لادن پارسی

نگاهی گذرا به اتفاق های برجسته عرصه های مختلف فرهنگی و هنری سالی که گذشت ، می اندازيم .

سرانه کتاب در ايران به يک جلد به ازای هر شش نفر رسيد

کتاب

هنوز آمار کتاب های منتشر شده در سال گذشته اعلام نشده است . اما ناشران وکتابفروشان همچنان از رکود بازار کتاب گله مندند . به گفته دبير هيات امنای کتابخانه های کشور ، سرانه کتاب در ايران يک جلد به ازای هر شش نفر و سرانه مطالعه هشت دقيقه در سال به ازای هر نفر است . اين رقم يک پانزدهم سرانه کتاب در دنياست .

در سال گذشته انتشار سه کتاب « زنان موسيقی ايران » نوشته توکا ملکی ، « دو خاطره از زندان » نوشته مرحوم حبيب الله داوران و فرهاد بهبهانی ، « زنان پرده نشين و مردان جوشن پوش» ترجمه مغازه ای سبب احضار ، محاکمه و صدور حکم حبس و محروميت از امور فرهنگی برای نويسنده ، مترجم ، خبرنگاری که کتاب را در روزنامه معرفی کرده بود ( بنفشه سام گيس ) ، جعفر همايی مدير نشرنی و يک مديرکل وزارت ارشاد و چهار بررس شد .

جوايز ادبی و پژوهشی

منتقدان و نويسندگان مطبوعات کتاب های « من ببرنيستم پيچيده به بالای خود تاکم » نوشته محمدرضاصفدری و مجموعه داستان « خنده در خانه تنهايی » اثر بهرام مرادی را به عنوان بهترين کتاب های سال ۸۱ انتخاب و از مشيت علايی و حسن ميرعابدينی برای نقدهايشان قدردانی کردند .

جوايز چهارمين دوره مهرگان ادب به « پرنده من » نوشته فريبا وفی ، « سيماب و کيميای جان » اثر رضا جولايی و « من ببر نيستم ، پيچيده به بالای خود تاکم » نوشته محمد رضا صفدری ، تعلق گرفت .

شاعران ديروز به شاعران امروز جايزه دادند

نخستين جايزه ادبی اصفهان به مجموعه داستان « برادران جمالزاده » نوشته احمداخوت ، داستان های کوتاه « مردگان » نوشته محمدحسين محمدی ، « سگ گنده قرمز» از هادی کيکاوس و « زخم صورت » از اکبرصحرايی تعلق گرفت .

سومين جايزه بنياد گلشيری به شيوا ارسطويی برای کتاب « آفتاب مهتاب » ، فريباوفی برای کتاب « پرنده من » ، بهرام مرادی برای کتاب « خنده در خانه تنهايی » و به سهيلا بسکی برای کتاب « پاره کوچک » تعلق گرفت .

نشريات

پس از چند سال تعطيلی ، دهمين نمايشگاه مطبوعات با حضور ۳۹ روزنامه ، ۲۷ نشريه الکترونيک ، پنج موسسه مطبوعاتی ، چهار خبرگزاری ، ۴۰۰ نشريه خارجی و ۴۸۴ نشريه استانی از ۱۵ ارديبهشت آغازشد و روزنامه های همشهری ، ايران ، ياس نو ، کيهان و همبستگی به عنوان روزنامه های برگزيده ، انتخاب شدند .

روزنامه شرق در اواخر سال برای چند روزی توقيف شد

اکبر گنجی ، ايرج جمشيدی ، عليرضا جباری ، سيامک پورزند و انصافعلی هدايت زندانيان مطبوعاتی ايران، در آستانه بهار در زندان بودند .

نمی شود به موضوع عکس پرداخت و از مرگ کاوه گلستان عکاس ، فيلمساز، تصويربردار و خبرنگار سرشناس ايرانی و شبکه بی بی سی و برنده جايزه بسيار معتبر کاپا سخن نگفت .

او در سيزده فروردين در شمال عراق در اثر انفجار مين کشته شد . عکس های ماندگارش از انقلاب ، جنگ و آسيب ديدگان اجتماعی نام او را زنده نگه خواهد داشت .

