Friedrich Nietzsche, Sämtliche Werke, herausgegeben von G. Colli und M. Montinari, Kritische Studienausgabe, ۱۵ Bänden, München ۱۹۹۹.

۲ نکـ :Asien, asiatisch in SW, "Gesamtregister"
۳ Die Geburt der Tragödie
۴ Die Philosophie im tragischen Zeitalter der Griechen
۵ Nachgelassene Fragmente
۶ Also Sprach Zarathustra
۷ نکـ : تبارشناسیِ اخلاق، ترجمه‌یِ داريوشِ آشوری، جستار‌ِ سوّم، پاره‌یِِ ۲۴.
۸ SW ۱/۷۹۲, ۵/۳۵۳.
۹ جنگ‌هایِِ ايران و يونان لشکرکشیِِ پادشاهانِ هخامنشی، داريوش و خشايارشا، به خاکِ يونان و دنباله‌هایِ آن بود که پنجاه سال طول کشيد (۴۹۲–۴۴۹ ق‌م). در اين جنگ‌ها يونانيان با برقراریِ اتحاد ميانِ دولت‌شهرها و ايستادگیِ جنگاورانه توانستند سپاهِ گرانِ ايران را در خشکی و دريا شکست دهند و از خاکِ خود برانند.
۱۰ در باره‌یِِ اين جنگ‌ها يک سندِ درخشان‌‌ِ تاريخی بازمانده است. نکـ : توکوديدس، تاريخِ جنگِ پلوپونزی، ترجمه‌یِِ محمد حسنِ لطفی (تهران ۱۳۷۷).
۱۱ نکـ : چنين گفت زرتشت، ترجمه‌یِ داريوشِ آشوری، بخشِ يکم، ’در باره‌یِ هزار و يک غايت‘؛ و نيز SW ۷/۷۸۵.
۱۲ SW ۱۱/۵۳.
۱۳ زرتشت، همان، بخشِ چهارم، ’ايثارِ انگبين‘.
۱۴ SW ۸/۶۵. (تکيه بر واژه‌ها از نيچه است)
۱۵ SW ۷/۱۰۶
۱۶ Die Philosophie im tragischen Zeitalter der Griechen, SW ۱/۸۰۶.
و ترجمه‌یِ فارسیِ آن: فريدريش نيچه، فلسفه در عصرِ تراژيکِ يونانيان، ترجمه‌یِ مجيدِ شريف (تهران ۱۳۷۸)، ص ۵۱.
۱۷ Die fröhliche Wissenschaft
۱۸ نکـ : زرتشت ، همان، بخشِ دوّم، ’در باره‌یِ نجات‘ و جاهایِ ديگر.
۱۹ نکـ : زرتشت، همان، پيشگفتار ۵.
Ecce Homo, SW ۶/۳۶۷ ۲۰ .
۲۱ چنين گفت زرتشت، ترجمه‌یِ داريوشِ آشوری، چاپِ پانزدهم، ص ۲۲.
۲۲ SW ۹/۶۰۶.
۲۳ ويراستارانِ نوشته‌هایِ نيچه نوشته اند که نمی‌دانيم نيچه اين نکته‌پردازی را از کجا نقل کرده است(SW ۱۴/۶۵۰). امّا حدسِ من اين است که وی می‌تواند آن را از نوشته‌هایِ رالف والدو امرسون (R. W. Emerson)، نويسنده‌یِ نامدار و فيلسوفِ امريکايی، گرفته باشد. نيچه نوشته‌هایِ باريک‌بينانه و طنزآميز و گزين‌گويانه‌یِ امرسون را بسيار دوست می‌داشت (نکـ : نيچه‌، غروبِ بت‌ها، ترجمه‌یِ داريوشِ آشوری، ص ۱۱۰­ ۱۱۱) و امرسون نيز سعدی و حافظ را، از راهِ ترجمه‌هایِ آلمانی و انگليسیِ آثارِشان، می‌شناخت و بسيار دوست می‌داشت و بسيار از ايشان ياد کرده است.
۲۴ نکـ : زرتشت، همان، ص ۲۰۳ و جاهایِ ديگر.
۲۵ West-östlisches Divan
۲۶ از جمله، نکـ : فراسویِ نيک و بد، ترجمه‌یِ د. آشوری (تهران ۱۳۶۲)، ص ۱۴۹؛ تبارشناسیِ اخلاق، ترجمه‌یِ د. آشوری (تهران ۱۳۷۷)، ص ۱۲۷.
۲۷ An Hafis. Frage eines Wassertrinkers, SW ۱۱/۳۱۶.
نيچه به دليلِ بيماریِ گوارشی‌اش هرگز شراب نمی‌نوشيد و در کل از نوشابه‌هایِ الکلی بيزار بود و آبجو را مايه‌یِ فسادِ ذهنِ آلمانی می‌دانست (نکـ : غروبِ بت‌ها، همان، ص ۸۵). به همين دليل، خود را در عنوانِ اين شعر’آبنوش‘می‌نامد می‌نامد و نيز زرتشتِ خود را ’آبنوشِ مادرزاد‘: زرتشت، همان،’ شامِ خداوند‘، بخشِ چهارم.