دیدار تاریخی احمد شرع و ترامپ؛ سوریه به ائتلاف بین‌المللی علیه داعش می‌پیوندد

احمد شرع و دونالد ترامپ - دهم نوامبر ۲۰۲۵ در کاخ سفید

منبع تصویر، AP

توضیح تصویر، احمد شرع که زمانی شاخه‌ای از القاعده را رهبری می‌کرد و بعدها رهبر گروه اسلام‌گرای هیئت تحریر شام بود، در سال‌های اخیر تلاش کرده چهره‌ای معتدل‌تر از خود نشان دهد و با کمک خارجی، کشور جنگ‌زده سوریه را بازسازی کند

ساعتی بعد از این که احمد شرع، رئیس جمهور سوریه، در دیداری بی‌سابقه با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در کاخ سفید ملاقات کرد، دمشق اعلام کرد به ائتلاف بین‌المللی علیه گروه دولت اسلامی (داعش) می‌پیوندد؛ اقدامی که تحلیل‌گران آن را تغییری چشمگیر در سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه توصیف کرده‌اند.

احمد شرع نخستین رهبر سوریه شد که از زمان استقلال این کشور، یعنی تقریبا هشتاد سال پیش، به کاخ‌سفید رفته است.

همزمان با این دیدار، وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد که تحریم‌های سوریه به مدت ۱۸۰ روز (شش ماه) به حالت تعلیق درآمده است.

روابط دیپلماتیک میان سوریه و آمریکا از سال ۲۰۱۲ به حالت تعلیق درآمده بود، اما پس از سقوط بشار اسد، دولت دونالد ترامپ گام‌هایی برای بازگرداندن این روابط برداشته است. آقای ترامپ در واکنش به این دیدار گفته است که از احمد شرع حمایت می‌کند.

آقای شرع تا همین چند وقت پیش در فهرست افراد تحت تعقیب دولت آمریکا به‌عنوان «تروریست» قرار داشت، اما بنا بر اعلام وزارت خزانه‌داری آمریکا، نام او اخیرا از فهرست «تروریست‌های ویژه جهانی» حذف شده است.

احمد شرع که زمانی شاخه‌ای از القاعده را رهبری می‌کرد و بعدها رهبر گروه اسلام‌گرای هیئت تحریر شام بود، در سال‌های اخیر تلاش کرده چهره‌ای معتدل‌تر از خود نشان دهد و با کمک خارجی، کشور جنگ‌زده سوریه را بازسازی کند.

پس از دیدار، دونالد ترامپ در جمع خبرنگاران گفت: «ما می‌خواهیم ببینیم سوریه به کشوری بسیار موفق تبدیل شود. و من فکر می‌کنم این رهبر می‌تواند این کار را انجام دهد.» او افزود که «اعلامیه‌های بیشتری در راه است» اما جزئیات بیشتری اعلام نکرد.

دیدار آقایان شرع و ترامپ، سومین دیدار سران دو کشور در یک سال اخیر است؛ این دو پیش از این یک بار در حاشیه نشست شورای همکاری خلیج فارس دیدار کردند و بار دیگر در ضیافتی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد.

احمد شرع در دوران رهبری خود با اتهامات و جنجال‌هایی روبرو بوده؛ از جمله نقش او در گذشته در اسلام‌گرایی افراطی و جهادی و همچنین گزارش‌هایی از خشونت‌های فرقه‌ای و نقض حقوق بشر در مناطقی که تحت کنترل او قرار داشته‌اند.

منابع خبری گزارش داده‌اند که آقای شرع وعده داده با اعضای نیروهای امنیتی که در نقض حقوق بشر دست داشته‌اند برخورد کند.

