مايکل مور همواره منتقد صريح الهجه جورج بوش بوده است

فارنهايت 11/9 فيلمی ستيزه جويانه است که لبه تيز انتقادات خود را متوجه تصميم دولت آمريکا برای حمله به عراق می کند.

هرچند ممکن است بخشی از علاقه مندان سينما در آمريکا از اين فيلم استقبال کرده باشند، اما به شدت مورد انتقاد متحدان سياسی جورج بوش، رئيس جمهور آمريکا قرار گرفته و از سوی آنها فيلمی "به شدت مغلطه آميز" توصيف شده است.

تونی بلر، نخست وزير بريتانيا، که نزديک ترين متحد سياسی جورج بوش است، از انتقادات آقای مور در امان مانده است، اما کارگردان فيلم اصرار می ورزد که آقای بلر در مقايسه با بوش قابليت های بيشتری دارد و به همين دليل گناه بيشتری هم متوجه اوست.

استفان اوانز، خبرنگار بی بی سی در ابتدای اين مصاحبه از آقای مور پرسيد که آيا او طرحی برای ساختن فيلم مشابهی در مورد تونی بلر دارد يا خير.

مايکل مور: من کاملا اين ايده را مردود نمی دانم، چون از برخی جهات بلر را شخصيت جذاب تری از بوش می بينم. مساله اين است که بوش توی چشم می زند، اين آدم نادان است، اما بلر نادان نيست. بلر زيرک است، پس چه بهانه ای دارد؟ (خنده) بوش حداقل بهانه ای دارد؛ بهانه بلر برای اين کارها چيست؟ او عقلش می رسيد. رابطه بوش و بلر مثل دو تا بچه 7 و 12 ساله است که آنها را به کسی می سپاريد و يک هو همه چيز به هم می ريزد و وقتی بر می گرديد می بيند خرابکاری کرده اند. اما شما بچه 7 ساله را که مقصر نمی شناسيد، بچه بزرگ تر را مواخذه می کنيد و می گوييد: "تو بزرگ تری عقلت بيشتر می رسد؛ آن يکی 7 ساله است عقلش نمی رسد؛ اما تو چرا؟". حالا به تونی بلر بايد گفت چرا خودت را درگير حمله به يک کشور مستقل و خودمختار کردی؟.

سوال: منتقدان اينجا (در بريتانيا) می گويند که برداشت شما به شدت سياسی است. آنها می گويند اين فيلم به آن معنی مصطلح مستند نيست. برای مثال تصاويری در فيلم شما هست که مردم را در دوره قبل از جنگ شاد و خرم در خيابان های عراق نشان می دهد. اما هيچ تصويری در اين فيلم درباره کارهای بدی که صدام حسين می کرد به چشم نمی خورد.

فارنهايت 9/11 در صدر فيلم های پرفروش قرار گرفت

مايکل مور: خوب به نظر من رسانه ها با مهارت زياد موفق شدند اين تصوير را توی کله ما فرو کنند که صدام پی چه کارهايی بود. به اين فکر افتادم که علت اين که چنين می کنند اين است که می خواهند چهره انسانی مردم عراق را بزدايند تا بتوانيم روی آنها بمب بريزيم. نيويورک تايمز همين چند هفته قبل گزارش داد که در پنجاه حمله نخست هوايی، ميزان دقت ما صفر بود. ما هزاران غيرنظامی را کشته ايم. می خواهم کسانی که فيلم من را تماشا می کنند با چشم خود ببينند که برخی از اين غيرنظامی ها که کشته ايم چه کسانی بودند.

سوال: البته، ولی آنچه شما در اين فيلم ترسيم می کنيد يک عراق شادمان است و واقعيت اين است که عراق شادمان نبود؟

مايکل مور: عراق شادمان نه، ولی آدم های شادمان چرا.

سوال: در فيلم شما به يک خط لوله نفت، که برای عبور از افغانستان تدارک ديده شده است و پيامدهای آن می پردازيد... من فيلم را ديدم و پس از تماشای آن اين فکر به سرم زد که نکند موضوع همان خط لوله نفت بوده است. اما اين مساله واقعا نمی تواند علت جنگ افغانستان بوده باشد، می تواند؟

مايکل مور: خوب شايد هم باشد. می تواند تا حدودی علت جنگ بوده باشد. می تواند يکی از دلايل آنها برای کنترل افغانستان باشد. ما حالا افغانستان را کنترل می کنيم و می خواهيم با آن چکار کنيم؟ و من يک نظريه را ناديده می گيرم که نظريه ای کاملا مشروع است و می گويد هدف آنها ساختن اين خط لوله نفت در افغانستان است. فکر می کنم هيچ آدم اهل فکری، هيچ کس اين واقعيت را که ما به خاطر نفت، گاز طبيعی و انرژی، که از آن بخش از جهان می خواهيم، آنجا هستيم را زير سوال ببرد.

سوال: آيا به نظر شما جنگ افغانستان هيچ ربطی به طالبان نداشت؟

مايکل مور: نه، هيچ ربطی به طالبان نداشت.

آقای مور انگيزه دولت آمريکا برای حمله به افغانستان را زير سوال می برد

سوال: آيا ربطی به 11 سپتامبر نداشت؟

مايکل مور: نه. طالبان که 11 سپتامبر را ترتيب نداده بود.

سوال: اما آنها به کسانی که حملات 11 سپتامبر را طرح ريزی کردند پناه دادند.

مايکل مور: بله، ولی از کی تا حالا دولت دنبال پناه دهنده، دنبال صاحب خانه می رود؟ ما هرگز سراغ صاحب خانه نمی رويم. بلکه مستاجر را دنبال می کنيم.

سوال: آيا جنگ افغانستان بايد انجام می شد؟

مايکل مور: به هيچ وجه. آيا بايد اسامه بن لادن را دنبال می کرديم، می گرفتيم و مجازات می کرديم؟ صد در صد.

سوال: اما بدون جنگ اين کار چگونه عملی بود؟

مايک مور: هدف جنگ از سر کار برداشتن طالبان از قدرت و سر کار گذاشتن آدم های ما بر سر کار بود. علت جنگ اين بود.

سوال: با صدام حسين چگونه بايد برخورد می شد؟

مايکل مور: همان کاری که با دولت نژادپرست آفريقای جنوبی انجام داديم. همان کاری که بارها در سراسر جهان برای مهار چنين افرادی انجام داده ايم. بر آنها فشار می آوريم، از لحاظ اقتصادی کارهای مختلفی می کنيم. اما من می توانم همين حال شش ديکتاتور را نام ببرم که به بی رحمی يا حتی بی رحم تر از صدام حسين هستند اما ما به کشورهای آنها حمله نمی کنيم و اصلا کاری به آنها نداريم. خوب البته آنها صاحب دومين منابع بزرگ نفت در جهان هم نيستند.

سوال: از قول شما نقل شده است که می خواهيد اين فيلم باعث تغيير حکومت در واشنگتن شود. فکر می کنيد موفق خواهد شد؟

مايکل مور: اميدوارم. صادقانه اميدوارم.

سوال: آيا موفق خواهد شد؟

مايکل مور: من فقط می دانم که فروش زيادی دارد. بايد تا نوامبر صبر کرد.