شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
واکنشهای بینالمللی به جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران و پاسخ متقابل تهران به پایگاههای آمریکایی در منطقه، موجی از واکنشهای بینالمللی را برانگیخته و نگرانیها از گسترش یک جنگ منطقهای را افزایش داده است. در واکنش به این بحران شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار است امشب در نیویورک نشست اضطراری برگزار کند.
برگزاری این جلسه پس از آن اعلام شد که آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، «اقدامات نظامی امروز در خاورمیانه را محکوم کرد.»
آقای گوترش در بیانیهاش خواستار توقف فوری درگیریها شده و گفته است: «این اقدامات صلح و امنیت بینالمللی را تضعیف میکند.»
مواضع کشورها و سازمانهای بینالمللی نشان میدهد که جامعه جهانی در برابر این بحران به دو رویکرد اصلی تقسیم شده است: برخی کشورها از اقدام نظامی آمریکا و اسرائیل حمایت کردهاند، در حالی که گروهی دیگر آن را عامل بیثباتی دانسته و خواستار بازگشت فوری به مسیر دیپلماسی شدهاند.
در همین حال، کشورهای منطقه خلیج فارس که محل استقرار پایگاههای نظامی آمریکا هستند، حملات تلافیجویانه ایران را محکوم کرده و از تهدید امنیتی ناشی از تشدید تنشها ابراز نگرانی کردهاند.
نگرانی میانجیها از شکست مسیر دیپلماتیک
در میان واکنشها، نگرانی نسبت به تضعیف روند مذاکرات هستهای ایران و آمریکا برجسته بوده است. وزیر خارجه عمان که کشورش نقش میانجی در گفتوگوها را بر عهده داشت، با ابراز تاسف از حملات اخیر اعلام کرد که «مذاکرات فعال و جدی بار دیگر تضعیف شده است» و از واشنگتن خواست از درگیر شدن بیشتر در این جنگ خودداری کند.
همچنین اتحادیه اروپا اعلام کرده است که همچنان به دنبال راهحلهای دیپلماتیک است. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت این اتحادیه در حال هماهنگی با کشورهای عربی برای بررسی مسیرهای دیپلماتیک است و همزمان تمهیداتی برای خروج شهروندان اروپایی و حفظ امنیت کریدورهای دریایی اتخاذ شده است.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، با اشاره به کشتهشدن «هزاران نفر» به دست حکومت ایران، برنامه موشکی و هستهای این کشور و همچنین حمایت از گروههای تروریستی، ایران را «تهدیدی جدی برای امنیت جهانی» دانست.
خانم کالاس گفت که با گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، و دیگر مقامهای منطقه صحبت کرده است. او افزود اتحادیه اروپا همچنین در حال هماهنگی با شرکای عرب خود برای بررسی مسیرهای دیپلماتیک است.
خانم کالاس تاکید کرد که شبکه کنسولی اتحادیه اروپا در تسهیل خروج شهروندان اتحادیه اروپا مشارکت دارد و نیروی دریایی این اتحادیه، برای باز نگه داشتن کریدور دریای سرخ در حالت آمادهباش بالا باقی خواهد ماند.
«شدیدترین لحن ممکن» عربستان علیه ایران
کشورهای عربی خلیج فارس، که برخی از پایگاههای نظامی آمریکا در خاک آنها هدف حملات ایران قرار گرفت، این اقدامات را نقض حاکمیت ملی خود دانستند.
عربستان سعودی حملات موشکی ایران به امارات، بحرین، قطر، کویت و اردن را «تجاوز آشکار» خواند و بر همبستگی کامل خود با این کشورها تأکید کرد. ریاض همچنین اعلام کرد آماده است از تمامی امکانات خود برای حمایت از کشورهای منطقه استفاده کند.
براساس گزارشها وزارت خارجه عربستان سعودی در بیانیهای گفته است: «پادشاهی عربستان سعودی، تجاوز آشکار ایران و نقض فاحش حاکمیت امارات متحده عربی، بحرین، قطر، کویت و اردن را به شدیدترین لحن ممکن محکوم و تقبیح میکند.»