احمد شرع

منبع تصویر، Reuters

توضیح تصویر، احمد شرع در دوران رهبری خود با اتهامات و جنجال‌هایی روبرو بوده؛ از جمله نقش او در گذشته در اسلام‌گرایی افراطی و جهادی و همچنین گزارش‌هایی از خشونت‌های فرقه‌ای و نقض حقوق بشر در مناطقی که تحت کنترل او قرار داشته‌اند

کاخ سفید عصر دوشنبه - ۱۰ نوامبر/۱۹ آبان - در بیانیه‌ای اعلام کرد که معافیت‌هایی از تحریم‌ها علیه سوریه اعمال خواهد کرد تا از مسیر بازسازی و تثبیت سیاسی دولت آقای شرع حمایت کند، هرچند گفته شده است عملکرد دولت جدید سوریه از سوی واشنگتن زیر نظر قرار خواهد گرفت؛ از جمله اقداماتی مانند «عادی‌سازی روابط با اسرائیل» و مقابله با گروه‌های شبه‌نظامی و تروریستی حاضر در خاک سوریه.

تحلیل‌گران می‌گویند پیوستن رسمی سوریه به ائتلاف ضد داعش می‌تواند همکاری‌های اطلاعاتی و عملیاتی در مقابله با هسته‌های کوچک داعش را افزایش دهد، اما هم‌زمان نگرانی‌هایی از سوی برخی مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی درباره گذشته احمد شرعمطرح شده است.

اواخر سال گذشته میلادی، احمد شرع ۴۲ ساله که قبلا با نام ابومحمد جولانی شناخته می‌شد و رهبر گروه شبه نظامیان هیئت تحریر شام بود، در حملاتی سریع حکومت بشار اسد را سرنگون کرد. او بعدا رئیس دولت انتقالی سوریه شد.

برای مردی که زمانی رهبری یکی از شاخه‌های القاعده را برعهده داشت و ۱۰ میلیون دلار برای سرش جایزه تعیین شده بود، این چرخشی خارق العاده است.

احمد شرع به دنبال کاهش بیشتر تحریم‌ها و کمک برای بازسازی سوریه پس از سیزده سال جنگ داخلی است.

آقای شرع و دونالد ترامپ اواخر اردیبهشت امسال، اواسط ماه مه، در ریاض با هم دیدار کرده بودند. در آن دیدار، آقای ترامپ از رئيس جمهور سوریه خواسته بود که روابط کشورش با اسرائیل را عادی کند. دونالد ترامپ در آن ملاقات، وعده داد که تحریم‌های آمریکا علیه سوریه را لغو کند.

خارج شدن از فهرست تحریم‌ها

وزارت دارایی آمریکا در آستانه دیدار امروز در کاخ‌سفید اعلام کرد آقای شرع و انس خطاب، وزیر کشور سوریه را از فهرست تحریم‌های تروریستی ایالات متحده خارج کرده است.

واشنگتن چهار ماه پیش گروه «هیئت تحریرشام» را که پیش‌تر وابسته به القاعده بود و احمد شرع زمانی رهبری آن را برعهده داشت از فهرست گروه‌های تروریستی خارج کرد.

دولت بریتانیا هم در آستانه این سفراعلام کرد که تحریم‌ها علیه آقای شرع و همچنین انس خطاب را لغو می‌کند.

قبل از آن هم شورای امنیت سازمان ملل تحریم‌ها علیه هر دو نفر را لغو کرده بود.

اتحادیه اروپا هم گفته است که از این اقدام پیروی خواهد کرد.

احمد شرع و انس خطاب، هر دو در ارتباط با تحریم‌ها علیه گروه داعش و شبکه القاعده تحت تحریم‌های سنگین مالی قرار دارند.

انس خطاب از موسسان و رهبران جبهه نصرت بود.

سازمان ملل در سال ۲۰۱۴ هر دو نفر را تحریم کرد که این تحریم شامل ممنوعیت سفر، مسدود شدن دارایی‌ها و تحریم تسلیحاتی بود.

رهبران جدید سوریه تلاش کرده‌اند تا از گذشته اسلام‌گرایی افراطی خود فاصله بگیرند و تصویری میانه‌روتر و قابل تحمل‌تر از خود برای مردم سوریه و قدرت‌های خارجی عرضه کنند.