بودجه نظامی جهان به رکوردی «بی‌سابقه» رسید

بنابر گزارش یک موسسه تحقیقاتی، کشورهای جهان بیش از هر زمان دیگری برای هزینه‌های دفاعی خود صرف می‌کنند.

ارقام منتشر شده توسط موسسه تحقیقات بین‌المللی صلح استکهلم نشان می‌دهد که در سال گذشته کشورهای جهان نزدیک به دو و نیم تریلیون دلار به هزینه‌های نظامی اختصاص داده‌اند.

آمریکا، چین، روسیه، هند و عربستان سعودی بیشترین مبلغ را صرف هزینه نظامی خود کرده‌اند. آنها در مجموع بیش از شصت درصد از کل هزینه‌های دفاعی در جهان را داشته‌اند.

بر اساس گزارش موسسه تحقیقات بین‌المللی صلح استکهلم هیچ منطقه‌ای در جهان وجود ندارد که در آن وضعیت امنیتی در سال میلادی گذشته بهبود یافته باشد.

هزینه‌های نظامی جهان برای نهمین سال متوالی افزایش یافته است. این افزایش در هر پنج منطقه جغرافیایی در آفریقا، اروپا، خاورمیانه، آسیا و اقیانوسیه و قاره آمریکا ثبت شده است و به ویژه افزایش قابل توجهی در اروپا، آسیا و اقیانوسیه و خاورمیانه داشته است.

به گفته نان تیان، محقق ارشد موسسه تحقیقات بین‌المللی صلح استکهلم، افزایش بی‌سابقه هزینه‌های نظامی پاسخی مستقیم به وخامت وضعیت صلح و امنیت در جهان است، چرا که دولت‌ها قدرت نظامی را در اولویت قرار می‌دهند.

کاهش شکاف هزینه‌های نظامی اوکراین با روسیه

بر اساس گزارش موسسه تحقیقات بین‌المللی صلح استکهلم، هزینه‌های نظامی روسیه در سال ۲۰۲۳ با ۲۴ درصد افزایش به ۱۰۹ میلیارد دلار رسید که نشان‌دهنده افزایش ۵۷ درصدی از سال ۲۰۱۴ است، سالی که روسیه کریمه را ضمیمه کرد.

اوکراین پس از افزایش ۵۱ درصدی هزینه‌های نظامی‌اش که در مجموع به ۶۴ میلیارد و هشتصد میلیون دلار رسید، در رده هشتم صرف بیشترین بودجه در هزینه‌های نظامی در سال ۲۰۲۳ قرار گرفت.

هزینه‌های نظامی اوکراین در سال ۲۰۲۳ در حد ۵۹ درصد از هزینه‌های نظامی روسیه بود. اما اوکراین همچنین حداقل ۳۵ میلیارد دلار کمک نظامی در طول سال دریافت کرد که شامل دریافت ۲۵ میلیارد و چهارصد میلیون دلار از ایالات متحده بود. بنابر این در مجموع هزینه‌های نظامی اوکراین معادل حدود ۹۱ درصد هزینه‌های نظامی روسیه بود.

در میان کشورهای عضو ناتو ایالات متحده همچنان بیشترین بودجه را صرف هزینه‌های نظامی کرده است اما اعضای اروپایی این پیمان هم سهم خود را افزایش داده‌اند.

در سال ۲۰۲۳، ۳۱ عضو ناتو ۱۳۴۱ میلیارد دلار، معادل ۵۵ درصد از هزینه‌های نظامی جهان را به خود اختصاص دادند.

هزینه‌های نظامی ایالات متحده با ۲/۳ درصد افزایش به ۹۱۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ رسید که ۶۸ درصد از کل هزینه‌های نظامی ناتو را تشکیل می‌دهد. در سال ۲۰۲۳ همچنین اکثر اعضای اروپایی ناتو هزینه‌های نظامی خود را افزایش دادند. در مجموع سهم آنها از کل هزینه‌های نظامی ناتو ۲۸ درصد بود که بالاترین میزان در یک دهه اخیر است. ۴ درصد باقیمانده متعلق به کانادا و ترکیه است.

