روایت ناآرامی‌های جنوب یمن؛ میدان رقابت عربستان و امارات

رسانه‌های مهم پان‌عرب خلیج فارس هر کدام با رویکردی متفاوت تحولات یمن را پوشش می‌دهند، تحولاتی که پس از پیشروی‌های شورای انتقالی جنوب مورد حمایت امارات و تصرف مناطق کلیدی در جنوب‌شرقی کشور رخ داد.

تفاوت در محورهای پوشش خبری اسکای نیوز عربی وابسته به امارات و شبکه العربیه با پشتیبانی عربستان سعودی، رقابت میان این دو کشور خلیج فارس را در جریان این درگیری آشکارتر ساخت.

شبکه اسکای نیوزعربی به بیانیه‌های شورای انتقالی جنوب اهمیت بیشتری داد، در حالی که شبکه العربیه این موضوع را محدود پوشش داد و عمدتا بر واکنش‌های شورای رهبری ریاست جمهوری که مورد حمایت عربستان است تمرکز کرد.

رسانه‌های عرب‌زبان روسیه در پوشش این خبر محتاط بودند، بیانیه‌های هر دو طرف را بازتاب دادند و بدون ارائه تحلیل فقط بر جزئیات تمرکز کردند.

این رویکردها رقابت میان ریاض و ابوظبی را آشکارتر ساخته است.

شورای انتقالی جنوب مورد حمایت امارات در جنوب‌شرقی یمن پیشروی گسترده‌ای انجام داد و با عقب‌نشینی نیروهای دولتی مورد حمایت عربستان، شهرهای کلیدی و میدان‌های نفتی را به کنترل خود درآورد.

این گروه جدایی‌طلب اکنون بخش بزرگی از یمن جنوبی سابق را در اختیار دارد، تحولی که از بزرگ‌ترین تغییرات میدانی از زمان آغاز درگیری‌های کشور به شمار می‌رود.

این پیشروی‌ها پس از دوره‌ای آرامش نسبی در درگیری رخ می‌دهد، دوره‌ای که طی آن خطوط نبرد از زمان آتش‌بس ۲۰۲۲ تقریبا ثابت مانده بود. هم‌زمان ریاض گفت‌وگو با حوثی‌ها را برای رسیدن به توافقی بلندمدت دنبال کرده است.

یک مقام اماراتی اخیرا به خبرگزاری رویترز گفت که موضع این کشور درباره یمن «با عربستان همسوست»، اما تحولات اخیر نشان می‌دهد دو کشور از موضع یکپارچه‌ای که یک دهه پیش در جریان مداخله عربستان با حمایت امارات در جنگ داخلی یمن داشتند، فاصله گرفته‌اند.

تمرکز اسکای نیوز عربی بر شورای انتقالی جنوب

شبکه اسکای نیوز عربی روایت شورای انتقالی جنوب از تحولات را محور پوشش خود قرار داد. در این چارچوب گفت‌وگویی با منصور صالح، از چهره‌های برجسته این شورا، منتشر کرد. گزارشی که بیشتر بر این نکته تکیه داشت که جنبش جدایی‌طلب جنوب چگونه «به بازیگری محوری» در رویارویی با حوثی‌ها بدل شده است.

سیاست خارجی امارات تا حد زیادی بر مخالفت این کشور خلیج فارس با نفوذ جریان‌های اسلام‌گرا در سیاست بنا شده است؛ امری که در موضع مخالف امارات در برابر گروه‌هایی مانند حماس، اخوان‌المسلمین و نیز حوثی‌ها آشکار است.

این گزارش بارها بر وعده شورای انتقالی جنوب برای ایجاد «امنیت و ثبات» در یمن تاکید کرد، چه در روایت خود شبکه و چه در نقل قول‌هایی که از منصور صالح بازتاب داده شد. اسکای نیوز عربی همچنین با عمرو البیض، از چهره‌های این شورا، گفت‌وگو کرد. گفت‌وگویی که در آن نیز بر وعده او برای بازگرداندن «امنیت و ثبات» و مقابله با «گروه‌های نظامی وابسته به اخوان‌المسلمین» تاکید شد.

