از عربستان تا بریتانیا؛ زن افغان که نخستین مجموعه طراحی‌اش در هفته مد لندن به نمایش درآمد

سمیه مولوی‌زاده در حالی که در مورد اولین مجموعه طراحی‌های خود به من می‌گوید، بغضی گلویش را گرفته است. او یک ماه بعد از سقوط افغانستان به دست طالبان در سپتامبر ۲۰۲۱ در هفته مد لندن اولین طراحی‌های لباس خود را به نمایش گذاشت.

او در کمترین فرصت تا حالا توانسته سه بار نمایش لباس برگزار کند و طراحی‌های خود را به نمایش بگذارد.

در حالیکه تلاش می‌کند جلوی اشک‌هایش را بگیرد، توضیح می‌دهد که چگونه اولین طراحی‌هایش را به وضعیت زنان افغان بعد از بازگشت طالبان تشبیه کرده بود که بعد از ۲۰ سال همه دست‌آورد و آرزوهایشان از بین رفت.

در این نمایش، مدل‌های سمیه که همه لباس‌های رسمی (که به زنان شاغل و تحصیل کرده افغان تشبیه شده بود) را بر تن کرده بودند، آنها در پایان کت‌واک پوشه‌هایی از گل‌های سرخ که در داخل آن قرار داشت، را روی زمین می‌اندازند، این اعتراضی بود در مورد اینکه چگونه زنان افغان با بازگشت دوباره طالبان از فرصت‌های کاری و تحصیلی باز مانده‌اند، و مانند گل‌های سرخ تازه به زمین می‌افتند.

این نمایش به نحوی یک اعتراض جسورانه‌ای بود که سمیه را به دنیای مد در صحنه هفته مد لندن معرفی کرد.

هفته مُد لندن از رویداد مهم در عرصه مُد و نمایش لباس در دنیاست. جایی برای هنرنمایی صاحبان مد و طراحان مطرح و همچنین فرصتی برای تازه‌کارهایی مثل سمیه که محصولات خود را به نمایش می‌گذارند.

این رویداد برای او اهمیت ویژه‌ای داشت، چون برای اولین بار و با پیام متفاوت وارد این صنعت پر رقابت می‌شد.

برای هر تازه‌کاری نمایش طرح‌هایش در این رویداد یک آرزوست، سمیه یکی از خوش‌شانس‌هاست که آرزویش برآورده شد.

از مدینه تا لندن

خانواده سمیه در جریان جنگ‌های داخلی افغانستان، به عربستان سعودی مهاجر شدند.

سمیه مولوی‌زاده در ۱۹۹۲ در شهر مدینه، سعودی در یک خانواده دری/فارسی زبان اهل ولایت قندوز افغانستان به دنیا آمد. او از دوران دشوار نوجوانی‌اش می‌گوید که چگونه در ۱۵ سالگی تن به ازدواج اجباری می‌دهد. او در ۱۶ سالگی اولین فرزند خود را بدنیا می‌آورد.

او می‌گوید: «آن زندگی را نه تنها برای خودم، بلکه بیشتر برای دخترم نمی‌خواستم »

سمیه بعد از مدت کوتاهی فرزند دومش را بدنیا می‌آورد و پنج سال آن «زندگی تلخ و دشوار» را تحمل می‌کند، تا اینکه موفق می‌شود با پول پس‌اندازش برای خود و دو کودکش بلیط یک طرفه از سعودی به لندن بگیرد و هر سه آماده ورود به دنیای جدیدی ‌می‌شوند.

تأسیس برند «سومی لندن»

سمیه زندگی جدیدش را در ۲۰۱۶ با گذشت سختی‌های زیاد اما با چالش‌های جدید با دو فرزندش در لندن آغاز می‌کند، اینبار سرنوشتش طور دیگری رقم می‌خورد و پا می‌گذارد به دنیای مد و طراحی لباس.

او می‌گوید: «وقتی در لندن می‌خواستم وارد کلاس‌های زبان شوم، در فهرست مضمون‌ها چشمم به آموزش‌های مد افتاد و تصمیم گرفتم این مسیر را پیش بروم و بیشتر در این مورد بدانم.»

سمیه در سال ۲۰۲۱ بعد ازاینکه موفقانه لیسانس و فوق لیسانسش را در دانشگاه هنر لندن تمام می‌کند، به فکر تاسیس برندش می‌افتد و در نهایت برند «سومی لندن» را به تنهایی در دوران کرونا و قرنطینه تأسیس می‌کند و به سرعت جای پای خود را در بازار صنعت مد باز می‌کند.

او می‌گوید یک روز با خود گفتم: «خب سمیه تو تا اینجا آمدی نه برای اینکه بنشینی و هیچکاری نکنی. نمی‌دانستم این مسیر کجا می‌رفت اما وقتی دیدم دوستانم کارهایم را می‌پسندیدند و تشویق می‌کردند، تصمیم گرفتم کارم را جدی‌تر پیش ببرم.»

سمیه در ادامه حرفایش اضافه می‌کند از لباس افغانی که مادرش برایش هدیه داده بود، برای تاسیس برندش الهام گرفته، «همیشه از کودکی پارچه‌های سنتی افغانی را دوست داشتم». او این لباس را پر از رنگ، پر از زندگی و پر از طراحی‌های زیبا توصیف می‌کند که همیشه جرقه‌ای برای طراحی‌های لباس خودش بوده است.

