ماجرای هوگو ویانا؛ از «بهترین بازیکن جوان کره زمین» تا «جادوگر» بعدی منچسترسیتی

منبع تصویر، Getty Images
- نویسنده, مارکوس آلوس
- شغل, بیبیسی
به محض این که از جلسه بیرون رفتند و وارد آسانسور شدند، هوگو ویانا نتوانست جلوی قهقههاش را بگیرد.
او از فدریکو وارانداس، رئیس باشگاه اسپورتینگ لیسبون، پرسید: «۱۰ میلیون یورو پول خیلی زیادی است، کاملا مطمئنید؟»
مارس ۲۰۲۰ بود و ویانا، مدیر فوتبال آن موقع اسپورتینگ، به بند خرید روبن آموریم براگا، مربی نه چندان باسابقه، اشاره میکرد.
وارانداس کوچکترین شکی نداشت و همین طور ویانا که فصل آینده جانشین تکسیکی بگریستان، مدیر فوتبال منچستر سیتی، خواهد شد.
به هر حال در آن ماجرا ویانا با توجه به کم تجربگی آموریم در فوتبال سطح بالا، وظیفه خود دانسته بود که آن سئوال را مطرح کند، هرچند که تصمیم از قبل گرفته شده بود. وارانداس بعدا گفت: «تنها فرد همسو با من در باشگاه، ویانا بود.»
ویانا در واقع از ماهها قبل مغز متفکر پشتی ایده آوردن آموریم به اسپورتینگ بود؛ هرچند که در ابتدا او را برای تیم دوم باشگاه میخواستند.
سرانجام البته ثابت شد که این یک حرکت حرفهای بسیار تعیینکننده برای تیمی بود که سالها با خودش میجنگید و تقریبا دو دهه را بدون قهرمانی در لیگ گذرانده بود. تصمیمی که وضعیت باشگاه را تغییر داد.
از آن زمان تیم دو بار این جام را بالای سر برده است، یک شبکه فوقالعاده استعدادیابی راه انداخته است و برای اولین بار در تاریخ، برای سه فصل متوالی از نظر اقتصادی سودآور بوده است. در سال اخیر فروش بازیکنانی مانند مانوئل اوگارته و پدرو پورو موجب شد، درآمد باشگاه به رکورد ۲۴۶/۷ میلیون یورویی برسد.
تمام اینها نشان میدهد که چرا منچستر سیتی او را برای جانشینی بگریستان، که فصل گذشته چهارمین قهرمانی پیاپی لیگ برتر فوتبال انگلیس را تجربه کرد، انتخاب کرده است.
این خبر شاید برای بسیاری غافلگیرکننده باشد، اما نه برای افرادی که تجربه همکاری با ویانا در اسپورتینگ را داشتهاند.
آموریم گفت: «ویانا بارها و بارها ثابت کرده میتواند جادو کند. نباید فراموش کنیم که ما مجبور به مبارزه با باشگاههایی هستیم که موقعیت مالی قدرتمندتری دارند و برای همین باید بیشتر تلاش کنیم. ما باید پروژه خود را ارائه کنیم و اثرمان را در بازار نقل و انتقالات به جا بگذاریم.»
و در بیشتر موارد ویانا کارش را بدون سر و صدا انجام داده و برای همین به «مرد در سایه» در پرتغال معروف شده است.
به رغم داشتن یک دوران حرفهای موفق که منجر به دو دوره حضور در جام جهانی و گرفتن لقب «بهترین بازیکن جوان کره زمین» شد، او سال ۲۰۰۲ در ۴۱ سالگی که وارد نیوکاسل شد، از شهرت خسته شده بود.
دومینگس پاسینسیا، که ابتدا با او به عنوان بازیکن در براگا و بعد به عنوان مدیر ورزشی در بلننسس همکاری کرده، به بخش ورزشی بیبیسی گفت: «این موردی است که باید بر آن تاکید شود. برای این که او به خوبی میداند که در چنان موقعیتی، مهم این است که پشت پرده کارهایش را انجام دهد، بجای این که عکسش همه جا باشد.»
«بابی رابسون بهترین آدمی بود که در فوتبال ملاقات کردم»
ویانا که در بارسلوس، شمال پرتغال، بزرگ شده، بیشتر دوران کودکیاش را در جیل وینسنت، ورزشگاه زادگاهاش، گذراند. این ورزشگاه درست کنار خانه پدربزرگش بود و او اغلب بازیکنان را هنگام تمرین نگاه میکرد.
چند سال بعد او به تیم نوجوانان باشگاه ملحق شد و سپس در ۱۴ سالگی چمدانش را بست و راهی آکادمی اسپورتینگ شد.
ویانا موفقیت را خیلی زود تجربه کرد و در ۱۸ سالگی قهرمان پرتغال شد. سپس به تیم ملی دعوت شد تا حضور در اولین جام جهانی زندگیاش را تجربه کند و بعد هم در ۱۹ سالگی به باشگاه نیوکاسل پیوست.
گرچه اوضاع در لیگ برتر برای این هافبک تکنیکی پرتغالی چندان خوب پیش نرفت، او یکی از استادانش را در ورزشگاه سنت جیمز پارک ملاقات کرد.
ویانا در مصاحبهای در ماه مه سال جاری، گفت: «شاید رفتن به نیوکاسل تصمیم عجولانهای بود، آن موقع تازه از جام جهانی برگشته بودم و کمی هیجانزده بودم. ما معمولا میگوییم که اگر به گذشته برگردیم همان کار را میکنیم، اما اگر من آگاهی الانم را داشتم، تصمیم دیگری میگرفتم.»
