کسی درباره «اندوه ناشی از شیرندادن با پستان» صحبت نمیکند

منبع تصویر، Alex Grace Photography
- نویسنده, فی نرس
- شغل, بیبیسی
برای چندین دهه، بسیاری از مادران تازه زایمان کرده اغلب این جمله را شنیدهاند که «شیر مادر بهترین گزینه است»، اگرچه این عبارت با هدف تشویق به استفاده از شیر مادر ساخته شده بود، اما حالا بر روی کسانی که با مشکلات عملی در این زمینه دست و پنجه نرم میکنند، فشار بسیار زیادی ایجاد میکند.
برخی از زنان مایل به شیردادن با پستان هستند، اما به دلایل مختلف مجبور میشوند زودتر از آنچه که برنامهریزی کردهاند، این کار را متوقف کنند.
تعدادی از آنها با بیبیسی صحبت کردهاند تا تجربههای خود از «اندوه ناشی از شیرندادن» را به اشتراک بگذارند؛ دورهای از غم و اندوه شدید و احساس شرمندگی پس از تصمیم به توقف شیردهی مادر به فرزند.
جما مانفورد که در سال ۲۰۱۷ پسرش مکس را به دنیا آورد، قصد داشت که فقط و فقط به فرزندش شیر مادر بدهد. اما تنها بعد از سه روز فهمید که این کار چقدر دشوار است. او به یاد میآورد: «روی مبل نشسته بودم و نوزادم را در آغوش داشتم و نمیتوانستم جلوی گریهام را بگیرم».
او دو هفته اول زندگی فرزندش را «جهنم» توصیف میکند و میگوید از هر بار شیردادن با پستان، وحشت داشت. در بدترین شرایط جسمی و روحی، یک بار در حالی که در اتاق خوابش با پردههای بسته، پنهان شده بود و با تلاش فراوان از نوزادش میخواست که از پستانش شیر بمکد، از همه مهمانانش خواست که خانه را ترک کنند.
او میافزاید: «تجربه شیردادن از پستان برایم طاقتفرسا و خجالتآور بود». پسرش «گره زبانی» داشت؛ وضعیتی که در آن نوار پوستی که زبان را به کف دهان متصل میکند، تنگتر از حد معمول است و باعث میشود که نوزاد نتواند به خوبی دهانش را به سینه مادرش بچسباند.
پس از چند هفته، وزن نوزادش کم شد. کار به جایی رسید که احتمال برگشت به بیمارستان مطرح شده بود. در چنین شرایطی بود که او تصمیم گرفت، به فرزندش فقط و فقط شیر خشک بدهد.

منبع تصویر، Alex Grace Photography
دو سال بعد، فرزند دوم جما به دنیا آمد. این بار با اینکه دختر تازه متولد شدهاش مثل پسرش مشکل «گره زبانی» نداشت، اما او از ابتدا تصمیم گرفت که بیشتر از چند روز با پستان به فرزندش شیر ندهد.
با این حال، هنوز هم ذهنش مشغول تصمیمی است که آن زمان گرفته است. او میگوید: «نتوانستم طبیعیترین و منحصربهفردترین کاری را که یک مادر میتواند انجام دهد، انجام دهم و احساس شرمندگی داشتم. هنوز هم دارم». او اکنون معتقد است که شاید در آن زمان از افسردگی پس از زایمان رنج میبرده، اگرچه در آن روزها تشخیص داده نشده بود.
«اندوه ناشی از شیرندادن با پستان» چیست؟
پروفسور امی براون، پژوهشگر بهداشت عمومی که کتابی درباره اندوه ناشی از شیرندادن با پستان نوشته است، توضیح میدهد که احساسات غمانگیز درباره تجربههای شیردهی رایج هستند. او میگوید: «بسیاری از زنان بسیار زودتر از آنچه که میخواستند، مجبورند شیردهی را متوقف کنند و احساس شکست یا از دست دادن یک تجربه را دارند».
در حال حاضر، سازمان بهداشت جهانی توصیه میکند که برای شش ماه اول زندگی، فقط شیرمادر به نوزادان داده شود. یونیسف نیز میگوید شیر مادر، خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS)، دیابت دوران کودکی، بیماریهای قلبی و چاقی را کاهش میدهد.
بر اساسا دادههای یونیسف، در آسیای جنوبی، ۶۰ درصد از نوزادان در شش ماه اول زندگی فقط شیر مادر میخورند. این منطقه از این نظر در جهان پیشتاز است.
آفریقای شرقی و جنوبی با ۵۸ درصد در رتبه بعدی قرار دارند. این نرخ در آمریکای لاتین و کارائیب ۴۳ درصد گزارش شده است.
غرب و مرکز آفریقا ۴۰ درصد، اروپای شرقی و آسیای مرکزی ۳۶ درصد و خاورمیانه و شمال آفریقا ۳۵ درصد نوزادان شیر مادر میخورند.
در سطح جهان، درصد نوزادان زیر شش ماه که به طور انحصاری شیر مادر میخورند، به ۴۸ درصد رسیده است که در مقایسه با دهه گذشته، ۱۰ درصد رشد داشته است.

