افغانستان از نشست تغییرات اقلیمی سازمان ملل در باکو چه می‌خواهد؟

کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد در باکو با سخنرانی سایمون استیل، دبیر اجرایی تغییرات اقلیمی سازمان ملل و پیام او در مورد ضرورت همکاری جهانی برای مقابله با بحران اقلیمی آغاز بکار کرد.

کنفرانس تغییرات اقلیمی موسوم به «کاپ ۲۹» در حالی برگزار می‌شود که بر اساس داده‌های سازمان ملل متحد، نزدیک به ۲۰ میلیون افغان در اثر خشکسالی، فشارهای اقتصادی و آسیب پذیری در برابر بلایای طبیعی، از جمله سیل، باران‌های غیرموسومی و زمین‌لرزه‌ها در سال‌های اخیر با وضعیت اضطراری و بحران غذایی مواجه بوده‌اند.

افغانستان در گزارش سازمان ریسک جهانی صندوق صلح و سازمان جهانی هواشناسی در فهرست کشورهای در معرض خطر تغییرات اقلیمی در جایگاه ششم و چهارم قرار دارد.

حکومت طالبان پیشتر تاکید داشت که باید به آنان فرصت داده شود در نشست‌های تغییرات اقلیمی صدای خود را به گوش جهانیان برسانند.

به گفته وزارت خارجه طالبان، مطیع‌الحق خالص، رئیس عمومی ادارۀ محیط زیست برای نخستین بار در این اجلاس حضور یافته است.

آقای خالص به خبرنگاران گفت تلاش خواهد کرد پیشنهادهای حکومت طالبان را در مورد دسترسی افغانستان به سازوکارهای‌مالی به این کنفرانس ارائه کند. وی گفت: «مسائل مربوط به تغییرات اقلیمی و مشکلات محیط زیستی در افغانستان را با جهان شریک می‌سازیم.»

برخی از منابع به خبرگزاری فرانسه گفته‌اند که هیئت طالبان به عنوان ناظر دعوت شده‌اند.

آسیب‌پذیری افغانستان در برابر تغییرات اقلیمی

کاظم همایون، کارشناس مسایل تغییرات اقلیمی و محیط زیست به بی‌بی‌سی گفت که این تغییرات پیامدهای ناگوار و برگشت‌ناپزیری را متوجه افغانستان ساخته است.

آقای همایون می‌گوید که وابستگی اکثر مردم به اقتصاد زراعتی و مالداری/دامداری در یک جغرافیای خشک و نیمه‌خشک، افغانستان را چهارمین کشور آسیب‌پزیر در سطح جهان کرده است.

او به این باور است که سیلاب‌های ناگهانی، خشکسالی‌های شدید، کمبود آب آشامیدنی، کاهش زمین‌های قابل کشت و کاهش محصولات در افغانستان، باعث مهاجرت‌ شده است.

به نظر او عوامل فقر گسترده حتی باعث رشد «تروریسم» و ادامه جنگ بر سر منابع شده است.

کاظم همایون تصریح کرد که اگر مسئولان در افغانستان نتوانند در قبال تغییرات اقلیمی اقدامات عملی کنند، این کشور طی چند سال آینده گرفتار کمبود محصولات کشاورزی، بحران اقتصادی و مهاجرت از روستا به شهر خواهد بود.

به گزارش سازمان حفاظت از کودکان، آمار آوارگان ناشی از رویدادهای شدید اقلیمی در شش ماه نخست ۲۰۲۴ بیشتر از آمار ۱۲ ماه سال گذشته میلادی است.

این گزارش نشان می‌دهد که در ۱۲ ماه سال گذشته بیش از ۳۷هزار نفر در افغانستان به دلیل حوادث ناشی از تغییرات اقلیم آواره شده‌اند.

اخیراً یوناما، دفتر نمایندگی سیاسی سازمان ملل در افغانستان گفته بود بدون صدای افغان‌ها، نمی‌توان به نشست بین‌المللی باکو نظر مثبت داشت.

روزا اوتنبایووا، رییس یوناما در نشستی در کابل از پیامدهای تغییرات اقلیمی در افغانستان اظهار نگرانی کرده بود.

این اولین بار است که افغانستان پس از روی کار آمدن دوباره طالبان در سال ۲۰۲۱ در یک کنفرانس بین‌المللی سطح بالا شرکت می ‌کند.

یافته‌های سازمان هواشناسی ملل متحد نشان داده است که از سال ۱۹۶۰ میلادی به این طرف، دمای هوا درافغانستان بطور متوسط به اندازه ۰.۱۳ درجه سانتی‌گراد در هر ده سال افزایش یافته است.

کارشناسان می‌گویند افغانستان پس از سه دهه جنگ، ناامنی و نبود حاکمیت‌های کارآ، ظرفیت و توانایی مقابله با تاثیرات منفی تغییرات اقلیمی را ندارد.

در طول دو دهه گذشته این کشور از تغییرات اقلیمی آسیب‌های جدی خورده است و فقط یک نهاد، اداره «ملی حفظ محیط زیست» مسئول اجرای برنامه‌های مربوط به تغییر اقلیمی است که در حال حاضر در کنترل حکومت طالبان است.

عدم آشنایی اداره حاکم به مسائل مربوط به تغییرات اقلیمی، کم‌آگاهی اقشار مختلف مردم به‌خصوص دهقانان ازعوامل و پیامدهای تغییرات اقلیمی از چالش‌های افغانستان است.

کارشناسان می‌گویند «اجرای برنامه‌های منظم برای بهبود مدیرت منابع آبی، حمایت از دهاقین و تلاش جهت مدرنیزه کردن زراعت، راه اندازی برنامه‌های علمی و تحقیقی هدف‌مند در بخش‌های زراعت و آبیاری، افزایش برنامه‌های آگاهی‌دهی از طریق رسانه‌های جمعی، تقویت و توسعه مراکز هواشناسی و بالا بردن ظرفیت‌های نهادهای مسئول از طریق جذب افراد متخصص در سال‌های پیش رو می‌تواند آسیب پذیری افغانستان در مقابل تاثیرات منفی تغییرات اقلیمی را کمتر کند.

کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد از امروز ۱۱ نوامبر آغاز شده و تا ۲۲ نوامبر ادامه دارد.

تامین هزینه برای مقابله با تغییرات اقلیمی و میزان کمک کشورهای ثروتمند به کشورهای کم‌درآمد از محورهای اصلی اجلاس امسال است.