شهروندان کره شمالی‌ می‌گویند مثل «برده‌ها» برای کار به روسیه فرستاده می‌شوند

بی‌بی‌سی دریافته است که هزاران نفر از مردم کره شمالی برای کار در شرایطی مانند برده‌ها به روسیه فرستاده شده‌اند تا کمبود شدید نیروی کار در این کشور که بر اثر حمله به اوکراین ایجاد شده است را جبران کنند.

مسکو بارها در جریان جنگ اوکراین از پیونگ‌یانگ کمک گرفته است و از موشک‌ها و تسلیحات توپخانه و سربازان کره شمالی استفاده کرده است. ‌

اکنون، با توجه به اینکه بسیاری از مردان روس کشته شده‌اند یا درگیر جنگ هستند یا از کشور فرار کرده‌اند، مقامات اطلاعاتی کره جنوبی به بی‌بی‌سی گفته‌اند که این کشور به طور فزاینده‌ای به کارگران کره شمالی متکی است.

بی‌بی‌سی با شش نفر از اهالی کره شمالی که از آغاز جنگ اوکراین از روسیه گریخته‌ و مقامات دولتی و پژوهشگران و افرادی که برای نجات کارگران تلاش کرده‌اند گفتگو کرده‌ است.

آنها با بیان جزئیات توضیح می‌دهند که چگونه این افراد در شرایط «طاقت‌فرسا» وادار به کار شده‌اند و چگونه مقامات کره شمالی کنترل شدیدی بر آنها اعمال می‌کنند تا مانع فرار آنها شوند.

جین، یکی از کارگران به بی‌بی‌سی می‌گوید وقتی به منطقه خاور دور روسیه رسید مأمور امنیتی کره شمالی او را از فرودگاه تا سایت ساخت‌و‌ساز همراهی کرد و به او دستور داد که حق ندارد با هیچ‌کس حرف بزند و به جایی نگاه کند.

او تعریف می‌کند مأمور کره شمالی به او گفت: «جهان خارج دشمن ماست». او را مستقیم به محل کار منتقل کردند که در آنجا باید روزی ۱۸ ساعت برای ساخت آپارتمان‌های مرتفع کار می‌کردند.

همه شش کارگری که با آنها گفتگو کردیم روزهای کاری خود را آزارنده و طاقت‌فرسا توصیف کردند. آنها باید هر روز ۶ صبح بیدار می‌شدند و مجبور بودند تا ساعت ۲ بعد از نیمه شب برای ساخت آپارتمان‌های مرتفع کار کنند و فقط دو روز در سال آزاد بودند و تعطیلی داشتند.

ما برای امنیت آنها نام‌شان را در این متن تغییر داده‌ایم.

تائه، یکی دیگر از کارگران ساختمانی که موفق شد سال گذشته از روسیه فرار کند می‌گوید: «صبح‌ها بیدار شدن با تصور اینکه باز روز هولناک دیگری در پیش است وحشتناک بود. او به خاطر می‌آورد چطور دست‌هایش را صبح‌ها نمی‌توانست حرکت دهد و انگشتانش باز نمی‌شد و از شدت کار روز قبل به کلی فلج شده بود».

چان، یکی دیگر از کارگران می‌گوید: «برخی کارگران در طول روز کار خود را ترک می‌کردند تا استراحت کنند یا همانطور ایستاده به خواب می‌رفتند اما ناظران مچ آنها را می‌گرفتند و کتک‌شان می‌زدند. واقعاً احساس می‌کردیم در حال مرگ هستیم».

کانگ دونگ وان، استاد دانشگاه دونگ‌‌آ کره جنوبی که چندین بار برای مصاحبه با کارگران کره شمالی به روسیه سفر کرده است می‌گوید: «شرایط کاری آنها واقعاً تحمل‌ناپذیر و وحشتناک است».

«کارگران در شرایط بسیار خطرناکی قرار می‌گیرند. شب‌ها چراغ‌ها خاموش می‌شوند و آنها باید در تاریکی کار کنند بدون آنکه تجهیزات ایمنی در اختیار آنها قرار گیرد».

کارگرانی که گریخته‌اند به ما گفته‌اند که کارگران باید شب و روز فقط در محوطه ساختمان‌سازی بمانند و مأموران امنیتی دولت کره شمالی به طور مداوم آنها را تحت نظر دارند. انبوهی از آنها باید در کانتینر‌های کثیف و پر از حشرات موذی به سر برند یا در آپارتمان‌های نیمه‌تمام روی زمین بخوابند و با برزنت قاب خالی در و پنجره‌ها را بپوشانند تا از سرما در امان بمانند.