جشنواره فیلم کن

این طراح زن افغان در هفتاد و ششمین جشنواره کن دعوت شد، این جشنواره فیلم، که مهمترین جشنواره سینمایی جهان محسوب می‌شود، برای سمیه یک گام مهم تلقی می‌شد.

او نه تنها در کنار برندهای مشهور از جمله برند مشهور ایتالیایی لیوجو و برند نامدار مارک-آنتوان باروآ از فرانسه، طرح‌های خود را به نمایش گذاشت، بلکه چهره‌های مطرح و سینماگران زن لباس‌های طرح شده او را پوشیده بودند، از جمله ساندرا سیسلی و ک. سایرن آوازخوان نروژی.

سمیه با اعتماد به نفس می‌گوید: «قدم گذاشتن روی فرش قرمز جشنواره فیلم کن بیش از یک رویا و یک گام بلند برایم بود.»

وضعیت زنان پس بازگشت طالبان موضوع نمایش‌های سمیه

پس از اولین فشن‌شو سمیه که یک ماه بعد از بازگشت طالبان برگزار شد، دومین مجموعه نمایش خانم مولوی‌زاده در ۲۰۲۲ تحت عنوان «تولد دوباره» به نمایش گذاشته شد.

اینبار نیز توانمندسازی زنان افغان موضوع اصلی این نمایش بود. یک سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، هر آنچه که برای زنان در افغانستان رخ می‌داد، برای سمیه هنوز مسئله‌ای داغ بود، طوری که یکی از طرح‌های او با پیام «بد نبین، بد نشنو، بد حرف نزن» الهام گرفته شده بود، که نشان می‌داد زنانی در جهان (به ویژه در افغانستان) هستند که «اجازه دیدن، شنیدن، یا حتا صحبت در باره هر موضوع را ندارند.» و حق آزادی و انتخاب از آنها گرفته شده‌است.

نورستان، نمایش ۲۰۲۳

دو هفته پیش در یک شب بارانی پاییزی خودم را به کلیسایی زیبایی قدیمی در مرکز لندن رساندم، جایی که سمیه سومین فشن‌شو خود را برگزار کرده بود.

به گفته خودش مجموعه ۲۰۲۳ سه موضوع را روایت می‌کرد، افغانستان،‌ تاریخ افغانستان و موضوع سلامت روان.

نورستان؛ اسم مجموعه امسال او بود. این نام در طراحی‌های سمیه مثل رویدادهای افسانه‌ای و تخیلی جای گرفته بود. طوریکه خودش می‌گوید: «با این مجموعه می‌خواستم نشان بدهم افغانستان ما زمین نور است، تاریخ‌های بزرگ دارد و زیبایی‌های بسیار دارد.»

هدف یکی از طرح‌ها آگاهی درباره سلامت روان بود، که با تجربیات شخصی خود او گره خورده است. مدل با لباسی دارای سر و چهره طلایی ظاهر می‌شود، به باور سمیه این یعنی «گاهی چقدر از درون تنهاییم و در ظاهر چهره خوش و طلایی مان را نشان می‌دهیم.»

لباس دیگری تشبیه شده بود به خدایان یونان قدیم «الپس» که به عنوان خدای امیدها یاد می‌شود، یکی از لباس‌ها این را نشان می‌دهد و این طرح از بیرون قهوه‌یی رنگ که نماد ناامیدی است و بعدا در داخل سفید که نمادی از امید و زیبایی را نشان می‌دهد.

سراغ یکی مدل‌هایش می‌روم که تلاش می‌کند توجه دوربین‌ها و خبرنگاران را جلب کند.

مولی عبدوعلی از قزاقستان می‌گوید: «این طرح‌ها فقط یک لباس نیستند، بلکه هر طرح یک داستانی در عقب خود دارد. (این لباس‌ها) با داستان‌هایش زیباترند.»

مولی در ادامه سخنانش می‌افزاید طرح‌های سمیه همیشه در باره توانمندسازی زنان بوده، او سمیه را یک زن افغان با استعداد و با اعتماد به نفس توصیف می‌کند.

خانم مولوی‌زاده بابت کارکردهایش تا کنون دو جایزه دریافت کرده، یکی جایزه‌ای «برای بهترین مجموعه» و دیگر جایزه کارآفرین خلاق «لندن بیگ‌بن» را بدست ‌آورده است.

برای سمیه رویایی برگزاری نمایش لباس در کشوری که از آن خاطره خوش ندارد، چنین می‌گوید: «آرزو دارم روزی که افغانستان آزاد شود یک فشن‌شو بزرگ در بین کوه‌ها برگزار کنم و مهمان‌های خاص و ویژه دعوت کنم و برایشان نشان دهم که افغانستان ما چقدر زیباست.»

سمیه با لبخند یادآور می‌شود در حالکیه دو دختر افغان در سال‌های گذشته مدل‌هایش بودند، هنوزهم دختران افغان زیادی بیشتر از کشورهای اروپایی به او تماس می‌گیرند و برای مدل شدن اظهار علاقمندی می‌کنند.

او که به تازگی «آکادمی استعدادیابی سومی» را ایجاد کرده، می‌گوید خیلی دوست دارد نه تنها به زنان افغان بلکه به زنان مهاجری‌که در بریتانیا می‌خواهند کارشان را در صنعت مد و فشن آغاز کنند، کمک ‌کند.