عربستان سعودی بر «همبستگی کامل و حمایت قاطع خود از کشورهای برادر» تاکید کرده و «آمادگی خود را برای در اختیار گذاشتن تمامی ظرفیتها و امکاناتش در پشتیبانی از هرگونه اقداماتی که این کشورها اتخاذ کنند» اعلام کرده است.
خبرگزاری دولتی امارات اعلام کرد که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی، در تماسی تلفنی درباره حملات ایران به کشورهای منطقه گفتگو کردند.
در این تماس تلفنی که اولین تماس علنی بین این دو رهبر از زمان تیره شدن روابطشان در اواخر سال گذشته است، ولیعهد عربستان همبستگی کامل خود را با امارات متحده عربی ابراز کرد.
قطر نیز حمله موشکی ایران و نقض حریم هوایی خود را محکوم کرد و اعلام کرد حق پاسخگویی را برای خود محفوظ میدارد. امارات متحده عربی نیز از رهگیری چندین موشک ایرانی خبر داد و این حملات را نقض آشکار قوانین بینالمللی دانست.
درخواست اروپا برای خویشتنداری و بازگشت به مذاکره
سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و بریتانیا حملات ایران به کشورهای منطقه را محکوم کرده و خواستار توقف اقدامات نظامی شدند. رهبران این کشورها بر حفظ ثبات منطقهای و حفاظت از غیرنظامیان تاکید کردند و خواستار ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا شدند.
نخستوزیر بریتانیا اعلام کرد که نیروهای هوایی این کشور در چارچوب عملیات دفاعی منطقهای حضور دارند و تاکید کرد جلوگیری از تشدید تنشها «بسیار حیاتی» است و بریتانیا نمیخواهد درگیریها به جنگی گستردهتر در منطقه تبدیل شود.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا در یک نطق تلویزیونی گفت که جنگندههای این کشور «امروز در چارچوب عملیات دفاعی هماهنگ منطقهای برای حفاظت از مردم ما، منافع ما و متحدان ما در آسمان حضور دارند.»
او در نخستین واکنش عمومی خود به حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در سخنان تلویزیونی خود گفت این اقدام بریتانیا «مطابق با حقوق بینالملل» است.
آقای استارمر این اظهارات را پس از برگزاری نشست اضطراری با وزرای ارشد و مقامهای دولتی، در جلسه کبرا، در واکنش به تحولات جاری و تشدید درگیریها در خاورمیانه، مطرح کرد.
همچنین رئیسجمهور فرانسه نیز خواستار تشکیل جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل شد و هشدار داد که تشدید تنشها میتواند پیامدهای جدی برای صلح و امنیت جهانی داشته باشد.
امانوئل مکرون گفت که وقوع جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران «عواقب جدی» برای صلح و امنیت بینالمللی دارد.
دفتر آقای مکرون اعلام کرد که او جداگانه با رهبران عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، اردن و رئیس منطقه خودمختار کردستان عراق گفتوگو کرده است.
آقای مکرون در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است که فرانسه آماده است تا منابع لازم را برای محافظت از نزدیکترین شرکای خود، بنا به درخواست آنها مستقر کند.
رئیسجمهور فرانسه گفت: «تشدید تنشهای فعلی برای همه خطرناک است. باید متوقف شود. رژیم ایران باید درک کند که اکنون چارهای جز شرکت در مذاکرات با حسن نیت برای پایان دادن به برنامههای هستهای و موشکهای بالستیک خود و همچنین اقداماتش برای بیثبات کردن منطقه ندارد.»
او افزود: «این امر برای امنیت همه در خاورمیانه کاملا ضروری است.»
واکنش روسیه، کانادا و پاکستان به حملات
روسیه خواستار توقف فوری حملات آمریکا و اسرائیل شد و تاکید کرد که بحران باید از طریق راهحلهای سیاسی و دیپلماتیک حل شود. مسکو اقدامات نظامی اخیر را عاملی برای بیثباتی بیشتر منطقه دانست.
