کاترین شکدم کیست و چرا نامش دوباره مطرح شد؟
اظهارات مصطفی کواکبیان، نماینده پیشین مجلس ایران درباره کاترین پرز شکدم، بار دیگر نام این تحلیلگر یهودی فرانسوی-بریتانیایی را در رسانههای ایرانی و شبکههای اجتماعی مطرح کرد.
آقای کواکبیان در یک میزگرد تلویزیونی درباره نفوذ اطلاعاتی اسرائیل در ایران، ادعا کرد که خانم شکدم در جریان سفرهایش به ایران، از طریق ارتباط جنسی با «۱۲۰ نفر از افراد بسیار مهم» جمهوری اسلامی، به سیستم «نفوذ» کرده بود.
یک روز بعد از این اظهارات، خبرگزاری قوه قضاییه اعلام کرد که به دلیل «ادعای بدون سند و تشویش اذهان عمومی» دادستانی تهران علیه این فعال سیاسی اصلاحطلب اعلام جرم کرده است.
خانم شکدم در اسفند ۱۴۰۰ در گفتوگویی با بخش فارسی بیبیسی گفته بود: «من جاسوس و مامور هیچ کشوری نیستم. من صرفا تحلیلگر سیاسی بودم.»
کاترین شکدم در آن زمان در پاسخ به سوال برنامه ۶۰ دقیقه بیبیسی که آیا مقامهای ایرانی از او «خواسته شخصی» مانند برقرار کردن «نوعی رابطه» داشتهاند گفت «خیر به هیچ وجه».
در آن زمان در بعضی رسانهها و شبکههای اجتماعی، گزارشهایی درباره رابطه شخصی کاترین پرز شکدم با بعضی از مقامات ایران منتشر شده بود.
منبع تصویر، khamenei.ir
یهودی سکولاری که با یک مرد مسلمان ازدواج کرد
کاترین پرز شکدم، که یهودی و بریتانیایی-فرانسوی است، در دهه ۱۳۹۰ خورشیدی چند بار به ایران سفر کرد و برای بعضی از رسانههای حکومتی، از جمله سایت رهبر جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران مقالاتی نوشت. او در سال ۱۳۹۶ با ابراهیم رئیسی که در آن زمان نامزد ریاست جمهوری بود مصاحبه کرده بود.
خانم شکدم میگوید مطالب را «به سفارش» دفتر حفظ و نشر آثار آقای خامنهای نوشته است.
در آن زمان یادداشتهای او در وبلاگ سایت روزنامه تایمز اسرائیل درباره سفرش به تهران و دیدگاههای انتقادی از سران حکومت جمهوری اسلامی ایران باعث جنجال و پاک شدن مطالب او از وبسایت رسمی رهبر جمهوری اسلامی شد.
برخی جریانهای سیاسی داخل ایران او را «جاسوسی» خواندند که توانسته به بالاترین لایههای حکومت جمهوری اسلامی نفوذ کند. در مقابل طرفداران آیتالله خامنهای درباره این موضوع ابراز تردید کردند و حتی در بحثهای شبکه اجتماعی کلابهاوس، اصلا وجود چنین شخصی را زیر سوال بردند.
تایمز اسرائیل - که همچنان مقالههای خانم شکدم را منتشر میکند- در معرفی کاترین پرز شکدم نوشته است که او در خانوادهای یهودی و سکولار در فرانسه بزرگ شد، اما پس از ازدواج با مردی مسلمان از یمن، به دنیای اسلام علاقهمند شد.
در این معرفی آمده است که او تجربه زندگی در خاورمیانه و فعالیت به عنوان تحلیلگر سیاسی را دارد.
کاترین شکدم پیشتر پژوهشگر موسسه «هنری جکسون» و مشاور شورای امنیت سازمان ملل در امور یمن بوده است. او به عنوان «کارشناس مسائل ایران، تروریسم و افراطگرایی اسلامی» معرفی شده و از جمله افرادی است که از دولت بریتانیا خواسته سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دهد.
او یک سال پیش به عنوان مدیر جدید سازمان «ما به اسرائیل باور داریم» انتخاب شد. این سازمان مستقر در بریتانیا با ایجاد شبکهای فراگیر از حامیان یهودی و غیر یهودی، برای تقویت حمایت سیاسی، رسانهای و اجتماعی از اسرائیل فعالیت میکند.
منبع تصویر، TASNIMNEWS
ماجرا از کجا شروع شد؟
در ششم اسفند ۱۴۰۰، کانال تلگرامی ثلث منتسب به افراد نزدیک به محمود احمدینژاد، رئیس جمهور پیشین ایران، عکسی از کاترین شکدم منتشر کرد و نوشت: «ستوننویس وبسایت آیتالله خامنهای، نفوذی رژیم اسرائیل در رسانههای بیت و سپاه؛ کاترین پرز شکدم در یادداشتی برای تایمز اسرائیل پرده از نفوذ خود در ایران برداشت.»
یادداشت خانم شکدم برای وبلاگ تایمز اسرائیل، که یک بخش جانبی در این وبسایت است، ۲۵ نوامبر ۲۰۲۱ (چهارم آذرماه ۱۴۰۰) منتشر شده بود و این کانال تلگرامی چند ماه بعد این موضوع را برجسته کرد.
پیش از آن نام خانم شکدم چندان در رسانههای فارسی زبان به عنوان فردی خبرساز مطرح نشده بود. او قبلتر بارها با رسانههای مختلف ایران به عنوان تحلیلگر مصاحبه کرده بود، از جمله با پرستیوی، شبکه انگلیسیزبان صدا و سیما و همین طور نادر طالبزاده، مجری وقت برنامه افق.
