کلر دويل خبرنگار بی بی سی

تقريبا پانزده قرن از عمر بوداهای باميان می گذرد

در آن سال عليرغم فريادهای اعتراض آميز جامعه بين المللی، مقام های حکومت طالبان با قرائتی افراط گرايانه از اسلام، دو مجسمه را با خاک يکسان کردند.

از آن زمان تاکنون بارها نسبت به مرمت يا بازسازی مجسمه ها تعهد شده است، اما به نظر نمی رسد اين تعهدات جامه عمل پوشد.

تخريب بوداهای باميان که سه سال قبل در چنين هفته ای روی داد، رويدادی بود که برای نخستين بار توجه جهان را به طور جدی به سوی وقايع داخلی افغانستان جلب کرد.

آن حادثه همچنين نقطه عطفی برای حکومت طالبان بود که با آن اقدام، اعتبار خود نزد جامعه بين المللی را کاملا از دست داد.

پس از سرنگونی طالبان توسط نيروهای تحت فرماندهی آمريکا، حامد کرزی، رئيس دولت موقت افغانستان، با اشاره به ارزش نمادين مجسمه های بودا، گفت اين آثار بازسازی خواهند شد.

يونسکو، آژانس فرهنگی سازمان ملل متحد و دولت افغانستان به بررسی طرح هايی که هزينه آنها چيزی در حدود 30 ميليون دلار تخمين زده می شد پرداختند.

طرح مسکوت

اما به نظر می رسد که پروژه مرمت يا بازسازی بوداها، دست کم در زمان حاضر، بی سر و صدا کنار گذاشته شده باشد.

جايگاه بودا پس از تخريب مجسمه

زماريالای ترزی، باستانشناس افغان که در محوطه باميان فعاليت کرده است می گويد: "بازسازی آنها به لحاظ فنی ممکن نيست چرا که بيش از مشتی خاک از آنها باقی نمانده است و تکه هايی از آن ممکن است از کشور خارج شده باشد. حتی اگر بتوانيم يکی از مجسمه ها را بازسازی کنيم، هرگز نمی توانيم آن را به حالت اوليه برگردانيم."

آقای ترزی می گويد گفتگو از بازسازی مجسمه ها، تنها ترفندی برای جلب دوباره جهانگردان به افغانستان است.

کارشناسان يونسکو هم اکنون سرگرم کار در اين محوطه هستند و به محکم کاری فرورفتگی ديواره کوه، که زمانی سرپناه بوداها بود مشغولند. آنها همچنين از نقاشی های ديواری، غارها و پلکان هايی که در دل اين ديواره سنگی حفر شده است حفاظت می کنند.

تخريب بوداهای باميان تنها بخشی از برنامه طالبان برای نابودی پرتره ها و مجسمه ها بود.

يونسکو می گويد هزينه بازسازی بوداهای باميان بهتر است صرف پروژه های ديگر، مانند نوسازی موزه کابل شود.

سقف و پنجره های ساختمان موزه کابل در پی چندين حمله موشکی ازميان رفته است و 70 درصد آثار موزه يا غارت يا به وسيله طالبان نابود شده است.