'پُرخوانان ترکمن' در آپارات

۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۶ مه ۲۰۱۹

این هفته در آپارات فیلم 'پُرخوانان ترکمن' ساخته مشترک محمد صادق دقتی‌نجد و رحیم مرتضی‌وند به نمایش در‌می‌آید.

درباره فیلم

تا به حال شنیده‌اید که بگویند کسی را 'جِن ' گرفته است؟ و بعد اطرافیان دست به کار شوند تا آن 'جن ' را دور کنند؟ سر منشاء 'جن و جادو ' کجاست؟ 'شَمَنیسم ' یا به عبارتی دیگر آیین جادوگری اولین و ابتدایی‌ترین شکل شناخته شده دینی است که در میان قبایل اولیه انسانی شکل گرفته است. آیین 'پَرخوانی ' یا 'پُرخوانی ' برای راندن جن‌ و درد و امراض هم، بازمانده‎ای از آیین 'شَمَنی ' است که با باورهای اسلامی آمیخته شده و است. پرخوان‌ها آخرین بازمانده 'شمن‌ها ' محسوب می‌شوند که با سفر به دنیای آل و ارواح و جن‌و‍‌پری و با کمک آنها راز بیماران را کشف و به درمان آنها می‌پردازند. از منظر علمی این روش‌ها خارج از روش‌های علمی تشخیص و درمان است. در فیلم 'پُرخوانان ترکمن' محمد صادق دقتی‌نجد به همراه رحیم مرتضی‌وند در یک کار مشترک حدوداً ده ساله، از منظری مردم‌شناسانه و قوم‌نگارانه به سراغ این موضوع رفته‌اند و فیلمی پر از اطلاعات تازه درباره پَری‌خوانی در بخش‌های ترکمن‌نشین ایران ساخته‌اند.

توضیح تصویر، نمایی از فیلم 'پُرخوانان ترکمن'

ویژگی فیلم

'پُرخوانان ترکمن' یک فیلم مستند پژوهشی با رویکرد قوم‌شناسانانه است که ضمن بررسی ریشه‌های تاریخی، فرهنگی و اعتقادی آیین پُرخوانی، سعی در شناخت چگونگی و چرایی این آیین کهن دارد و مراحل تشرف و درمان را مرحله‌به‌مرحله به تصویر کشیده است.

تدوین این نسخه فیلم که کار پژوهش و تصویربرداری آن چندین سال به طول انجامیده است در سال ۱۳۹۵ به پایان رسیده است.

درباره کارگردان

محمدصادق دقتی‌نجد، مردم‌شناس و مستندساز متولد ۱۳۴۲ در مراغه و دانش‌آموخته زبان و ادبیات فرانسه از دانشگاه تهران و کارشناسی‌ارشد مردم‌شناسی دانشگاه آزاد تهران است. رساله پایانی او در این دوره 'سینمای ایران از دیدگاه مردم‌شناسی ' بوده است. او فنون فیلم‌سازی را در حوزه هنری و واحد هنری 'بنیاد حفظ ارزشهای دفاع مقدس ' فرا گرفته است. فعالیت فیلم‌سازی او از سال ۱۳۷۶ با همکاری در مستند 'بچه‌های شلمچه 'شروع شد. پس از تولید مشترک 'پرخوانان ترکمن ' در سال ۱۳۸۷ او فیلم 'کوچَ کوچ را در سال ۱۳۹۰ درباره کوچ عشایر تالش ساخته است. ازمستندهای دیگر او 'زار، آیین، گفتگو ' و "ترکمن‌های دره جرگلان ' نام دارند. آقای دقتی در طول فعالیت خود بیش از ۲۰ طرح پژوهشی را به انجام رسانده و مدیریت پنج پروژه مطالعاتی را نیز بر عهده داشته است. از تالیفات وی می‌توان به کتاب 'قلمرو و موضوعات مردم‌نگاری ' ( در دو جلد) و کتاب 'انسان‌شناسی تصویری ' اشاره کرد.

Skip پربیننده‌ترین‌ها and continue reading

پربیننده‌ترین‌ها

End of پربیننده‌ترین‌ها

توضیح تصویر، محمدصادق دقتی‌نجد، مردم‌شناس و مستندساز

رحیم مرتضی‌وند، فیلم‌ساز متولد ۱۳۳۰ در مراغه و دانش‌آموخته ریاضی دانشگاه تبریز و 'تحقیق و مطالعه سینمای فرانسه ' است. آقای مرتضی‌وند در نزدیک به دو دهه بیش از ۱۴ اثر کوتاه، داستانی و مستند تولید کرده که در جشنواره‌های مختلف داخلی و خارجی به نمایش درآمده‌اند و صاحب جوایزی شده‌اند. از جمله فیلم‌های او می‌توان به مستندهای 'چرم چرم خسروان ' ، 'عروس باران '، 'راز بنفشه‌ها '، 'کلک‌چال ' و 'شاعر بهشتی ' و نیز فیلم‌های داستانی 'خانه‌ام کجاست؟ '، 'ساز و فلک ' ، مستندهای داستانی 'سرود کهن ' و ' به فراو ' و فیلم بلند 'رنگ انار ' درباره سرگئی پاراجانوف فیلم‌ساز فقید گرجی اشاره کرد.

