ترامپ همزمان با قرارداد ۱۴۲ میلیارد دلاری با عربستان، وعده شاخه زیتون به ایران داد

دونالد ترامپ در روز نخست سفر خود به خاورمیانه در ریاض و در حالی که با محمد بن سلمان قرارداد بزرگ تسلیحاتی امضاء کرد گفت ایالات متحده «متحدی قدرتمندتر» از عربستان سعودی ندارد.

سفر آقای ترامپ به خاورمیانه که گفته شده تمرکز آن بر تفاهم‌های تجاری و اقتصادی و جلب سرمایه‌گذاری در آمریکاست روز سه‌شنبه - ۱۳ مه - با اعلام امضای توافق ۱۴۲ میلیارد دلاری تسلیحاتی میان واشنگتن و ریاض آغاز شد هر چند که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان گفته که سطح سرمایه‌گذاری این کشور در آمریکا می‌تواند تا یک هزار میلیارد دلار هم بالا برود.

آقای ترامپ در سال ۲۰۱۷ هم سفر خاورمیانه خود را از ریاض آغاز کرد. او قرار است بعد از عربستان به قطر و امارات متحده عربی هم سفر کند.

در همین حال، تحول مهم امروز در ریاض خبر دیدار آقای ترامپ با احمد شرع و لغو تحریم‌های آمریکا علیه سوریه بود که موجب خوشحالی مردم در این کشور شد.

این خوشحالی پس از آن آغاز شد که یک مقام کاخ سفید عصر سه‌شنبه گفت دونالد ترامپ بنا دارد تحریم‌های سوریه را برداشته و به این کشور «فرصتی برای عظمت» بدهد. کمی پیش از آغاز سخنرانی آقای ترامپ در ریاض، یک مقام کاخ سفید گفت که او قبول کرده به احمد شرع، رئیس‌جمهور سوریه «سلام کند.» آقای شرع فردا در عربستان سعودی خواهد بود.

ترامپ: اگر رهبر ایران شاخه زیتون را قبول نکند، چاره‌ای نداریم جز فشار حداکثری

آقای ترامپ که بیشتر سخنان امروز او بر موفقیت دولت او در «جذب سرمایه به آمریکا» و استقبال از همکاری با عربستان و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس بود، به ایران هم بارها اشاره کرد و از حکومت این کشور به عنوان «مخرب‌ترین نیروی خاورمیانه» نام برد.

او در بخشی از سخنانش درباره ایران گفت: «من امروز اینجا هستم نه فقط برای محکوم کردن آشفتگی رهبران ایران در گذشته، بلکه برای ارائه یک مسیر جدید به سوی آینده‌ای بسیار بهتر و امیدوارکننده‌تر. من می‌خواهم با ایران توافق کنم. اگر بتوانم بسیار خوشحال خواهم شد، اگر این توافق باعث شود منطقه شما و جهان جای امن‌تری شود.»

رئیس جمهور آمریکا ادامه داد: «اما اگر رهبری ایران این شاخه زیتون را رد کند و به حمله به همسایگانش ادامه دهد، ما چاره‌ای نخواهیم داشت جز اعمال فشار حداکثری عظیم، رساندن صادرات نفت ایران به صفر و هر اقدام لازم دیگری برای جلوگیری از دستیابی این رژیم به سلاح هسته‌ای. ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت.»

آقای ترامپ در این سخنرانی از کلمه خلیج برای نامیدن خلیج فارس استفاده کرد.

قرارداد تسلیحاتی ۱۴۲ میلیارد دلاری بین آمریکا و عربستان شامل چه مواردی است؟

در کنار تفاهم‌نامه‌ها، کاخ‌سفید می‌گوید آمریکا یک قرارداد تسلیحاتی به ارزش ۱۴۲ میلیارد دلار با عربستان سعودی امضا کرده است که آن را «بزرگترین قرارداد فروش تسلیحات دفاعی در تاریخ» دو کشور توصیف کرد.

این قرارداد شامل فروش «تجهیزات جنگی و خدمات نظامی پیشرفته از بیش از ۱۲ شرکت دفاعی آمریکایی» به عربستان سعودی می‌شود.

معامله تسلیحاتی آمریکا و عربستان سعودی شامل چه جزئیاتی است؟

در بیانیه کاخ سفید آمده است که فروش تسلیحات شامل پنج دسته است:

کاخ سفید می‌گوید این قرارداد شامل «آموزش و ارائه خدمات گسترده برای ایجاد ظرفیت در نیروهای مسلح عربستان سعودی، از جمله تقویت آکادمی‌های خدماتی عربستان سعودی و خدمات پزشکی نظامی» است.