«الان اگر یکی از بچههایم بگوید که میخواهد در ۱۹ سالگی به انگلیس برود، اجازه این کار را نخواهم داد. اما به هرحال خوششانس بودم که احتمالا با بهترین آدمی که در فوتبال دیدم، ملاقات کردم: سر بابی رابسون. هنوز هم با پسرانش در ارتباطم و آنها همراه با خانواده من بازی بنفیکا با آلورده را دیدند. آنها آدمهای فوقالعادهای هستند.»
پس از یک دوران حرفهای که به درخشانی آغازش ادامه نیافت، ویانا در ۳۳ سالگی بازنشسته شد و به همسرش قول داد که دیگر سراغ فوتبال نرود. ولی یکسال بعد (۲۰۱۷) که بلنسس سراغش رفت، قولش را شکست.
گرچه این نخستین تجربهاش به عنوان مدیر ورزشی بود، اما از همان ابتدای کار نشان داد که در این حرفه سبک خودش را دارد.
پاسینسیا گفت: «چگونگی ترک بلنسس، اطلاعات زیادی در مورد شخصیتش میدهد. او همراه با رئیس باشگاه برای تماشای یک بازیکن به باشگاه رفته بود، بعد قبل از این که کاری انجام دهد دید، رئیس باشگاه با آن بازیکن مشغول صحبت شده است.»
«این جزو وظایف او بود و چیزی نبود که بپذیرد. احساس کرد که رئیس پا را از وظایف خودش فراتر گذاشته است و احترام جایگاهاش را نگه نداشته است و برای همین استعفا کرد.»

منبع تصویر، BBC Sport
آموریم دنبال ویانا میرود؟
بازگشت ویانا به فوتبال خیلی طول نکشید و سال ۲۰۱۸ به عنوان مدیر امور بینالملل اسپورتینگ منصوب شد. چند ماه بعد پست مدیر ورزشی را گرفت و به رغم این که چند ماه طول کشید تا خودش را با موقعیت جدید وفق دهد، از جمله استخدام چهار مربی و ناکامی در جذب چهرههایی مانند یانیک بولازی و جسی رودریگز، سرانجام خودش را پیدا کرد.
لیونل پونتس که سال ۲۰۱۹ به عنوان مربی با اسپورتینگ همکاری میکرد و الان مدیر فنی شانگهای شنهوا است، میگوید: «او رشد چشمگیری داشته است به این دلیل که زمینه مناسب برای انجام کارش را به طور حرفهای پیدا کرده است و همزمان نیز به بهبود ساختار کمک کرد.»
«بین فصل ۲۰-۲۰۱۹ و ۱۹-۲۰۱۸ فرآیند ساختن تیم به مشکل خورد. وضعیت نامتعادل تیمها به تغییر متوالی مربیان منجر شد. برای من دیدن چهار مربی در یک فصل عادی نبود، اما در پایان تصمیم برای آوردن آموریم فوقالعاده موفق از کار درآمد.»
این نقطه عطفی در تاریخ سالهای اخیر باشگاه اسپورتینگ لیسبون و البته خود ویانا بود.
زیر نظر آموریم، اسپورتینگ سرانجام به آرامش رسید و شروع به بردن جامها کرد. تعجبی هم ندارد که در این مدت آنها بازیکنان زیادی به سطح اول فوتبال دنیا معرفی کردند.
در حالی که ستارههایی مانند ژائو پالینیا، ماتئوس نونز، نونو مندس، پررو و اوگارته با قیمتهای بالا فروخته شدند، بازیکنان دیگری مانند: گونسالو ایناسیو، عثمان دیومنده، مورتن هیولمند، جووانی یکندا و ویکتور گیوکرس پیشرفت کردند و جای خالی آنها پر شد.
این نتیجه همکاری آموریم با ویانا بوده است. آنها رفقای قدیمی هستند که در تیم ملی پرتغال و باشگاه براگا، همبازی بودهاند. اما این رفاقت وقتی قویتر شد که هر دوی آنها در پایان دوران بازی راهی خاور میانه شدند.
در دبی بود که آنها بارها همدیگر را دیدند، در دورانی که آموریم با مصدومیتهای مختلف دست و پنجه نرم میکرد و میتوانست به ویانا تکیه کند.
ویانا گفت: «این (در اختیار داشتن یکی از بهترین دوستان که با من کار کند) عالی بود، اما همزمان مشکلاتی هم داشت. اما ما احترام زیادی برای هم قائلیم. هر چیزی که لازم باشد را میگوییم و در مورد هر موضوع ضروری هم بحث میکنیم. این یک چالش زیبا و مثبت برای هر دو ماست.»
«زندگی الان ما در اسپورتینگ به گونهای است که در دوران فوتبال هرگز تجربهاش را نداشتم. ما گاهی به اطراف نگاه میکنیم و من میبینیم کاری که انجام میدهیم، چه چیز خوشآیندی است.»
در حالی که قرارداد پپ گواردیولا با منچستر سیتی در تابستان بعد تمام میشود و هنوز هم در مورد آیندهاش تصمیم نگرفته است، خیلیها در پرتغال میگویند همکاری مجدد ویانا و آموریم زودتر از چیزی که انتظار میرود، از راه خواهد رسید.