درباره کارشناسان برنامه

فرید اسماعیل‌پور فیلم‌ساز، پژوهش‌گر و دانشجوی مقطع دکترای سینما در دانشگاه سوربن فرانسه است. فعالیت سینمایی خود را در نوجوانی با تحصیل در دوره‌های آموزش فیلم‌سازی انجمن سینمای جوانان ایران و ساخت فیلم‌های کوتاه تجربی آغاز کرد. پس از آن او کوشید تا با ساخت سه فیلم مستند درباره موسیقی فولکلور خراسان و یک فیلم درباره شیخ احمد جامی، صوفی و شاعر قرن ششم (مجموعه فرهنگ فولکلوریک خراسان)، سهم خود را در حفظ و انتقال این فرهنگ ایفا کند. وی تا کنون هشت فیلم مستند و چهار فیلم کوتاه داستانی و تجربی در کارنامه خود دارد. بعضی از فیلمهای او عبارتند از: 'نوایی '، 'ژنده پیل '، 'نیمکت سنگی '، 'آوریل بی رحم ترین ماههاست' و 'نامه ایرانی '. اسماعیل‌پور در کنار فیلم‌سازی به عنوان نویسنده و مترجم با نشریه‌های سینمایی همکاری می‌کند و به تازگی کتاب 'پیدایش سینمای مولف ایران، ابراهیم گلستان ' از وی به زبان فرانسه در پاریس منتشر شده است.

توضیح تصویر، فرید اسماعیل‌پور پژوهش‌گر سینما و مستندساز

وریا امیری پژوهش‌گر فلسفه هنر و نوازنده متولد تهران و دانش‌آموخته فیزیک نظری از دانشگاه یو سی ال و رویال هالووی لندن است. او از سال ۱۹۸۹ به انگلستان مهاجرت کرده و به مدت ۵ سال در دپارتمان ریاضی دانشگاه رویال هالووی به تحقیق و تدریس در فیزیک کوانتوم مشغول بوده است. او مدرس تخصصی موسیقی است و هم‌چنین به مدت دوسال برگزارکننده و مدرس کارگاه‌های آموزشی فلسفه هنر در لندن بوده است. آقای امیری در حال حاضر در دپارتمان فلسفه دانشگاه بربک لندن به تحقیق مشغول است.

امید شمس نویسنده، مترجم و پژوهش‌گر مطالعات فرهنگی ساکن بریتانیا است. او متولد تهران، دانش‌آموخته رشته ادبیات انگلیسی، مطالعات آمریکای شمالی و هم اکنون پژوهش‌گر مقطع دکترای حقوق بین‌الملل است. از سال ۱۳۷۹ در حوزه نقد ادبی و فرهنگی با مجلاتی از جمله نافه، بیدار، زنده رود، کتاب هفته خبر، دستور و روزنامه‌های همشهری، حیات نو، شرق و اعتماد همکاری کرده است. از او تاکنون ترجمه آثاری از سلمان رشدی، کلاریس لیسپکتور، آلن گینزبرگ ونیز رمان 'الجزایر ' اثر کتی اکر، کتاب 'وصال بهشت و دوزخ ' اثر ویلیام بلیک و گزیده‌ای از شاعران زبان آمریکا منتشر شده است. نخستین مجموعه ی شعر او 'آشفتگوی نها.. ' که در سال ۸۴ به صورت زیرزمینی منتشر شد، بارها از سوی وزارت ارشاد ایران غیرقابل انتشار اعلام شد. او عضو افتخاری انجمن قلم دانمارک است و اشعار او در پروژه‌های چند‌رسانه‌ای هنرمندان شناخته شده‌ای چون جنی هولتزر و ویرژیل آبلو استفاده شده است.

گفتگوی آپارات

گفتگوی آپارات با فرید اسماعیل‌پور پژوهش‌گر سینما و مستندساز، وریا امیری پژوهش‌گر فلسفه هنر و نوازنده و امید شمس پژوهش‌گر مطالعات فرهنگی درباره فیلم 'پُرخوانان ترکمن' ساخته مشترک محمد صادق دقتی‌نجد و رحیم مرتضی‌وند را اینجا ببینید.