حادثه مهم ديگر در حوزه عکس در ايران مرگ تلخ زهراکاظمی عکاس ايرانی الاصل کانادايی به دليل ضربه مغزی در زندان بود . بنا به گزارشها، او که به اتهام عکاسی از منطقه ممنوع دستگير شده و مورد ضرب و شتم قرار گرفته بود ، چند روز بعد در بيمارستانی جان باخت .

عکس عطالله طاهرکناره جايزه «ورلد پرس فتو» را برد

محمد گلچين ، هاشم جوادزاده و داوود کهن ترابی برنده جايزه عکس يونسکو شدند .
مجيد سعيدی ، ابراهيم مرادی و مهرداد ميرهادی برنده جوايزرشته های مختلف مسابقه بين المللی برترين عکس جهان در امريکا شدند .

عطاءالله طاهرکناره با عکس دردناکی از زلزله بم ، جايزه دوم بخش تک عکس خبرهای لحظه ای « ورلد پرس فتو » را کسب کرد .

سينما

سينمای ايران سال بسيار بحرانی را گذراند . به گقته معاون امور سينمايی وزارت ارشاد در سال گذشته تعداد افرادی که به سينما رفته اند از ۸۰ ميليون نفر به ۲۰ ميليون نفر کاهش يافته است .

برای مبارزه با رکود سينما قيمت بليت سينماها در روز شنبه در همه سئانس ها و روزهای ديگر تا ۲ بعد از ظهر به نصف کاهش يافت و پس از دو دهه نمايش فيلم های خارجی در سينماها از سر گرفته شد .

درآخر بهمن شهرداری در اقدامی ناگهانی عوارض فيلم های ايرانی و خارجی را از پنج درصد به بيست درصد افزايش داد .

فيلم های زير در جشنواره ها درخشيده اند :

« طلای سرخ » ساخته جعفر پناهی برنده جايزه بهترين فيلم جشنواره شيکاگو

فيلم « کولی » ساخته علی شاه حاتمی برنده جايزه فيل نقره ای جشنواره فيلم کودکان حيدرآباد

فيلم « نفس عميق » ساخته پرويز شهبازی برنده جايزه ويژه جشنواره تورينوی ايتاليا .

شهره آغداشلو نامزد ديافت جايزه اسکار بهترين بازيگر نقش دوم شد

فيلم « نامه های باد » ساخته عليرضا امينی برنده جايزه ويژه شهرلوکارنو در پنجاه و ششمين جشنواره فيلم لوکارنو.

فيلم « لذت ديوانگی » ساخته کارگردان ۱۴ ساله حنا مخملباف برنده جايزه جوانترين فيلمساز جهان از جشنواره ونيز ، برنده جايزه نگاه ويژه سازمان منتقدان فرهنگی زنان ايتاليا و جايزه ويژه هيات داوران جشنواره سينمايی فيلمکس توکيو شد .

فيلم « خاموشی دريا » دومين ساخته وحيدموسائيان برنده جايزه نگاه عرفانی جشنواره فيلم مانهايم هايدلبرگ آلمان.

فيلم « پنج عصر » ساخته سميرا مخملباف برنده جايزه ويژه هيات داوران پنجاه و ششمين دوره جشنواره فيلم کن.

کامران شيردل جايزه يک عمرتلاش در زمينه سينمای مستند جشنواره بيروت را کسب کرد.

برگزيدگان بيست و دومين جشنواره فيلم فجر عبارت بودند از : بهترين فيلم « ميهمان مامان » ساخته داريوش مهرجويی ، بهترين فيلم اول « بوتيک » ساخته حميد نعمت الله ، بهترين بازيگر زن گوهرخيرانديش برای فيلم « رسم عاشق کشی » ، بهترين بازيگر مرد بهرام رادان برای « فيلم شمعی درباد » و بهترين کارگردانی احمدرضا درويش برای فيلم « دوئل » .

و شهره آغداشلو بازيگر خوب سينما و تئاتر ايران که مقيم امريکاست ، از طرف اکادمی اسکار برای بازی در فيلم خانه ای از « ماسه و مه » نامزد دريافت جايزه اسکار نقش دوم زن شد .

تئاتر

در سالی که گذشت تئاتر شهر فعال بود . در تالار وحدت فقط يک نمايش به صحنه رفت و در تالار سنگلج که به تبعيدگاه هنرمندان شهرت دارد ، نمايش « مريم و مرد آويج » به کارگردانی بهزاد فراهانی و « خاطرات هنرپيشه نقش دوم » نوشته بيضايی ، با کارگردانی رضا مرزبان خوب در خشيدند .

