اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد		صفحه بدون عکس

در چند دهه گذشته موسيقی پاپ فرانسوی در خارج از فرانسه جدی گرفته نمی شد اما اين وضع اکنون درحال تغيير است.

سعاد ماسی خواننده جوانی که در محل زندگی خود پاريس، بت طرفداران موسيقی پاپ فرانسوی است برای اجرای چندين برنامه وارد بريتانيا شده است.

سعاد ماسی اهل فرانسه نيست. او يک تبعيدی است که از خشونت های الجزاير به فرانسه گريخته است.

رابين دنسلو خبرنگار بی بی سی در پاريس با او و ساير کارشناسان موسيقی گفتگويی داشته است که می خوانيد:

رابين دنسلو: سعاد ماسی، يک تبعيدی است که به سرعت به معروف ترين خواننده زن شمال آفريقا بدل می شود و در وطن تازه اش، فرانسه، به جمع ستارگان ملحق می شود. او در يک تالار موسيقی در پاريس، آهنگی درباره درد های الجزاير می خواند. سعاد 30 ساله است. او چهار سال قبل الجزاير را ترک کرد به اين دليل که جانش در خطر بود.

سعاد ماسی: خوانندگی برای من خيلی دشوار بود، هم به خاطر خانواده ام و هم به خاطر جامعه. وقتی در يک کشور عربی دختری را با گيتار و شلوار جين مشاهده می کنند، حالت خوبی ندارد. البته من از اين وضع جان به در بردم. اما خيلی از هنرمندان و خيلی از خبرنگاران بودند که کشته شدند.

دنسلو: و خوانندگان کشته می شدند؟

ماسی: بله، مثل هاسنی، مثل معتوب. مثل خيلی های ديگر. من خيلی وحشت داشتم و تصميم گرفتم دست از خواندن بکشم.

دنسلو: ترسيده بوديد که اگر به خواندن ادامه دهيد شما را هم بکشند؟

ماسی: بله، و در الجزاير دست از خواندن کشيدم.

دنسلو: آهنگ ديگری – "ياليدی" - از پخش راديو و تلويزيونی در الجزاير منع شد چون درباره پسربچه کوچکی بود که در بزرگسالی به يک چهره سياسی هولناک بدل شد.

ماسی: آهنگ "پسر کوچکم" درباره کسی است که من می شناسم. وقتی بچه بود می شناختمش و حالا هم که به يک شخصيت سياسی بدل شده می شناسمش.

دنسلو: او يک سياستمدار شد.

ماسی: بله، سياستمدار. او تغيير کرد. او فقط تشنه قدرت است.

دنسلو: "ياليدی" به عربی خوانده شده است، مثل خيلی ديگر از آهنگ های ماسی. البته او آهنگ هايی به زبان فرانسوی دارد و حتی يکی دو خط هم به انگليسی می خواند. اين آهنگ، مثل ساير آهنگ های او يک معجون بين المللی است، ترکيبی از تم های شمال آفريقا و ترانه های پاپ و عاميانه تحت نفوذ غرب که توسط گروه نوازندگانی متنوع نواخته می شود. و اکنون هواداران گوناگونی نيز در فرانسه و ساير کشورها يافته است.

ماری-اگنس بيو از مرکز موسيقی فرانسوی: خانم ماسی کليه انواع موسيقی را در هم آميخته است، او می داند چگونه موسيقی عاميانه، راک، راک آکوستيک و جاز را با زمينه خاص خود مخلوط کند که با آنچه مردم امروز در فرانسه به آن عادت دارند مطابق است، اما با خصوصيات انحصاری خود. و حتی وقتی همه متن آن را هم نمی فهميم، می توانيد احساس کنيد که معصی چيزی برای گفتن دارد. اين سنت موسيقی فرانسوی است: حاوی پيامی بودن.

چارلی ژيلت، دی جی و نويسنده: سعاد ماسی. صدای خاصی دارد. موسيقی خوب در اين خلاصه می شود که شما چيزی را می شنويد و بلافاصله در دل می نشيند. خوب، حالا ببينيم چه چيزهای ديگری در اين شخص وجود دارد. اما اگر آهنگ گيرا نباشد برای من جالب نخواهد بود. فقط رکورد را می گذارم، آهنگ او را پخش می کنم و او معمولا درباره چيزهای غمگين می خواند و من آب می شوم.

دنسلو: سعاد ماسی چهار سال قبل وارد پاريس شد و آن زمان کاملا برای عالم موسيقی فرانسوی ناشناخته بود، اما در جامعه الجزايری های آن کشور طرفداران پر و پا قرصی داشت. تبعيدی های الجزايری از او دعوت کردند در يک جشنواره کوچک آواز بخواند، اما او به سرعت با آهنگ های عاشقانه غمگين خود نظر مخاطبان عمومی تر فرانسوی را جلب کرد. او نخستين اجرای راديويی خود را در "راديو نووا" که در آميزش انواع موسيقی جهانی تا هيپ هاپ و موسيقی الکترونيکی تخصص دارد انجام داد. سپس با يک شرکت عمده ضبط موسيقی در فرانسه قرارداد بست.

