آیا مهاجران افغان «عامل گسترش جذام در ایران» هستند؟

- نویسنده, سروش پاکزاد
- شغل, بخش راستیآزمایی بیبیسی
وزارت بهداشت ایران اعلام کرده شایعه شیوع جذام در کشور صحت ندارد. مهشید ناصحی رئیس اداره سل و جذام وزارت بهداشت با رد افزایش موارد ابتلا گفته در حالی که در ۲۰ سال گذشته موارد ابتلا ۴۰ مورد در سال بود حالا به ۱۰ مورد رسیده که معمولا همیشه ۳ نفر آنها از اتباع بودهاند.
در چندروز گذشته ادعاهایی مبنی بر شیوع جذام در ایران منتشر شده بود. هادی کساییزاده مدیرمسئول ماهنامه میدان آزادی با انتشار عکسی ادعا کرده بود مهاجران افغان در ایران عامل شیوع جذام هستند و از مسعود پزشکیان، رئیس جمهور منتخب ایران خواسته بود آنها را اخراج کند.
توییتهای آقای کساییزاده بیش از ۲۹۰هزار بار دیده شده است. او در ماههای گذشته در مخالفت با حضور مهاجران افغان توییتهای زیادی منتشر کرده و خواستار اخراج آنها از ایران است.
بررسیهای بخش راستیآزمایی بیبیسی، نشان میدهد پیشتر نیز هیچ گزارش یا هشدار رسمی در مورد شیوع جذام در ایران منتشر نشده است.
عکسی که هادی کسایی زاده منتشر کرده نیز مربوط به گزارش تصویری عکاس فارس از مرکز درمانی مبتلایان به جذام در آذربایجان شرقی است که در سال ۱۳۹۲ منتشر شده است.
ایرنا روز ۱۸ تیر در گزارشی خبر داده بود که در سال گذشته ۹ مورد جدید ابتلا به جذام در کشور شناسایی شده که ۶ نفر آنها ایرانی و بقیه از اتباع غیر ایرانی هستند.
در بهمن ماه و در روز جهانی آگاهی رسانی درباره جذام نیز رئیس اداره سل و جذام وزارت بهداشت در اظهار نظری دیگر گفته بود موارد ابتلا به این بیماری در ایران و جهان در حال کاهش است و درمان را موثر دانسته بود.
مهشید ناصحی گفته میزان سرایت این بیماری کمتر از بیماریهای دیگر عفونی است و ۹۵٪ افراد حتی در صورت تماس فیزیکی به آن مبتلا نمیشوند.
جذام چیست؟
جذام یک بیماری مزمن عفونی است که عاملش باکتری مایکوباکتریوم لپره است.
این بیماری پوست، اعصاب حرکتی، مخاط مجاری تنفسی و چشمهای افراد مستعد به این بیماری را هدف قرار میدهد و اگر درمان نشود میتواند در گروهی از بیماران آسیبهای ماندگار برجای بگذارد.
آسیبهای ماندگار قابل رویت، همواره این بیماران را در معرض ننگ اجتماعی قرار داده است که میتواند عامل تبعیض علیه این بیماران باشد و این افراد را منزوی کند.
بیماری جذام به راحتی و با تماسهای عادی مانند دست دادن قابل سرایت نیست و فرد باید در مدت طولانی در ارتباط نزدیک با بیمار باشد تا به بیماری مبتلا شود.
تشخیص زودرس بیماری و تجویز داروهای مناسب که در همه جای دنیا رایگان است موجب کاهش چشمگیر شمار موارد ابتلا به جذام در سراسر جهان شده است.

گزارشهای متوالی سازمان جهانی بهداشت گواه پایین آمدن موارد ابتلا سالانه در میانگین جهانی است. بر اساس گزارشهای این سازمان، موارد ابتلای جدید در ایران از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۲ از ۲۱ نفر به ۶ نفر رسیده و این آمار در أفغانستان از ۳۷ نفر به ۷ نفر کاهش یافته است.
بنابراین گزارشها، جذام در ایران و افغانستان شایع نشده و این ادعا که «مهاجران افغان عامل شیوع بیماری در ایران» هستند نادرست است.
در سالهای گذشته و با موج مهاجرت افغانها به ایران، هرازگاهی کارزارهای آنلاین از سوی چهرههای رسانهای و کاربرانی با دنبال کنندگانی زیاد که اغلب هم حامی حکومت هستند علیه پناهجویان و مهاجران راه میافتد.
گاهی اوقات این کارزارها با موجی از تصاویر حضور افغانها در نقاط گردشگری شهرها و خبرهایی در مورد جرمهایی که برخی از انها مرتکب شدهاند منتشر میشود. در مواردی نیز ویدیوهای قدیمی یا ادعاهای نادرست آغازگر این کمپینها است.
بحث مساله مهاجران افغان در ایران در مناظرات انتخاباتی نیز مطرح شد و محمدباقر قالیباف، اتباع افغانستان را عامل بروز مشکلات اجتماعی مانند اعتیاد، طلاق و اشتغال دانست. ادعایی نادرست که در این مطلب بررسی کردیم.