بالاترین نرخ رشد هزینه‌های نظامی خاورمیانه در دهه گذشته

برآورد هزینه‌های نظامی در خاورمیانه با ۹ درصد افزایش به ۲۰۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ رسید. این بالاترین نرخ رشد سالانه هزینه‌های نظامی در منطقه در دهه گذشته بود.

بر اساس گزارش موسسه تحقیقات بین‌المللی صلح استکهلم، اسرائیل دومین کشور در منطقه از لحاظ هزینه‌های نظامی پس از عربستان سعودی است. هزینه‌های نظامی اسرائیل با رشد ۲۴ درصدی به ۲۷ میلیارد و پانصد میلیون دلار در سال ۲۰۲۳ رسید. این افزایش هزینه‌ عمدتاً ناشی از حمله گسترده اسرائیل به غزه در پاسخ به حمله هفتم اکتبر حماس به جنوب اسرائیل بود.

دیگو لوپس داسیلوا، محقق ارشد موسسه تحقیقات بین‌المللی صلح استکهلم می‌گوید افزایش شدید هزینه‌های نظامی در خاورمیانه در سال ۲۰۲۳ منعکس کننده تغییر سریع وضعیت در منطقه است، از گرم شدن روابط دیپلماتیک بین اسرائیل و چندین کشور عربی در سال‌های اخیر تا شروع یک جنگ بزرگ در غزه که نگرانی از یک درگیری گسترده در سطح منطقه را برانگیخته است.

هزینه نظامی ایران

در گزارش موسسه تحقیقات بین‌المللی صلح استکهلم آمده است که بر اساس داده‌های موجود، ایران در سال ۲۰۲۳ با ۱۰ میلیارد و سیصد میلیون دلار چهارمین هزینه نظامی در خاورمیانه را داشته است و سهم هزینه‌های نظامی اختصاص یافته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ از ۲۷ درصد به ۳۷ درصد افزایش یافته است.

افزایش هزینه‌های نظامی چین و همسایگانش

از دیگر موارد قابل توجه در این گزارش، هزینه‌های نظامی چین و همسایگانش است. چین که دومین کشور از لحاظ صرف بودجه و هزینه‌های نظامی در جهان است، در سال ۲۰۲۳ حدود ۲۹۶ میلیارد دلار به بودجه نظامی خود اختصاص داد که افزایشی ۶ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۲ نشان می‌دهد. این بیست و نهمین افزایش متوالی سال به سال در هزینه‌های نظامی چین بوده است. چین نیمی از کل هزینه‌های نظامی در سراسر منطقه آسیا و اقیانوسیه را به خود اختصاص داده است.

تعدادی از همسایگان چین افزایش هزینه‌های خود را به افزایش هزینه‌های نظامی چین مرتبط می‌دانند.

ژاپن در سال ۲۰۲۳ بیش از ۵۰ میلیارد دلار به ارتش خود اختصاص داد که ۱۱ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۲ بود. هزینه‌های نظامی تایوان هم در سال ۲۰۲۳ با ۱۱ درصد رشد به ۱۶ میلیارد و ششصد میلیون دلار رسید.

شیائو لیانگ، محقق موسسه تحقیقات بین‌المللی صلح استکهلم می‌گوید «چین بخش زیادی از بودجه نظامی رو به رشد خود را برای تقویت آمادگی رزمی ارتش آزادی‌بخش خلق هدایت می‌کند. این امر دولت‌های ژاپن، تایوان و سایرین را وادار کرده است تا قابلیت‌های نظامی خود را به میزان قابل توجهی افزایش دهند، روندی که در سال‌های آینده شتاب بیشتری خواهد گرفت.»