خانواده امدادگر بلژیکی پس از آزادی او از زندان در ایران: با وجود ماهها زندان و شکنجه، گرمی و شوخطبعیاش را از دست نداده
منبع تصویر، OLIVIER VAN STEIRTEGEM
بستگان و وکلای اولیویه وندکاستیل، امدادگر بلژیکی که مدت ۱۵ ماه در ایران زندانی بود، در یک کنفرانس خبری جزئیات بیشتری از وضع جسمی او، و آنچه در زندان بر او گذشته را با خبرنگاران در میان گذاشتند.
آقای وندکاستیل دیروز پس از توافق ایران و بلژیک، با اسدالله اسدی، که در بلژیک به جرم توطئه برای بمبگذاری، زندانی بود، مبادله شد.
آنها در این کنفرانس وضعیت جسمانی آقای وندکاستیل را «ضعیف» توصیف کرده اما خاطرنشان کردند که او «شوخطبعی و اشتیاق» همیشگی خود را از دست نداده است.
آنها گفتند وضعیت ذهنی آقای وندکاستیل را خوب عنوان کرده و افزودند: ما همان اولیویه سال گذشته را با همان گرمی و شوخطبعی همیشگیاش یافتیم. اما او وزن زیادی از دست داده است... ما او را با وجود رنجی که در این مدت کشیده مثل گذشته مشتاق یافتیم.
آقای وندکاستیل پس از آزادی و ورود به بلژیک از طرف هیئت وزیران این کشور مورد استقبال قرار گرفت. رسانهها نیز به صورت گسترده حضور داشتند. هرچند آقای وندکاستیل شک نداشت که از حمایتهای گسترده برخوردار است واما چنین استقبالی او را شگفتزده ساخته بود.
«اولیویه بسیار ناگهانی از آزادیاش باخبر شد»
صبح روز جمعه اولیویه در سلول انفرادی خود در ایران بود که ناگهان زندانبانان او را از سلول بیرون آورده و دستور دادند که وسایلش را بردارد. زندانبانان قبل از انتقال او به فرودگاه ابتدا چشمانش را بستند.
اولیویه میگوید در آن لحظه فکر کرد که قرار است به زندان دیگری منتقلش کنند، چیزی که قبلا هم اتفاق افتاده بود. اما در نهایت زمانی که سوار پروازی به مقصد مسقط، پایتخت عمان، شد، فهمید که قرار است آزاد شود.
تیمی از بلژیک هم به مسقط اعزام شده بود.
خانواده این امدادگر بلژیکی میگویند که او «مدتی طولانی در شرایط غیرانسانی و تحت شکنجه در انزوا، نور دائمی، و سختی و عذاب در زندان بسر برده است.»
به گفته نزدیکان آقای وندکاستیل، ماههای نخست زندان سختترین ماهها برای او بود، زیرا دائما بازجویی میشد.
به گفته آنان، زندانبانها چندین مرتبه تلاش کردند تا این زندانی بلژیکی را متقاعد بسازند که کشورش برای او ارزشی قائل نیست. اما او هربار استدلالهای آنها را در این مورد رد میکرد و همین به وخامت شرایط بازداشتش در زندان منجر شده بود.
«آیینهای مذهبی برای پر کردن تنهایی»
ون اشتایرتگم، سخنگوی خانواده این امدادگر بلژیکی، که چندین سال در افغانستان و سپس ایران سابقه فعالیت دارد، گفته است که «اولیویه مردی قوی است.»
او افزود: او (اولیویه) هیچ شکی نداشت که بالاخره آزاد خواهد شد، اما زمان سختی را باید گذرانده باشد.
او افزود: آیینهای مذهبی برای پر کردن تنهاییاش در زندان به او کمک کرد که سرپا بماند. او علاقمند به دویدن است، از همین رو حیاط ۳ در ۵ متری زندان را که سه بار در هفته به آن دسترسی داشت تا ۲۵ کیلومتر با سرعت میدوید.
واکنشها در خارج از ایران
شخصیتهای مخالف جمهوری اسلامی و گروههای حقوق بشری مستقر در خارج از ایران، از آزادی اولویه وندکاستیل استقبال کردند اما در مورد مبادله او با اسدالله اسدی، دیپلمات ایرانی، واکنشی منفی داشتند و ابراز نگرانی کردند.
شیرین عبادی، حقوقدان سرشناس ایرانی، توافق دولت بلژیک برای آزادی اسدالله اسدی را «توافقی شرمآور» توصیف کرده است. خانم عبادی در عین حال، رهایی امدادگر بلژیکی از قید حکومت ایران را «اتفاقی مبارک» خوانده است.
خانم عبادی در ادامه در کانال تلگرامش نوشت: اما پرسش اینجاست که آیا دولت بلژیک از تمام ظرفیتهای خود برای آزادی شهروندش استفاده کرده بود؟ آیا تنها راه، مبادله ایشان با یک تروریست بود؟
خانم عبادی در ادامه نوشت: «اسدالله اسدی در دادگاهی بیطرف و مستقل به اتهام بمبگذاری مجرم شناخته شده بود. او دیپلمات کشوری بود که سفارتخانهها و کنسولگریهایش هنوز در بلژیک و سایر کشورهای اروپایی فعالیت میکنند. حکومت جمهوری اسلامی، تنها با فشار حداکثری و تعطیلی سفارتخانه جمهوری اسلامی متوقف خواهد شد و نه با معاملههای شرمآوری از این دست.»
شاهزاده رضا پهلوی هم در توییتی در مورد مبادله اسدالله اسدی و امدادگر بلژیکی گفت: «دیدار با قانونگذاران و سیاستمداران اروپایی تاکید کردهام که معاوضه گروگانهایشان با تروریستهای رژیم، جمهوری اسلامی را به گروگانگیری و و اقدامات تروریستی بیشتر تشویق میکند.»
عفو بینالملل نیز در توییتی ضمن استقبال از آزادی امدادگر بلژیکی، در زمینه آزادی اسدالله اسدی ابراز نگرانی شدید کرد و گفت دولت بلژیک با انتقال اسدالله اسدی به ایران به «معافیت از مجازات (مقامات جمهوری اسلامی) و تضعیف حقوق قربانیان برای عدالت، غرامت و تضمین عدم تکرار تخلفات کمک کرده است.»
درباره اسدالله اسدی و اولیویه وندکاستیل
اسدالله اسدی، دبیر سوم سفارت جمهوری اسلامی ایران در اتریش بود.
او به اتهام برنامهریزی و تلاش برای بمبگذاری در گردهمایی سازمان مجاهدین خلق الران، در فرانسه، در بلژیک به زندان محکوم و در یکی از زندانهای این کشور در حال سپری کردن مجازات ۲۰ سال حبس بود.
اولیویه وندکاستیل، امدادگر بلژیکی که در حوزه پناهجویان افغان کار میکرد در بهمنماه ۱۴۰۰ در ایران دستگیر و به زندان طولانی مدت محکوم شد. او مدتی به عنوان مدیر برنامه «شورای پناهندگان» که نهادی نروژی است، در ایران کار کرده بود و مقامهای ایران اتهام او را جاسوسی عنوان میکردند.
آقای وندِکاستیل به جاسوسی، همکاری با دولت آمریکا، قاچاق ارز و پولشویی متهم شده بود. وی شش سال در ایران و افغانستان فعالیتهای امدادی انجام داده بود.