منبع تصویر، Handout
دیپتی که در هفتمین ماه بارداری فرزند دومش است، امیدوار دارد که اینبار تجربهاش در شیردهی به فرزندش، در مقایسه با دفعه قبل بهتر باشد.
او در سال ۲۰۲۱ پسرش را به دنیا آورد و با مشکل چسباندن او به سینه به دلیل مشکل «گره زبانی» مواجه شد. حتی پس از رفع این مشکل، همچنان با مشکلات دیگری دست و پنجه نرم میکرد. دیپتی تصمیم گرفت شیر خود را بدوشد و با بطری به پسرش بدهد، اما این روش هم در نهایت به نظرش غیرعملی و طاقتفرسا آمد.
او به یاد میآورد: «چرخه تکراری طاقتفرسایی بود: هر دو ساعت یکبار، حتی نیمههای شب. احساس میکردم یک بازندهام، انگار که کارم را بد انجام داده باشم».
برنامه شیردهی با پستان، او را کمابیش از بیرون رفتن از خانه محروم کرد. وقتی پسرش ۱۲ هفته داشت، او به شیر خشک روی آورد تا بتواند از وقتش با او در بیرون از خانه لذت ببرد و در کلاسهای آموزش پرورش نوزاد که برای رشد فرزندش مهم بود، شرکت کند.
یک ماه بعد، دیپتی متوجه شد که جراحی رفع مشکل «گره زبانی» فرزندش به درستی انجام نشده و نیاز به درمان مجدد دارد، اما در آن زمان دیگر برای بازگشت مجدد به شیر مادر بسیار دشوار بود.
دیپتی هنگام استفاده از بطری در میان دوستانی که شیر مادر به فرزندشان میدادند، احساس شرمندگی و «احساس گناه مادری» داشت. او میگوید: «هیچکس هرگز مرا قضاوت نکرد، اما احساس شرمندگی داشتم که از بطری استفاده میکردم و ناراحت بودم که نمیتوانستم مانند آنها به فرزندم شیر مادر بدهم».

منبع تصویر، Handout
چرا برخی از زنان، شیر مادر را متوقف میکنند؟
در حالی که نوزادان جما و دیپتی هر دو مشکل «گره زبانی» داشتند، دلایل متعددی وجود دارد که ممکن است مادری با شیردهی مشکل داشته باشد. نوکپستانهای دردناک، ترکخورده یا خونریزیکننده به دلیل مشکلات ناشی از چسباندن و کمبود یا زیاد بودن شیر، از مشکلات رایج هستند.
احتقان پستان - هنگامی که سینهها بیش از حد پر از شیر میشوند - میتواند در برخی موارد به ماستیت منجر شود؛ عفونتی ناشی از انسداد مجاری شیر که منجر به درد و ناراحتی هنگام شیر دادن با پستان میشود.
لیزا ماندل از «انجمن بینالمللی مشاوران شیر مادر» به زنانی که با مشکلات شیردهی مواجه هستند مشاوره و راهنمایی ارائه میدهد. او میگوید مهم است که زنان در اسرع وقت به مشاوره تخصصی شیردهی و حمایت دسترسی داشته باشند.
او میگوید: «ممکن است مسائل چندوجهی وجود داشته باشد، مثلا اگر مادری کمشیر است و مشکلات تیروئید هم دارد، میتوان آن را تشخیص داده و درمان کرد. این احتمالا تولید شیر او را بهبود میبخشد».
او تاکید میکند که شیردهی «هرگز نباید دردناک باشد» و چنین دردی نشانه این است که نوزاد به درستی قرار نگرفته یا به سینه وصل نشده است.
او میافزاید: «توقف شیردهی نباید هرگز به عنوان یک شکست از سوی مادر در نظر گرفته شود».
کلر مورفی، مدیر سازمان غیردولتی «فید یوکی» میگوید که تغذیه نوزاد کار سادهای نیست و ما باید بر حمایت از تصمیم زنان درباره نوع تغذیه نوزادشان تمرکز کنیم.
او میگوید: «هیچکس - به ویژه مادران و نوزادانشان - از محیطی که در آن زنان احساس گناه کنند و سلامت روانشان به خاطر اجبار در استفاده از شیر خشک به خطر بیفتد، سودی نخواهد برد».
دیپتی برنامه دارد دوباره تلاش کند که به فرزندش شیر مادر بدهد، اما میگوید که این بار خودش را تحت فشار نخواهد گذاشت. او میگوید: «من صد در صد دوباره تلاش خواهم کرد و احساس میکنم که اکنون مجهزتر هستم زیرا قبلا این کار را کردهام»ا
اگر با مشکلاتی در ارتباط با شیردهی با پستان روبهرو هستید:
- سازمان «خدمات ملی سلامت» در بریتانیا، یک راهنمای مفید و مشاوره درمانی درباره مسائل رایج شیردهی مانند نوکهای دردناک، چسباندن و قرار دادن و کمبود یا زیاد بودن شیر منتشر کرده است.
- در وبسایت یونیسف نیز میتوانید ویدئوهای آموزشی و دیگر منابع آموزشی مناسب را پیدا کنید.