نم، یکی دیگر از کارگران می‌گوید یک بار از ارتفاع چهار متری ساختمانی که کار می‌کرد سقوط کرد و صورتش «له شد» و نتوانست کار کند. کارفرمایان حتی به او اجازه ندادند برای درمان به بیمارستان برود.

ده‌ها هزار نفر از اهالی کره شمالی دهه‌هاست که در روسیه کار می‌کنند و سالانه میلیون‌ها دلار برای کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی و حکومت او که در تنگنای اقتصادی است، درآمد دارند.

در سال ۲۰۱۹ سازمان ملل در تلاش برای قطع منافع کیم و جلوگیری از ساخت سلاح‌‌‌های هسته‌ای، کشور‌ها را از به کارگیری این کارگران منع کرد که به معنای باز پس فرستادن بسیاری از آنها به کشورشان بود.

اما به گزارش مقام رسمی امنیتی کره جنوبی که به شرط ناشناس ماندن با بی‌بی‌سی گفتگو کرده ‌است سال گذشته بیش از ۱۰ هزار کارگر به روسیه فرستاده شده‌اند. او می‌گوید امسال قرار است تعداد بیشتری به روسیه فرستاده شوند و پیونگ‌یانگ قرار است امسال در کل حدود ۵۰ هزار کارگر به روسیه بفرستد.

این مقام رسمی امنیتی کره جنوبی در ادامه می‌گوید: «ارسال ناگهانی این تعداد کارگر به معنای این است که کارگران کره شمالی اکنون در همه نقاط روسیه هستند. هرچند بیشتر آنها در پروژه‌های عظیم ساختمانی مشغول به کار هستند اما دیگران در کارخانه‌های تولید لباس و مراکز آی‌تی کار می‌کنند و به این ترتیب مقررات تحریم سازمان ملل در مورد ممنوعیت استفاده از نیروی کار کره شمالی نقض می‌شود».

آمار دولت روسیه نشان می‌دهد که بیش از ۱۳ هزار نفر از اهالی کره شمالی در سال ۲۰۲۴ وارد روسیه شده‌اند که نسبت به آمار سال قبل ۱۲ برابر شده است. حدود ۸ هزار نفر از آنها به با ویزای دانشجویی وارد شده‌اند که به گفته مقامات امنیتی و کارشناسان روشی است که روسیه برای دور زدن ممنوعیت سازمان ملل در به کارگیری نیروی کار کره‌شمالی استفاده می‌کند.

سرگی شویگو، مقام ارشد امنیت ملی روسیه در ماه ژوئن اعلام کرد که برای اولین بار ۵ هزار نفر از اهالی کره شمالی برای بازسازی شهر کورسک، منطقه‌ای در روسیه که نیرو‌های اوکراینی سال گذشته تصرف کرده بودند اما دوباره باز پس گرفته شده است وارد روسیه شده‌اند.

مقام کره جنوبی به ما گفت که «به احتمال زیاد» برخی از اهالی کره شمالی به زودی در پروژه‌های بازسازی در مناطق تحت تصرف روسیه در اوکراین مشغول به کار خواهند شد.

آندره لانکوف، استاد دانشگاه کوک‌مین در سئول و کارشناس روابط کره شمالی و روسیه می‌گوید: «اکنون روسیه با کمبود شدید نیروی کار روبه‌روست و کره شمالی راه‌حلی عالی پیش پای آنها می‌گذارد. نیروی کار ارزان و بی‌دردسری که با تمام توان کار می‌کند».

افراد بسیاری در کره شمالی در آرزوی کار در مشاغل خارج از کشور هستند چون در چنین مشاغلی وعده دستمزد‌های بالاتری به آنها داده می‌شود. بیشتر کارگران به امید رهایی از فقر و توانایی خرید خانه برای خانواده خود یا شروع کسب‌و‌کار پس از بازگشت به کشورشان سراغ چنین مشاغلی می‌روند. پس از بررسی‌ و تجسس فراوان فقط افراد قابل‌اعتماد برای این کار انتخاب می‌شوند و آنها ناچارند خانواده خود را در کره شمالی بگذارند.

اما بخش اعظم درآمد آنها مستقیم به عنوان «هزینه وفاداری» وارد حساب دولت کره شمالی می‌شود و بخش ناچیز باقی‌مانده که به طور معمول چیزی بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ دلار در ماه است در دفترچه‌ای ثبت می‌شود. کارگران فقط در صورت بازگشت به کشورشان این مبلغ را دریافت می‌کنند. کارشناسان می‌گویند این روش جدیدی برای جلوگیری از فرار آنهاست.