علاوه بر این قرارداد بزرگ تسلیحاتی که می‌تواند بر توازن قوای نظامی خاورمیانه تاثیر بگذارد، روز سه شنبه محمد بن سلمان و دونالد ترامپ در مراسمی قرارداد همکاری راهبردی اقتصادی هم امضا کردند.

برخی از قراردادهایی که دونالد ترامپ و محمد بن سلمان امضا کردند عبارتند از:

تفاهم‌نامه قراردادی است غیرالزام‌آور که چگونگی همکاری آینده بین دو کشور را در یک زمینه بخصوص مشخص می‌کند.

رسانه‌‌های عربستان سعودی درباره سفر ترامپ چه نوشتند؟

سفر دونالد ترامپ به عربستان سعودی پوشش گسترده‌ای در رسانه‌های آن کشور داشته است.

روزنامه الشرق‌الاوسط گزارش داده است که انتخاب عربستان سعودی توسط رئیس‌جمهور آمریکا به‌عنوان اولین ایستگاه در اولین سفر رسمی او در دوره دوم ریاست جمهوریش، نشان‌دهنده «وزن ژئوپلیتیکی» عربستان است.

این روزنامه می‌گوید برخلاف اولین دیدار او از ریاض در سال ۲۰۱۷، پادشاهی عربستان دیگر در «موقعیت پایین‌تر» نیست، بلکه بیشتر به دنبال مشارکت مبتنی بر «برابری» است.

با جنگ در غزه، سقوط بشار اسد در سوریه، درگیری اسرائیل و حزب‌الله در لبنان، و حملات دریایی حوثی‌ها در دریای سرخ، خاورمیانه از زمان اولین سفر دونالد ترامپ به ریاض در سال ۲۰۱۷ شاهد تغییرات عمده‌ای بوده است.

اریک ترامپ، پسر رئیس‌جمهور آمریکا، این هفته در مصاحبه‌ای اختصاصی با روزنامه سعودی الشرق الاوسط گفت که پدرش خلیج فارس را «شریک کلیدی» می‌داند و برای رهبران ریاض و ابوظبی و دوحه ارزش زیادی قائل است.

اسرائیل به‌طور قابل توجهی در برنامه سفر خاورمیانه‌ای ترامپ غایب است

آنتونی زورکر، خبرنگار ارشد بی‌بی‌سی در آمریکای شمالی

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، اولین رهبر خارجی بود که پس از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید در اوایل امسال با او دیدار کرد اما حالا که آقای ترامپ برای اولین سفر خارجی بزرگ خود در خاورمیانه است، برنامه سفرش به‌طور قابل توجهی شامل اسرائیل نمی‌شود.

طبق گزارش‌ها، مقام‌های اسرائیلی به‌طور خصوصی با دولت ترامپ لابی کرده بودند تا کشورشان را به برنامه سفر او اضافه کند، تلاش‌هایی که بی‌فایده بود.

در حالی که مایک هاکبی، سفیر ایالات متحده در اسرائیل، روز شنبه ادعا کرد که روابط ایالات متحده و اسرائیل همچنان قوی است، این بی‌اعتنایی همراه با تلاش‌های دیپلماتیک اخیر ایالات متحده نشان می‌دهد که اولویت‌های آمریکا در منطقه ممکن است با متحد دیرینه خود متفاوت شود.

آزادی گروگان اسرائیلی-آمریکایی، ادان الکساندر، در روز دوشنبه نتیجه مذاکرات مستقیم ایالات متحده و حماس بود که اسرائیل را دور زد. سایر اقدامات ایالات متحده، از جمله مذاکره برای آتش‌بس با حوثی‌های یمن که شامل اهداف اسرائیلی نمی‌شد و آغاز مذاکرات مستقیم با ایران بر سر برنامه هسته‌ای آن کشور، نیز مقامات اسرائیلی را غافلگیر کرده است.

دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ با گزارش‌هایی مبنی بر سرزنش نتانیاهو توسط استیو ویتکاف، مذاکره‌کننده شخصی او، به دلیل اکراهش در پذیرش تبادل اسرا و گروگان‌های غزه و آتش‌بس موقت آغاز شد. همچنین با وجود دومین سفر نتانیاهو به کاخ سفید برای مذاکرات تجاری در ماه آوریل، دو کشور هنوز به توافقی دست نیافته‌اند.

در این سفر، مسائل اقتصادی به جای نگرانی‌های دیپلماتیک یا امنیتی در صدر فهرست اولویت‌های ترامپ قرار دارد و با این معیار، کشورهای عربی با ثروت عظیم خود، فارغ از اینکه نتانیاهو چند بار به دفتر بیضی کاخ سفید سر بزند، برتری قاطعی نسبت به اسرائیل دارند.

اسرائیل ممکن است امیدوار باشد که به‌زودی منافع آمریکا تغییر خواهد کرد.