پری صابری «شمس پرنده» را در پاريس به روی صحنه برد

برگزيدگان بيست و دومين جشنواره بين المللی تئاتر فجر عبارتند از : بهترين نمايش « نمايش می بوسمت و اشک » به کارگردانی محمدعاقبتی ، بهترين بازيگر مرد پيام دهکردی برای بازی در نمايش « تيغ کهنه » و بهترين بازيگر زن شبنم طلوعی برای بازی در نمايش « می بوسمت و اشک » .

بعد از تعطيلی تئاترکسری و تالار محراب ، تئاتر نصرو تئاتر پارس که از قديمی ترين سالن های نمايش تهران بودند، تعطيل شدند .

به نظر می رسد شهرداری تهران چندان علاقه ای به فرهنگ و هنر ندارد . از اقدامات حيرت آور آن، تعطيلی تمام برنامه های فرهنگی فرهنگسراها ، تبديل تنها پارکينگ تئاتر شهر به مسجد ، تعطيلی انجمن مجسمه سازان ، و فسخ قرارداد خريد موزه تناولی را می توان برشمرد .

سال گذشته کنسرت های سيمين غانم ، پری ملکی ، پری زنگنه و خاطره پروانه با استقبال پرشور زنان رو به رو شد .

شجريان برای بم آواز خواند

زلزله بم جان ايرج بسطامی خواننده هنرمند موسيقی اصيل را گرفت . بعد از حادثه دردناک بم شهرام ناظری ، محمد نوری و محمد رضا شجريان کنسرت هايی به نفع مردم بم اجرا کردند . اين کنسرت ها به ويژه کنسرت شجريان با استقبال وسيع مردم رو به رو شد .

نقاشی و هنرهای تجسمی

از مهم ترين اتفاق های امسال می توان از برگزاری نمايشگاهی از تابلوهای نقاشان زن از مجموعه تابلوهای کاخ ها در موزه جهان نمای نياوران ، بزرگداشت مرتضی مميز در موزه هنرهای معاصر ، برپايی نمايشگاهی از آثار رد شده توسط داوران بينال نقاشی در گالری سيحون ، همايش استاد بهزاد ، برگزاری ششمين دو سالانه نقاشی معاصر و نمايشگاه مجسمه های هنرمندان معاصر بريتانيا در موزه هنرهای معاصر نام برد.

نمايشگاه آثار هنرمندان پيشگام بريتانيا در تهران برگزار شد

درسومين جشنواره معماری، مهندس هادی ميرميران به دليل طراحی و ساخت ساختمان کانون وکلا جايزه معمار سال ۸۲ را کسب کرد .

سازمان ميراث فرهنگی تابستان پر جوش و خروشی را سر گذراند . به مدت چندين هفته سودجويان و عوامل دلالان عتيقه تعداد زيادی ازاشيای مدفون در اراضی ميراث فرهنگی جيرفت را غارت کردند . با پی گيری مطبوعات و خبرگزاری ميراث فرهنگی ترتيب محافظت نسبی از منطقه جيرفت داده شد.

کافه نادری در فهرست آثار ملی ايران به ثبت رسيد

سرقت تابلوی « شب های مهتاب » از آثار قرن نوزدهم از موزه هنرهای زيبای سعدآباد ، اعلام انتقال دو مجسمه هنری مور متعلق به ايران ، از موزه هنرهای معاصر به انگلستان در پاييز آينده ، تخريب ۲۲ اثر از مجموع ۲۴ اثر ثبت شده ملی در اثر زلزله بم از تلخکامی های ميرات فرهنگی در اين سال است.

بيست و چهار سال پس از تخت جمشيد ، چغازنبيل ، ميدان نقش جهان و مجموعه باستانی تخت سليمان به عنوان چهار اثر منحصر به فرد ايران در فهرست « ميراث جهانی يونسکو » ثبت شد.

و بالاخره کافه نادری قديمی ترين پاتوق نويسندگان و شعرايی چون هدايت ، بزرگ علوی ، فروغ ، شاملو ونادرپور در فهرست آثار ملی ايران به ثبت رسيد .