وقتی این مردان متوجه حقیقت وحشتناک و بی‌رحمانه و دستمزد ناچیز کار می‌شوند درهم‌می‌شکنند.

تائه می‌گوید وقتی فهمید کارگران ساختمانی که از آسیای مرکزی آمده‌اند پنج برابر او در برابر یک سوم کاری که انجام می‌دهند دستمزد دریافت می‌کنند احساس «شرم» کرد. «احساس کردم در اردوگاه کار اجباری هستم، یک زندان بدون میله‌های آهنی».

جین، یکی از کارگران هنوز هم وقتی به خاطر می‌آورد چطور کارگران کشور‌های دیگر آنها را برده خطاب می‌کردند به خشم می‌آید. آنها می‌گفتند:«شما آدم نیستید ماشین‌هایی هستید که حرف می‌زند». یک بار رئیس جین به او گفت وقتی به کره شمالی بازگردد هیچ پولی دریافت نخواهد کرد چون دولت به پول او نیاز دارد. همان زمان بود که او تصمیم گرفت با به خطر انداختن جانش اقدام به فرار کند.

تائه پس از دیدن فیلم‌هایی در یوتیوب که نشان می‌داد کارگران کره جنوبی چقدر حقوق دریافت می‌کنند تصمیم به فرار گرفت. یک شب همه وسایلش را در کیسه زباله‌ای ریخت و پتویی را در زیر ملافه‌های تختش قرار داد طوری که به نظر برسد در تخت خوابیده است و از محوطه ساختمان‌سازی بیرون رفت. او سوار تاکسی شد و هزاران کیلومتر را طی کرد تا توانست وکیلی پیدا کند که ترتیب سفر او را به سئول بدهد.

در سال‌های اخیر تعداد کمی از کارگران توانسته‌اند با استفاده از تلفن‌های هوشمند دست‌دوم که استفاده از آنها ممنوع است دست به فرار بزنند. هزینه تهیه این تلفن‌ها را با جمع‌آوری مبلغ ناچیز روزانه که برای خرید سیگار و الکل در اختیار آنها قرار می‌گیرد تأمین می‌کردند.

چندین منبع به ما گفته‌اند که برای جلوگیری از این فرار‌ها مقامات کره شمالی اکنون آزادی‌های کارگران را به شدت محدود کرده‌اند.

به گفته پروفسور کانگ از دانشگاه دانگ‌آ یکی از راه‌های کره شمالی برای کنترل کارگران در طول سال گذشته ارائه بیشتر آموزش‌های ایدئولوژیکی و جلسات انتقاد از خود برای آنها بوده است که در این جلسات کارگران را مجبور می‌کنند وفاداری خود را به کیم جونگ اون ابراز و به اشتباهات خود اعتراف کنند.

موارد نادر ترک محوطه‌ها و سایت‌های ساختمان‌سازی هم محدود شده است. پروفسور کانگ اشاره می‌کند:«کارگران ماهی یک بار می‌توانستند به طور گروهی بیرون بروند اما به تازگی این برنامه هم محدود شده است و دیگر اجازه چنین کاری ندارند».

کیم سئونگ چول، فعال مدنی ساکن سئول که برای نجات کارگران کره شمالی از روسیه فعالیت می‌کند می‌گوید این برنامه‌های بیرون رفتن با شدت بیشتری کنترل می‌شود. «پیش از این به آنها اجازه می‌دانند دو نفری بیرون بروند اما از سال ۲۰۲۳ باید در گروه‌های پنج نفره بیرون بروند که تحت نظارت شدید‌تری قرار دارد».

در چنین شرایطی کارگران کمتر موفق به فرار می‌شوند. دولت کره جنوبی به ما گفت تعداد کارگران کره شمالی که هر سال می‌توانند از روسیه فرار کنند و خود را به سئول برسانند از سال ۲۰۲۲ نصف شده است و از سالانه ۲۰ نفر به فقط ۱۰ نفر رسیده است.

آندره لانکوف، کارشناس روابط کره‌شمالی و روسیه می‌گوید این شدت‌عمل‌ها احتمالاً برای آمادگی ورود کارگران بیشتری است که از راه خواهند رسید.

او می‌گوید تا سال‌ها پس از آنکه جنگ تمام شود و ارسال سربازان و تسلیحات نظامی متوقف شود، ورود این کارگران ادامه پیدا خواهد کرد: «این کارگران میراث ماندگار دوستی کیم و پوتین در دوران جنگ خواهند بود».