افت آزادی رسانه‌های جهان به «کمترین سطح در نیم قرن اخیر»؛ «شدیدترین افول» در افغانستان

یک موئسسه بین‌المللی طرفدار دموکراسی می‌گوید که آزادی رسانه‌ها در سراسر جهان طی پنج سال گذشته به طور چشمگیری سقوط کرده است و به پایین ترین سطح خود طی نیم قرن گذشته رسیده است. این سازمان همچنین وضعیت دموکراسی در جهان را «نگران‌کننده» خواند.

موسسه بین‌المللی «کمک به دموکراسی و انتخابات» که مقر آن در استکهلم سوئد است در تازه‌ترین گزارش خود می‌گوید که سطح آزادی رسانه‌ها در سه کشور افغانستان،‌ بورکینافاسو و میانمار که پیش از این هم جزو محدودترین کشورها بودند، بیشترین افت را داشته است.

بر اساس این گزارش چهارمین میزان سقوط سطح آزادی رسانه‌ها در کره جنوبی رخ داده است.

در گزارش این اندیشکده طرفدار دموکراسی که روز پنجشنبه ۲۰ شهریور ماه/۱۱ سپتامبر منتشر شده است آمده که طی پنج سال گذشته، در مجموع وضعیت آزادی رسانه‌ها در بیش از چهل کشور جهان بدتر شده است.

در این گزارش به افزایش موارد شکایت دولت‌ها و متحدان سیاسی آنها از خبرنگاران و حمله به دفاتر رسانه‌ها اشاره شده است.

کوین کازاس زامورا، دبیرکل این اندیشکده به خبرگزاری فرانسه گفت: «وضعیت فعلی دموکراسی در جهان نگران‌کننده است.»

در این گزارش آمده که بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ در بیش از نیمی از کشورهای جهان یکی از شاخص‌های مهم دموکراسی رو به افول گذاشته است.

آقای کازاس زامورا گفت: «مهمترین یافته در گزارش ما، وخامت شدید وضعیت آزادی رسانه‌ها در سراسر جهان است.»

او افزود: «ما هرگز شاهد چنین وضعیت وخیمی،‌ در یک شاخص عمده سلامت دموکراسی نبودیم.»

«دخالت‌های شدید دولت‎‌ها که برخی از آن میراث دوران همه‌گیری کروناست و از سوی دیگر تاثیرات بسیار منفی انتشار اطلاعات نادرست که در مواردی برای سرکوب آزادی رسانه‌ها مورد استفاده دولت‌ها قرار می‌گیرد، یک ترکیب سمی ایجاد کرده است.»

آقای کازاس زامورا، همچنین در مورد «نابودی رسانه‌های محلی» در سراسر جهان هشدار داد که به گفته او «نقش مهمی در حمایت از بحث‌های مربوط به دموکراسی دارند.»

پیشتر سازمان گزارشگران بدون مرز وضعیت جهانی آزادی رسانه‌ها را برای اولین بار در تاریخ این شاخص، به عنوان «وضعیت دشوار» طبقه بندی کرده بود.

در ارزیابی این سازمان از آزادی رسانه‌ها که چهار ماه پیش منتشر شد،‌ ایران و افغانستان در کنار کشورهای سوریه، چین، کره شمالی و اریتره در قعر جدول شاخص آزادی رسانه‌ها قرار گرفتند.

گزارش موسسه بین‌المللی «دموکراسی و کمک به انتخابات» فقط از سال ۲۰۱۹ تا پایان سال ۲۰۲۴ را پوشش می‌دهد و شامل دوره دولت دونالد ترامپ که از ژانویه آغاز به کار کرده است، نمی‌شود.

اما آقای کازاس زامورا می‌گوید برخی از چیزهایی که در طول انتخابات آمریکا در پایان سال گذشته و چند ماه اول دولت آقای ترامپ در ابتدای سال ۲۰۲۵ مشاهده شده، نگران کننده است.

او افزود: «از آنجایی که آنچه که در آمریکا اتفاق می‌افتد، ظرفیت جهانی شدن دارد،‌ در سطح جهانی این برای دموکراسی نشانه خوبی نیست.»

«صدور ۲۰ هشدار» طی ۶ ماه نخست سال‌جاری میلادی نسبت به «نقض» اصول دموکراسی از سوی دولت آمریکا

موسسه «کمک به دموکراسی و انتخابات» در گزارش خود هشدار داده است که تغییرات سیاست ایالات متحده دردوران دولت دونالد ترامپ، می‌تواند به تضعیف دموکراسی در سراسر جهان منجر شود.

در این گزارش آمده است که مداخلات دولتی، «رهبران پوپولیست» را در سراسر جهان برای سرکوب آزادی‌ بیان و اصول دموکراسی «جسورتر» کرده است. در همین حال این گزارش کاهش کمک‌های خارجی را مانعی بزرگ بر سر راه تلاش‌های جهانی در مسیر برقراری دموکراسی ارزیابی کرده است.

این موسسه می‌گوید که طی شش ماه سال جاری میلادی، ۲۰ هشدار در زمینه نقض دموکراسی در آمریکا صادر کرده است که دو برابر میزان چنین هشدارهایی طی دو سال قبل از آن است.

این هشدارها مربوط به مواردی است که به نظر پژوهشگران این موسسه، دولت آمریکا با اقداماتش قوانین یا نهادهای تشکیل‌دهنده دموکراسی را تضعیف کرده است.

تلاش برای محدود کردن آزادی در دانشگاه‌ها،‌ جرم‌انگاری اعتراض‌های مدنی، زیرسوال بردن مشروعیت انتخابات تایید شده، محدود کردن گزینشی دسترسی رسانه‌ها به دولت و دور زدن روند دادرسی از جمله مواردی است که در گزارش به آن اشاره شده است.

در این گزارش با عنوان «وضعیت دموکراسی در جهان» آمده است که در کمتر از شش ماه، نهادهای سیاسی داخل آمریکا که «شاخص نمادینی» برای دموکراسی بودند این نقش را از دست دادند و به طور فزاینده به مرجعی برای افزایش مداخله‌های دولتی تبدیل شدند و به جای امیدوار کردن طرفداران دموکراسی،‌ رهبران قدرتمند پوپولیست را تشویق می‌کنند.

دونالد ترامپ در اولین روز حضورش در کاخ سفید دستور توقف ۹۰ روزه تمام کمک‌های خارجی را صادر کرد. این تصمیم دولت آمریکا گروه‌های امدادرسان را در سراسر جهان دچار هرج‌ومرج و سردرگمی کرد.

پس از شش هفته،‌ دولت آقای ترامپ ۸۳ درصد بودجه و ۵۲۰۰ قرارداد آژانس توسعه بین‌المللی ایالات متحده آمریکا (یواس‌اید) را لغو کرد.

آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا (یواس‌اید) برای حمایت از افراد و گروه‌ها در کشورهای فاجعه‌زده با هدف توسعه و گسترش دموکراسی تاسیس شده بود و فعالیت می‎‌کرد.

کاهش شدید بودجه این نهاد که در عمل به تعطیلی بسیاری از پروژه‌ها انجامید، با اعتراض فعالان و نهادهای مدنی و بین‌المللی روبرو شد.