روسیه خواستار توقف فوری حملات آمریکا و اسرائیل به ایران شد و اعلام کرد که وضعیت باید «به مسیر حل و فصل سیاسی و دیپلماتیک بازگردانده شود.»
وزارت امور خارجه روسیه گفته است که جامعه بینالمللی باید سریعا یک ارزیابی بیطرف و واقعی درباره اقداماتی ارائه دهد که آنها را «غیرمسئولانه» خوانده و ممکن است باعث بیثباتی بیشتر در منطقه شود.
مسکو همچنین تاکید کرد که همانند گذشته، آماده است در تلاشها برای یافتن راهحلهای صلحآمیز بر پایه قوانین بینالمللی، احترام متقابل و تعادل منافع همکاری کند.
در مقابل، برخی متحدان غربی آمریکا از این حملات حمایت کردند. نخستوزیر کانادا و نخستوزیر استرالیا اعلام کردند که از اقدامات آمریکا برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای حمایت میکنند و برنامه هستهای ایران را تهدیدی برای امنیت جهانی دانستند.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا گفته است: «از ایالات متحده برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و جلوگیری از تهدید بیشتر صلح و امنیت بینالمللی از طرف رژیم این کشور حمایت میکند.»
رئیسجمهور لهستان نیز اعلام کرد که کشورش از طریق کانالهای ارتباطی با متحدان خود از حملات آمریکا و اسرائیل مطلع بوده است.
در کنار کشورهای حامی حمله به ایران، پاکستان حملات آمریکا و اسرائیل را «غیرموجه» خواند و محکوم کرد، در حالی که اندونزی پیشنهاد میانجیگری میان ایران و آمریکا را مطرح کرده است.
واکنش نهادهای بینالمللی و حقوق بشری
گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد درباره ایران نسبت به پیامدهای انسانی تشدید درگیریها هشدار داد و تاکید کرد که حملات نظامی بدون مجوز شورای امنیت نقض منشور سازمان ملل محسوب میشود.
مای ساتو، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور ایران گفته است: «تاثیرات حقوق بشری این تشدید تنشها را از نزدیک زیر نظر دارم، به ویژه پیامدهای آن بر غیرنظامیان و زیرساختهای حیاتی.»
خانم ساتو در پیامی در شبکه ایکس نوشته است: «حملات آمریکا و اسرائیل در نقض منشور ملل متحد و بدون مجوز شورای امنیت انجام شده است. نمیتوان بهدلخواه تعیین کرد که حقوق بینالملل چه زمانی باید اجرا شود.»
او گفته «مداخله نظامی غیرقانونی نه راهحلی برای مسئله هستهای است و نه پاسخی به وضعیت حقوق بشر در ایران. من از همه طرفها میخواهم خویشتنداری کنند و به حقوق بینالملل احترام بگذارند.»
همزمان ناتو نیز اعلام کرده است که تحولات منطقه را از نزدیک دنبال میکند.
مجموع واکنشهای بینالمللی نشان میدهد که بحران ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و پاسخ نظامی تهران، به یکی از خطرناکترین رویاروییهای سالهای اخیر در خاورمیانه تبدیل شده است.
در حالی که متحدان غربی آمریکا اقدام نظامی را در چارچوب مهار برنامه هستهای ایران توجیه میکنند، بسیاری از کشورها نسبت به گسترش جنگ و فروپاشی مسیر دیپلماسی هشدار دادهاند. همزمان، کشورهای منطقه که مستقیما در معرض تبعات نظامی این رویارویی قرار گرفتهاند، خواستار تضمین امنیت خود شدهاند؛ وضعیتی که نشان میدهد آینده این بحران بیش از هر زمان دیگری به موفقیت یا شکست تلاشهای دیپلماتیک وابسته است. هرچند از نگاه تحلیلگران آغاز این جنگ در میانه مذاکرات ایران و آمریکا، بازگشت دوباره به میز مذاکره را بیش از پیش دور از دسترس کرده است.