بنتو سيمپوره از راديو نووا در پاريس: او يک خواننده جوان پاپ است، يک ستاره الجزايری، با اصولی جالب و اين نيز خيلی تازگی دارد، چون موسيقی اش تنها برای رقص نيست. ما عادت داريم آهنگ آفريقايی ها را برای رقص گوش کنيم. او يک خواننده است و می نويسد.

دنسلو: اما اکنون او همچنين بخشی از صحنه نوين موسيقی فرانسوی است که تحت نفوذ انبوه سبک های گوناگون شکل گرفته است.

ماسی: مردم فرانسه با فکر باز به موسيقی نگاه می کنند. اهميتی به زبان آن نمی دهند. اگر من به عربی بخوانم، همانطور که هستم قبولم می کنند.

دنسلو: البته موارد استثنايی و قابل توجه وجود داشته است، اما به طور عمده موسيقی پاپ فرانسوی برای سال های متمادی از سوی جهان خارج جدی گرفته نمی شد. اما اين وضع در اثر نفوذ جامعه مهاجران، به خصوص از شمال آفريقا مثل سعاد ماسی به کلی تغيير کرده است.

ناگهان اين موسيقی تازه پاپ "فرانسوی" همه گير و حتی قابل صدور شده است. صنعت موسيقی فرانسه به خاطر فعاليت گروه های آفريقای شمالی و آفريقايی رونق گرفته است.

موسيقی جهانی فرانسه در خارج از اين کشور دو برابر و نيم راک فرانسوی فروش دارد. فروش آن تقريبا به اندازه فروش آهنگ های ستارگان کلاسيک مانند اديت پياف است. اين موسيقی در کنار ساير بخش های در حال رشد، مانند موسيقی الکترونيکی، حدود 60 درصد فروش خارجی را تشکيل می دهد.

حتی دولت نيز متوجه موضوع شده است. بخشی از مخارج سفر سعاد ماسی به بريتانيا را مرکز موسيقی فرانسوی تقبل می کند. مرکز موسيقی فرانسوی با کمک های دولتی و صنايع موسيقی برای ترويج فرهنگ فرانسوی تاسيس شده است.

ماری اگنس بيو: موسيقی آفريقايی، آفريقای شمالی و کارائيب واقعا در آنچه در فرانسه "منظره موسيقی" می خوانيم نفوذ داشته است، آنقدر که اکنون همه آهنگ سازها و توليدکننده ها، و همچنين مخاطبان، تمامی اين اصوات را جذب کرده اند و حالا همه مخلوط شده اند.

دنسلو: به اين ترتيب آنچه در انگلستان موسيقی جهانی خوانده می شود در فرانسه تازگی ندارد؟ بخشی از فرهنگ متداول است؟

بيو: اول آن را موسيقی جهانی نمی خوانديم. خيلی از آنچه شما موسيقی جهانی می خوانيد در فرانسه همان پاپ به حساب می آيد. بله، پاپی که عموميت دارد.

دنسلو: و برای برخی از منتقدان، مانند چارلی ژيلت، نويسنده و دی جی، ظهور چهره هايی مانند سعاد ماسی از خارج از جهان انگليسی زبان، هم اکنون جالب ترين تحول در عالم موسيقی پاپ است.

ژيلت: تعدادی خواننده جالب هست که به زبان هايی غير از انگليسی و فرانسوی می خوانند. ماريزا از پرتغال، و گاه حتی سوشيلا رامان که قسمتی انگليسی و پاره ای هندی می خواند، کسانی هستند که در خط مقدم تازه موسيقی پاپ قرار دارند. من از اصطلاح "موسيقی جهانی" پرهيز می کنم. برای من، درحال حاضر اين بهترين موسيقی پاپ در جهان است. اغلب هم اتفاق می افتد که به زبانی غير از انگليسی خوانده می شود سعاد ماسی يک نمونه کامل و بی نقص از آن چيزی است که می گويم.

دنسلو: اما سعاد ماسی که برای گريز از خشونت در الجزاير به اروپا گريخته است، متوجه مشکل تازه ای شد: مليت الجزايری او در عصر نبرد با تروريسم دردسر آفرين است.

ماسی: اين وضع گرفتن ويزا برای سفر به انگلستان يا آمريکا را خيلی دشوار می کند. برای خيلی ها، ما عرب و مسلمان هستيم، تروريست هستيم. من اين وضع را قبول ندارم. من هنرمندی هستم که از صلح حرف می زند. اگر به انگلستان يا آمريکا بروم، همان آهنگ ها را درباره صلح می خوانم.

دنسلو: اين هفته، او در انگلستان به سر می برد. سال آينده، اميدوار است به آمريکا برود که چالش جالبی برای يک ستاره تازه فرانسوی از الجزاير است.