دولت اسرائیل توافق آتش‌بس غزه و آزادی گروگان‌ها را تصویب کرد

دولت اسرائیل طرح توافق با حماس برای آتش‌بس در غزه و آزادی گروگان‌ها را تصویب کرده که راه را برای اجرای مرحله اول توافق در روز یکشنبه هموار می‌کند.

این تصمیم پس از ساعت‌ها رایزنی که تا پاسی از شب ادامه یافت گرفته شد و دو وزیر راست افراطی علیه آن رای دادند.

حماس هم پیشتر در روز جمعه اعلام کرد که موانع این توافقنامه برطرف شده است. ‌

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، گفت که انتظار می‌رود اولین گروگان‌ها «همین روز یکشنبه آزاد شوند.»

اسرائیل اعلام کرده است که ۹۵ زندانی فلسطینی در اولین تبادل گروگان‌ها آزاد خواهند شد.

همزمان حملات هوایی اسرائیل به غزه ادامه دارد و سازمان دفاع مدنی نوار غزه وابسته به حماس می‌گوید که ۱۱۶ نفر از زمان اعلام توافق آتش‌بس در روز چهارشنبه کشته شده‌اند.

براساس شرایط توافق میان اسرائیل و حماس قرار است سه گروگان اسرائیلی در روز یکشنبه آزاد شوند.

سایر شرایط مرحله اول:

مذاکرات برای مرحله دوم - که باید با آزادی باقی گروگان‌ها، عقب‌نشینی کامل نیروهای اسرائیل و «آرامش پایدار» همراه باشد - روز شانزدهم آتش‌بس شروع خواهد شد.

مرحله سوم و نهایی شامل بازسازی غزه، فرآیندی که سال‌ها وقت می‌برد، و همچنین بازگرداندن هرگونه بقایای گروگان‌هایی که جان باخته‌اند، خواهد بود.

پیش از رای‌گیری دولت درباره توافق، میکی زُهار، وزیر فرهنگ حزب لیکود، گفت: «این تصمیم خیلی سختی است، اما ما تصمیم گرفتیم از آن حمایت کنیم چون برای ما خیلی مهم است که همه بچه‌ها، مردان و زنان برگردند خانه.»

او اضافه کرد: «ما امیدواریم که در آینده بتوانیم ماموریت خود در غزه را تمام کنیم.»

اما ایتامار بن-گِویر وزیر امنت ملی از جناح راست افراطی گفت او از جزئیات این توافق «وحشتزده» است، از جمله این که «تروریست‌های محکوم به حبس ابد» در ازای گروگان‌ها آزاد خواهند شد، و سایر وزرا را ترغیب کرد در مخالفت با توافق به او ملحق شوند.

بن-گِویر روز پنجشنبه اعلام کرده بود که حزب او، «قدرت یهودی» در صورت تصویب این توافق ائتلاف دولت را ترک خواهد کرد. اما او گفت که دولت را در پارلمان ساقط نخواهد کرد و «اگر جنگ علیه حماس با قدرت کامل از سر گرفته شود» بازخواهد گشت.

بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی، دیگر سیاستمدار راست افراطی که با توافق مخالفت بود، گفته است که حزب او، «صهیونیسم مذهبی»، در صورتی که جنگ بعد از پایان مرحله اول توافق از سرگرفته نشود، از دولت استعفا خواهد داد.

تشکیلات خودگردان فلسطینی روز جمعه اعلام کرد که آماده است پس از آتش‌بس «تمام مسئولیت‌ها» را در نوار غزه به عهده بگیرد. ‌

تشکیلات خودگردان همچنین از جامعه بین‌المللی درخواست کرد که به غزه، کرانه باختری و بیت‌‌المقدس کمک‌رسانی کنند.

این نهاد گفت که باید یک «کنفرانس صلح بین‌المللی» برگزار شود تا دولت فلسطین به رسمیت شناخته شود و از عضویت آن در سازمان ملل حمایت گردد.

تشکیلات خودگردان فلسطینی از دهه ۱۹۹۰ مدیریت بخش‌هایی از کرانه باختری را برعهده داشته و تا انتخابات سال ۲۰۰۶ کنترل نوار غزه را نیز در اختیار داشت.

قطر و آمریکا روز چهارشنبه از توافق میان دو طرف خبر دادند اما دولت اسرائیل بعد از کمی تاخیر آن را تصویب می‌کند.

بنیامین نتانیاهو حماس را «به اخاذی امتیازات در دقیقه آخر» متهم کرده بود و به این دلیل جلسه کابینه امنیتی خو د را که قرار بود پنج‌شنبه صبح برگزار شود، به تاخیر انداخت. حماس این اتهام را رد کرد.

حماس گفت که به توافق متعهد است، اما بی‌بی‌سی دریافته که این گروه در تلاش است تا نام برخی از اعضای خود را به فهرست زندانیان فلسطینی که براساس این توافق آزاد خواهند شد، اضافه کند.

اسرائیل در واکنش به حمله بی‌سابقه ۷ اکتبر ۲۰۲۳ که در آن حدود ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر دیگر گروگان گرفته شدند، عملیاتی را برای نابودی حماس - که اسرائیل، آمریکا و دیگران یک سازمان تروریستی می‌شناسند - شروع کرد.

به گفته وزارت بهداشت حماس، بیش از ۴۶ هزار و ۷۸۸ نفر از آن زمان تاکنون در غزه کشته شده‌اند. اکثر جمعیت ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار نفری نوار غزه هم آواره شده‌اند، ویرانی‌ها گسترده است، و کمبود شدید غذا، سوخت، دارو و سرپناه وجود دارد.

اسرائیل می گوید ۹۴ نفر از گروگان‌ها هنوز در دست حماس هستند که فرض می‌شود ۳۴ نفر از آنها کشته شده باشند. علاوه بر این، چهار اسرائیلی هستند که قبل از جنگ ربوده شده بودند که دو نفر از آنها کشته شده‌اند.

سوالات بی‌پاسخ درباره توافق آتش‌بس

هنوز معلوم نیست که توافق تازه به این معنی است که جنگ غزه تمام شده است یا نه.

یکی از اهداف کلیدی اسرائیل در این جنگ نابودی توانایی نظامی و حکمرانی حماس بود و هرچند اسرائیل ضربات جدی به این گروه وارد کرده، حماس هنوز ظرفیت‌هایی برای عملیات و تجدیدقوا دارد.

همچنین معلوم نیست که که کدام گروگان‌ها هنوز زنده هستند، یا اینکه حماس از موقعیت همه کسانی که سرنوشت‌شان معلوم نیست خبر دارد.

حماس خواستار آزادی شماری از زندانی‌ها شده که اسرائیل می‌گوید آزاد نخواهد کرد. تصور می‌شود این شامل کسانی باشد که در حمله ۷ اکتبر مشارکت داشتند.

همچنین معلوم نیست که آیا اسرائیل با خروج نیروهایش از ناحیه حائل در تاریخی مشخص موافقت خواهد کرد، یا اینکه حضورش در آنها برای مدتی نامحدود ادامه خواهد یافت.

آتش‌بس‌های قبلی میان اسرائیل و حماس شکننده بود و نهایتا در پی زدوخوردهایی فروپاشید.

جدول زمانی و پیچیدگی این آتش‌بس به این معنی است که حتی یک حادثه کوچک می‌تواند به تهدیدی بزرگ بدل شود.