سازمان ملل در مورد «شرایط به رسمیت شناختن حکومت طالبان» نشستی را برگزار می‌کند

امینه محمد، معاون دبیر کل سازمان ملل متحد گفته است که این سازمان قصد دارد تا نشستی را در روزهای آینده برای بحث در مورد شرایط به رسمیت شناختن حکومت طالبان برگزار کند.

خانم محمد این اظهارات را در یک نشست در مدرسه روابط عمومی و بین‌الملل پرینستون آمریکا بیان کرد و افزود که که قرار است در این نشست سازمان ملل متحد، نمایندگان نمایندگان کشورهای مختلف را از سراسر جهان در جمع دیگران دعوت کند.

او گفت: «امیدواریم آن‌ها را ظرف دو هفته دیگر در منطقه گردهم بیاوریم تا نخستین ملاقا‌‌ت‌ها میان شان در سطح منطقه و جهان با حضور دبیر کل سازمان ملل در چنین نشستی، برای نخستین بار، صورت بگیرد.»

امینه محمد گفت: « ما امیدواریم که گام‌های کوچکی را در مسیر به رسمیت شناختن طالبان بر اساس اصول برداریم ولی آیا این امر ممکن است، من نمی‌دانم. اما این بحث باید اتفاق بیفتد. طالبان آشکارا خواهان به رسمیت شناخته شدن هستند، و این اهرمی است که ما داریم.»

هر چند امینه محمد در مورد زمان و مکان نشست بررسی وضعیت به رسمیت شناختن حکومت طالبان توضیحات بیشتری نداده است اما زلمی خلیل‌زاد نماینده پیشین آمریکا برای افغانستان روز گذشته در توییتی خاطر نشان کرده است که انتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد این کنفرانس را در نخستین روز ماه می، میزبانی خواهد کرد.

این مقام سازمان ملل متحد در ماه ژانویه از افغانستان بازدید کرد و با رهبران طالبان درباره محدودیت‌های گسترده‌ای که از زمان به دست گرفتن قدرت بر آزادی کار و فعالیت زنان اعمال کرده‌اند، گفتگو کرد.

طالبان دسترسی زنان و دختران به کار و تحصیل فراتر از کلاس ششم را در سراسر افغانستان مسدود کرده است. اخیرا طالبان کارمندان زن افغان را نیز از کار در سازمان ملل و دیگر نهادهای کمک رسان بین‌المللی، منع کرده‌اند.

خانم محمد تاکید کرد که تعامل با طالبان اجتناب‌ناپذیر است واین موضوع کمک می‌کند آنها را در قبال اقدامات‌شان پاسخگو نگه‌دارند.

او افزود: «ما نمی توانیم اجازه دهیم که بیش از پیش رفتار بدتری را اتخاذ کنند، این همان چیزی است که وقتی شما تعامل ندارید، اتفاق می‌افتد.»

او خاطرنشان کرد که طالبان در حال قوی‌تر شدن هستند، زیرا کشورهای همسایه روابط اقتصادی خود با آنها را گسترش داده‌اند تا اطمینان حاصل کنند که «افغانستان در هرج و مرج فرو نمی‌رود و از درون منفجر نمی‌شود».

معاون دبیر کل سازمان ملل گفته است که «امروز مازاد تجاری در افغانستان وجود دارد، سیستم بانکی ایجاد شده با وجود تحریم‌ها نیز کار می‌کند. بنابراین، یا باید با آن‌ها مشارکت داشته باشیم و آن‌ها را به سمت درست بکشیم و یا اینکه رهای شان کنیم و ببینیم که به کدام سمت می‌روند. این بدان معنی است که ما باید با طالبان به صورت محتاطانه کنار بیاییم.»

استیصال سازمان ملل؛ آیا جامعه جهانی «گام‌های کوچک» برای به رسمیت‌شناختن طالبان بر می‌دارد؟

اظهارات امینه محمد، معاون سازمان ملل در مورد آغاز بحث به رسمیت شناختن طالبان در پی رویارویی دو هفته گذشته این سازمان با حکومت طالبان بر سر ممنوعیت کار زنان ابراز می‌شود.

