لادن پارسی

غرفه های نشريات محلی، درون سازمانی و دانشجويی خلوت تر است.

افزودن نشريات درون سازمانی به نمايشگاه مطبوعات با استقبال چندانی از سوی مطبوعاتی ها و مردم روبرو نشده است. هنوز درباره به رسميت شناختن نشريات درون سازمانی در ميان نشرياتی که پخش عمومی دارند، اختلاف نظر وجود دارد.

در نمايشگاه امسال ۴۴۰ نشريه سراسری، ۴۰ روزنامه، ۳۹۱ نشريه محلی، ۲۵۰۰ نشريه دانشجويی، نزديک به ۵۰۰ نشريه درون سازمانی و ۲۰۰ نشريه فارسی زبان که در دهسال اخير در کشورهای آسيايی منتشر شده اند، حضور دارند.

نشريات فارسی زبان خارج از کشور

در ميان غرفه های مطبوعات، غرفه ای با عنوان نشريات فارسی زبان خارج از کشور وجود دارد. مسئول و بانی اين غرفه مهدی جعفری خانقاه نام دارد و تمام نشريات اين غرفه متعلق به آرشيو خصوصی اوست.

آقای جعفری می گويد روزنامه نگار است و در "مرکز مطالعات و تحقيقات رسانه های وزارت ارشاد" کار می کند و نزديک به هفت سال است که درباره مطبوعات فارسی زبان خارج از کشور تحقيق می کند و از راه های مختلف اين مجموعه را فراهم آورده است. تحقيق او شامل نشريات فارسی زبان در آسيا بين سال های ۵۷ تا ۸۲ است.

او می گويد از سال 13۵۷ به بعد بيش از ۵۰۰ عنوان نشريه فارسی در خارج از ايران و در آسيا منتشر شده، او تاکنون توانسته ۲۰۰ عنوان نشريه فارسی زبان از افغانستان، پاکستان، تاجيکستان، هند، امارات متحده عربی و ژاپن را تهيه و بررسی کند.

آقای جعفری می گويد بيشتر اين نشريات در افغانستان منتشر شده يا می شده اند، بعضی از آنها به دلايل مختلف تعطيل شده اند. در حال حاضر در افغانستان ۳۰۰ نشريه فارسی زبان منتشر می شود. بنا به بررسی های او بيشترين نشريات فارسی زبان در اروپا و آمريکا، در فضايی به دور از سانسور منتشر می شود.

حاصل پژوهش آقای جعفری در دو کتاب منتشر خواهد شد، کتاب مطبوعات فارسی زبان خارج از کشور و کتاب مطبوعات فارسی زبان مهاجران افغانستانی در ايران.

او در مقايسه نشرياتی که افغان ها در داخل ايران منتشر می کنند با نشريات منتشر شده در افغانستان، معتقد است که افغانهای مقيم ايران در اينجا با روزنامه نگاری حرفه ای آشنا شده اند و به همين دليل کيفيت نشرياتی که در ايران منتشر می کنند از نظر فنی و محتوايی بهتر است.

آقای جعفری می گويد" بسياری از روزنامه نگارانی که از اين غرفه بازديد کرده اند از وجود چنين نشرياتی در خارج از کشور بی اطلاع بودند. عمده بازديد کنندگان از اين غرفه را طيف علاقه مند به روزنامه نگاری و دانشجويان تشکيل می دهند. بسياری از آنها عقيده دارند که بايد ايران از نشريات فارسی زبان، به ويژه در افغانستان و تاجيکستان حمايت کند.

او روزنامه سامان چاپ تاجيکستان را نشان می دهد و می گويد اين روزنامه چندی است زبان و خط فارسی را کنار گذاشته و به خط سيرليک منتشر می شود.

به گفته آقای جعفری هدف از شرکت در نمايشگاه مطبوعات آشنا کردن روزنامه نگاران ايران با فضای روزنامه نگاری آسيا بوده است.

جوانمرگی نشريات و خود سانسوری روزنامه نگاران

يازدهمين نمايشگاه مطبوعات در حالی تشکيل می شود که در چهار سال گذشته بيش از ۱۰۰ نشريه توقيف يا تعطيل شده اند و هنوز دادگاه بيش از نيمی از اين نشريه ها تشکيل نشده و ظاهرا فقط توقيف موقت هستند و چندين روزنامه نگار در زندان به سر می برند.

به گفته عيسی سحرخيز عضو شورای مرکزی انجمن دفاع از آزادی مطبوعات، "برخورد شديد با مطبوعات، ترس از توبيخ و بازداشت، روزنامه نگاران را به خود سانسوری مجبور کرده و آنها را از پرسشگری و نقادی در مورد رفتار راس حکومت منع کرده است. هر قدر که روزنامه نگاران بخواهند به نقد لايه بالايی هرم حکومت بپردازند، خودسانسوری افزايش يافته و ميزان پرسشگری تقليل می يابد."

البته آقای سحر خيز فقط به سطح کلان موضوع های غير قابل نقد اشاره کرده و به موارد ديگری مانند نقد حقوق زنان، نقد نيروهای نظامی و انتظامی، نقد اقدامات خشونت طلبان و... اشاره نکرده است.

به گفته او مجازاتی که قانونگذار برای موارد اتهامی روزنامه نگاران و مطبوعات در نظر گرفته، يک تا شش ماه است، در حالی که مجازات تعيين شده عليه روزنامه ها و مطبوعات هشت برابر بيشتر از ميزانی است که قانونگذار در نظر گرفته است.

به عقيده آقای سحرخيزدر "چنين فضايی ما با جوانمرگی مطبوعات روبرو هستيم و در نتيجه امنيت شغلی روزنامه نگاران از بين می رود."