ملاقات تاریخی پوتین با احمد شرع؛ مقام‌های سوری: «استرداد بشار اسد» از محورهای گفتگو است

ولادیمیر پوتین با احمد شرع رئیس جمهور موقت سوریه دیدار کرد. گفته می‌شود استرداد بشار اسد از جمله موضوعات مطرح در این ملاقات است.

احمد شرع در حالی امروز به پایتخت روسیه سفر کرد که تنها ۱۰ ماه از سرنگونی بشار اسد، متحد نزدیک مسکو در سوریه، می‌گذرد.

رئیس‌جمهور روسیه در دیدار با احمد شرع گفت: «مسکو در روابط خود با دمشق همواره منافع مردم سوریه را در نظر گرفته، نه ملاحظات سیاسی را.»

مقام‌های سوری گفته‌اند آقای شرع در این دیدار از روسیه تقاضای استرداد بشار اسد و سایر سوری‌‌هایی را مطرح خواهد که به جنایات جنگی متهم هستند و به روسیه پناه برده‌اند.

آقای اسد در اوائل دسامبر ۲۰۲۴ پس از اینکه ائتلافی از مخالفانش او را سرنگون کردند با اخذ پناهندگی به روسیه گریخت.

گزارش شده سرنوشت دو پایگاه نظامی روسیه در سوریه نیز در دستور کار مذاکرات است.

پایگاه هوایی حمیمیم در استان لاذقیه و تاسیسات دریایی بندر طرطوس، دو پایگاه نظامی هوایی و دریایی روسیه در سوریه بودند که اهمیت‌شان پس از مشارکت روسیه در جنگ با مخالفان بشار اسد بیشتر شده بود. روسیه از همین دو پایگاه با مخالفان بشار اسد می‌جنگید که آقای شرع هم در بین آنها بود.

رویترز نوشته است که آقای شرع امیدوار است در ازای واگذاری امتیازات اقتصادی، از جمله از سرگیری عرضه گندم با شرایط مطلوب، بتواند از حمایت روسیه در مقابل درخواست‌های اسرائیل برای ایجاد یک منطقه غیرنظامی وسیع در جنوب سوریه برخوردار شود.

یک منبع که نخواست نامش ذکر شود، گفت رهبر سوریه ممکن است موضوع استقرار مجدد پلیس نظامی روسیه را به عنوان تضمینی برای مقابله با حملات اسرائیل و نقض حریم هوایی‌اش مطرح کند.

آیا روسیه بشار اسد را به سوریه تحویل می‌دهد؟

رویترز در گزارشی نوشت که روسیه به محافظت از متحدان خارجی خود مفتخر است و بعید به نظر می‌رسد که آقای اسد را به دمشق مسترد کند.

سرگی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، هم روز دوشنبه تاکید کرده بود که روسیه به خاطر آنکه جان بشار اسد در خطر بود به او و خانواده‌اش پناهندگی داد.

احمد شرع در ماه آوریل به نیویورک تایمز گفته بود که روسیه درخواست استرداد بشار اسد را رد کرده است.

دمشق این درخواست را زمستان گذشته به مسکو ارائه کرده بود.

در همان زمان، رئیس جمهور موقت سوریه گفت که دمشق قصد ندارد روابطش‌ را با روسیه قطع کند و آماده‌ است مذاکرات با کرملین را آغاز کند.

آقای شرع به‌صراحت گفته است: «روسیه عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل است. سلاح‌های سوریه کاملا روسی هستند و توافق‌نامه‌های متعددی در مورد تامین مواد غذایی و انرژی وجود دارد که سوریه سال‌هاست، به آنها متکی است.»

درباره پایگاه‌های نظامی روسیه در سوریه چه می‌دانیم؟

پس از سقوط بشار اسد، نیروهای روس همچنان پایگاه‌های خود را در سوریه حفظ کردند اما گزارش‌ها از کاهش محسوس نظامی روسیه حکایت داشت از جمله کم شدن وسایل نقلیه و کانتینرها از طرطوس وجابجایی تجهیزات از حمیمیم.

در سال ۲۰۱۷، مسکو و دمشق توافقی را امضا کردند که به روسیه اجازه استفاده از پایگاه‌های طرطوس و حمیمیم را به مدت ۴۹ سال، تا سال ۲۰۶۶، می‌داد.

در زمان سقوط حکومت بشار اسد، روسیه حدود ۷ هزار و ۵۰۰ پرسنل در این پایگاه‌ها داشت. اگرچه تخمین‌های مختلفی در مورد تعداد دقیق پرسنل و تجهیزات باقی‌مانده وجود دارد و برخی رسانه‌ها از فعال شدن این دو پایگاه‌ در هفته‌های گذشته خبر داده‌‌اند.

اتحاد جماهیر شوروی پایگاهش در بندر طرطوس را در دهه ۱۹۷۰ تاسیس کرد. روسیه از سال ۲۰۱۲ برنامه نوسازی و گسترش آن را دنبال کرد.

این پایگاه در سال‌های اخیر مقر محوری روسیه در مدیترانه بود و سوخت‌گیری، تامین تدارکات و تعمیر کشتی‌هایش در آن انجام می‌‌شد.

پایگاه هوایی حمیمیم هم از سال ۲۰۱۵ عملیاتی شد و هواپیماهای روس از این مقر برای حمله به مخالفان بشار اسد استفاده می‌کردند.