خانم محمد که در یک نشست یک ساعته در دانشگاه پرینستون در موارد مختلف صحبت می‌کرد، از ناگزیری سازمان ملل و جامعه بین‌المللی از تعامل با طالبان گفت ولی با استفاده از یک ضرب‌المثل معروف غربی تاکید کرد که در عین حال خیلی باید مواظب بود.

او حتی از ویروس کرونا برای توصیف رفتار غیرقابل پیش‌بینی طالبان استفاده کرد و گفت تا مذاکرات جدی انجام نشود، فکر می‌کند بازگشت کارمندان زن سازمان ملل به کار، آنها را با خطر مواجه می‌کند.

صحبت‌های خانم محمد در مورد «گام‌های کوچک در مسیر به رسمیت‌شناختن طالبان»، در برابر اظهارات یک مقام ارشد دیگر سازمان ملل قرار می‌گیرد که دیروز گفت اگر سازمان ملل نتواند طالبان را در مورد کار زنان متقاعد کند، آماده است با «دل‌شکستگی» تصمیم بگیرد در ماه می از افغانستان خارج شود.

این اظهارات نسبتا ضد و نقیض مقامات سازمان ملل تا حدی بیانگر استیصال این سازمان در برخورد با طالبان است.

اما طالبان با اعمال محدودیت‌های روز افزون علیه فعالیت این سازمان در افغانستان این پیام را صریحا به جامعه بین‌المللی داده است که ادامه کار این سازمان به برداشتن تحریم‌ها علیه طالبان و به رسمیت شناختن حکومت آنها وابسته است.

شرایط سازمان ملل و کشورهای همسایه افغانستان تاکنون رعایت حقوق بشر و حقوق زنان، تشکیل «حکومت فراگیر» و جلوگیری از پناه گرفتن «گروه‎‌های تروریستی» در افغانستان برای به رسمیت شناختن حکومت طالبان بوده است.

بنابراین نشست سازمان ملل که احتمالا در اول ماه می و در دوحه با حضور نمایندگان کشورهای مختلف از جمله پنج عضو شورای امنیت سازمان ملل برگزار می‌شود، باید تصامیم سرنوشت‌ساز بگیرد.

تصمیم‌هایی از جمله اینکه طالبان تا چه حدی شرایط به رسمیت شناختن را کسب کرده است و اینکه آیا این کشورها می‌توانند روی یک چارچوب زمانی و مشروط برای به رسمیت شناختن طالبان توافق کنند.

معاون دبیر کل سازمان ملل متحد گفت: «با طالبان مانند کووید رفتار کنید. ما نمی‌دانیم که آن‌ها قرار است چه کار کنند یا چگونه واکنش نشان دهند. ... اما می دانیم که سه یا چهار زن را دستگیر کرده اند. من حاضر نیستم هیچ یک از زنان افغان را به دلیل رفتاری افرادی که می‌دانیم غیرقابل پیش بینی هستند، به خطر نمی‌اندازم»

زلمی خلیلزاد در یک رشته توییت نوشته است که انتونیو گوترش و نمایندگان شرکت‌کننده در طول مذاکرات خود با طالبان جلسه می‌داشته باشند تا یک نقشه راه تهیه کنند که باید به موضوع آموزش و اشتغال زنان افغان نیز، رسیدگی شود.

گروه طالبان در دو دهه گذشته مشغول نبردهای خونینی با نیروهای آمریکایی، ناتو و نیروهای دولت پیشین افغانستان بودند، نیروهایی که آن‌ها را در سال ۲۰۰۱ میلادی از قدرت ساقط کرده بودند.

اما این گروه در سال ۲۰۲۱ بعد از توافقات دوحه با آمریکا و سقوط‌ دادن نظام جمهوریت دوباره قدرت را تصرف کرد.

از آن زمان جامعه بین‌المللی به دلیل نگرانی‌های مربوط به حقوق بشر، به ویژه محدودیت‌های اعمال شده بر زنان، از دادن مشروعیت به طالبان امتناع کرده است.