آقای صالح در گفت‌وگو با شبکه اسکای نیوز عربی گفت: «هدف این نبرد برقراری امنیت و ثبات است. از نظر ما، خروج آن‌ها از این منطقه گامی مهم برای یکپارچه‌سازی عملیات نظامی در سراسر استان جنوبی به شمار می‌رود.»

او همچنین از «فضای مثبت کنونی … برای گشودن جبهه‌های تازه» علیه حوثی‌ها سخن گفت.

آقای صالح گفت که پس از آنکه نیروهای وابسته به شورای انتقالی جنوب کنترل عدن و چند استان جنوبی را به دست گرفتند، «برخی اعضای دولت»، احتمالا از شورای رهبری ریاست جمهوری مورد حمایت عربستان، شهر را ترک کردند. با این حال او گفت که شورای انتقالی «آن‌ها را به خروج وادار نکرده است».

او تاکید کرد که بسیاری از وزیران همچنان در عدن حضور دارند و خروج چند نفر از آن‌ها «مشکلی واقعی» ایجاد نخواهد کرد.

خروج اعضای دولت از عدن در شبکه الجزیره قطر نیز مورد توجه قرار گرفت. این شبکه به نقل از یک منبع دولتی گزارش داد که «اعضای دولت یمن برای اعتراض به پیشروی نظامی شورای انتقالی جنوب در استان‌های حضرموت و المهره راهی عربستان شده‌اند».

پوشش محدود در العربیه

در همین حال، شبکه العربیه پوشش محدودتری به این موضوع داد وعمدتا به سخنان رشاد علیمی، رئیس شورای رهبری ریاست جمهوری مورد حمایت عربستان، استناد کرد. سخنانی که در آن او تحرکات اخیر شورای انتقالی جنوب را محکوم کرده و آن را «اقدامی یک‌ جانبه» توصیف کرده بود.

آقای علیمی به نقل از شبکه العربیه گفت این اقدامات «جایگاه قانونی دولت را تضعیف می‌کند، به منافع عمومی آسیب می‌زند و واقعیتی موازی خارج از چارچوب مراجع ملی ایجاد می‌کند».

از معدود گزارش‌هایی که العربیه در روزهای اخیر درباره یمن منتشر کرده است، تنها چند مورد به ناآرامی‌های اخیر پرداخته‌اند، از جمله حمله‌ای علیه رهبران القاعده در یمن و گزارشی کوتاه درباره تماس تلفنی وزیر خارجه عربستان با وزیر خارجه آمریکا درباره «تحولات یمن»، بدون اینکه جزئیات بیشتری ارائه شود.

پوشش محتاطانه در رسانه‌های عرب‌زبان روسیه

رسانه‌های عرب‌ زبان اصلی روسیه، از جمله آرتی عربی و اسپوتنیک عربی، پوششی نسبتا متوازن از این موضوع ارائه کردند و در گزارش تحولات اخیر دیدگاه‌های هر دو طرف، یعنی اعضای شورای انتقالی جنوب و شورای رهبری ریاست جمهوری، را بازتاب دادند.

آرتی عربی اظهارات علیمی را بازتاب داد، سخنانی که در آن او اقدامات «یک‌جانبه» شورای انتقالی جنوب را مورد انتقاد قرار می‌داد. این شبکه همچنین سخنان آقای البیض، از رهبران شورای انتقالی جنوب، را منتشر کرد که تایید می‌کرد این شورا اکنون در همه استان‌های جنوبی، از جمله شهر عدن، حضور دارد.

اسپوتنیک عربی نیز درخواست آقای علیمی از جامعه بین‌المللی برای اتخاذ موضعی واحد در برابر این «اقدامات یک‌ جانبه» را منتشر کرد. این رسانه همچنین سخنان انور تمیمی، سخنگوی شورای انتقالی جنوب، را بازتاب داد که در آن از ازسرگیری تولید نفت در حضرموت پس از تحولات اخیر این استان، برقراری دوباره برق و آغاز دوباره فعالیت‌های فرودگاه بین‌المللی سیئون خبر داده بود.