اظهارات معاون دبیر کل سازمان ملل متحد در مورد برگزاری اجلاس بررسی موضوع به رسیمت شناختن حکومت طالبان در حالی مطرح می‌شود که یک مقام این سازمان دیروز اعلام کرد در حال تصمیم‌گیری برای خروج از افغانستان در صورت عدم دسترسی به توافق با طالبان در باره کار زنان افغان در این سازمان است.

سازمان ملل حدود سه‌ونیم هزار کارمند افغان در افغانستان دارد و در حال حاضر از آن‌ها خواسته است تا امر ثانی در خانه بمانند.

با وجود فشار‌های این سازمان و جامعه جهانی رهبری طالبان به نمایندگان این سازمان‌ها و جامعه جهانی اذعان کرده است که موضوع کمک‌رسانی را از سیاست بدور نگه دارند و در امور داخلی افغانستان مداخله نکنند.

در پیام هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان به مناسبت عید فطر بر عدم مداخله جامعه جهانی در حکومتداری طالبان تاکید شده و در آن آمده است: «همانگونه که افغانستان نمی‌خواهد در امور داخلی هیچ کشوری مداخله کند، تأکید می‌کند که دیگر کشورها نیز در مسایل و امور داخلی ما مداخله نداشته باشند که انجام این کار هم به نفع جهان و هم به نفع افغانستان است.»

رهبر طالبان همچنین گفته است که «همه (مردم) اطمینان داشته باشند که حقوق شرعی هر یک به وجه احسن داده می‌شود.»

این در حالی است که در بیانیه وزیران خارجه گروه هفت که دو روز پیش در ژاپن گردهم آمده بودند، نیز آمده است که: «ما خواستار لغو فوری تصمیم‌های غیرقابل قبول [حکومت طالبان] هستیم که حقوق بشر و آزادی‌های اساسی را محدود می‌کنند، از جمله آخرین ممنوعیت‌هایی که زنان افغان را از کار برای سازمان‌های غیردولتی و سازمان ملل منع می‌کند».

بلال کریمی معاون سخنگوی طالبان در واکنش به این اظهارات سازمان ملل متحد گفت که موضوع کار زنان یک امر داخلی است و نباید روند کمک‌رسانی را به آن گره زد.

او گفته است که «هیچ مانعی بر سر راه فعالیت‌های سازمان ملل و سایر کمک‌کنندگان وجود ندارد. امارت اسلامی همه امور کشور را با در نظرداشت مصالح علیای این کشور و اصول اسلامی سازماندهی می‌کند که باید رعایت شود».

علی میثم نظری، مسوول روابط خارجی «جبهه مقاومت ملی» اظهارات معاون دبیر کل سازمان ملل متحد در مورد نشست بررسی به رسمیت شناختن حکومت طالبان را عمیقا نگران‌کننده خوانده است.

جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود از زمان تصرف قدرت از سوی طالبان در مناطقی چون پنجشیر و دره اندراب‌ با این گروه درگیر نبردهای مسلحانه است.

آقای نظری در یک پیام توییتری نوشته است که: « به رسمیت شناختن یک سازمان تروریستی و جنایتکار به عنوان حکومت افغانستان توهین و خیانت به مردم مقاوم این کشور است».

وی افزوده که «جامعه جهانی باید یکپارچه با افغانستان از هرگونه تلاش برای مشروعیت بخشیدن به یک گروه تروریستی مخالفت کند. ما مردم افغانستان هرگز این را نمی پذیریم و تا زمانی که طول بکشد مقاومت خواهیم کرد».

اعلام نشست سازمان ملل متحد به منظور بررسی وضعیت به رسمیت شناختن طالبان در همین حال در شبکه‌های اجتماعی در میان کاربران افغان بازتاب گسترده‌ای داشته است.

شماری از نهادهای حامی حقوق زنان پیشاپیش از راه‌اندازی تظاهرات گسترده در داخل افغانستان و در کشورهای خارجی در مخالفت با این نشست خبر داده‌اند