بعد از مطرح شدن نام کاترین شکدم، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، مطالب منتشرشده از او را حذف کرد و بعد از جنجالی شدن این موضوع، در اقدامی کمسابقه درباره این اتفاق توضیح داد.
بعضی از رسانهها و اشخاص مختلف از جمله چهرههای سپاه هم که قبلا با خانم شکدم مصاحبه کردهبودند، برای فاصله گرفتن از او دست به کار شدند و توضیحاتی ارائه دادند.
خانم شکدم حدود ۱۸ یادداشت برای سایت آقای خامنهای نوشته بود که همه آنها در آن زمان حذف شدند.
او درباره چگونگی انتشار مقالاتش در این سایت، به برنامه شصت دقیقه بیبیسی گفت که از سایت آقای خامنهای «با او تماس گرفتهاند که نوشتههایش را منتشر کنند» و افزود او به آنها «مطلب داده است، اما در ازای آن پولی دریافت نکرده است.»
خانم شکدم گفت مطالب را ایمیل میکرده و خودش شخصا به دفتر آیتالله خامنهای نرفته است. او همچنین گفت مقالات او اصلاح و ویراستاری میشده است.
پیش از مصاحبه او با بیبیسی، سایت آیتالله خامنهای هرگونه ارتباط با خانم شکدم را رد کرده و گفته بود: «این نویسنده صرفا در سالهای ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ از طریق برخی فعالان رسانهای علاقمند به انقلاب اسلامی، مطالب و یادداشتهایی را در موضوعات مرتبط با ارزشهای اسلام و انقلاب اسلامی ارسال کرده که برخی از آنها در این رسانه منتشر شده و پس از سال ۱۳۹۶ نیز هیچگونه ارتباطی با این رسانه نداشته است. اما با توجه به تغییر مواضع و رویکردهای اخیر این نویسنده و عدم رعایت قواعد حرفهای، مطالب نویسنده مزبور از این رسانه حذف شده است.»
مطالب حذف شده بیشتر درباره اسلام و نگاه مثبت او به عنوان یک مسلمان و نقش «امامت» آیتالله خامنهای در اداره حکومت اسلامی بود. اما بعد از خروج از ایران موضعش تغییر کرد و در وبلاگ تایمز آو اسرائیل به انتقاد از سران حکومت ایران پرداخت؛ دیدگاهی که تا امروز ادامه داشته است.
در زمان حضور در ایران، او خود را زنی مسلمان معتقد به اصول شیعه معرفی میکرد و تصاویر او در راهپیمایی اربعین بازنشر شده بود.
منبع تصویر، solsmedia
«جاسوس نبودم»
بعد از جنجالی شدن تغییر موضع خانم شکدم و انتقادش از حکومت ایران، او به جاسوسی متهم شد. اما عدهای در این میان سعی کردند موضوع را یک «دروغ» اینترنتی توصیف کنند که ارتباط چندانی با مقامهای جمهوری اسلامی ایران ندارد.
برنامه بیست و سی تلویزیون ایران در آن زمان بدون اشاره به ارتباط خانم شکدم با وبسایت آقای خامنهای، گفت نهادهای فرهنگی باید با خبرهای دروغین مقابله کنند.
خانم شکدم در پاسخ به برنامه شصت دقیقه در اسفند ۱۴۰۰، هرگونه اتهام جاسوسی علیه خود را رد کرد و گفت «مامور کشوری نبوده و فقط به عنوان تحلیلگر» به ایران رفته است. خانم شکدم که در خانوادهای یهودی به دنیا آمده، در آن زمان گفت که هیچ گاه به اسرائیل سفر نکرده است.
او چند بار تاکید و ادعا کرد که سراغ مقامهای جمهوری اسلامی نرفته، بلکه آنها برای «استفاده تبلیغاتی» سراغ او آمدهاند و او را به کنفرانس فلسطین دعوت کردهاند: «من به دنبال کسی نرفتم، آنها به دنبال من آمدند. در هیچ زمانی من سعی نکردم به رسانههای ایران نفوذ کنم یا وارد دالانهای قدرت شوم. آنها از من خواستند تحلیل بنویسم و مصاحبه کنم. از من برای کنفرانس فلسطین دعوت کردند و من رفتم. این ایران بود که هر بار دست به سوی من دراز کرد. برای من هم یک فرصت بود. نمی خواهم مردم فکر کنند من سوء استفاده کردم.»
کاترین شکدم در پاسخ به این سوال که آیا از خطرات سفر به ایران آگاه بوده، میگوید با پاسپورت فرانسوی به ایران رفته و مقامهای ایران از هویت یهودی او خبر داشتهاند: «مقامهای ایرانی میدانستند اصل و نسبم یهودی است اما به خاطر همسرم که مسلمان بود و کاری که میکردم، کسی به من شک نداشت. آنها من را به عنوان ابراز تبلیغات برای اهداف خود میدانستند.»
منبع تصویر، Iran Media
چرا ظاهر و موضع سیاسی او تغییر کرد؟
خانم شکدم که در ایران با حجاب اسلامی دیده میشد و در مصاحبه با بیبیسی عربی و سایر رسانهها هم حجاب بر سر داشت، درباره تغییر پوشش خود گفت: «وقتی به ایران سفر میکنید مجبور هستید که حجاب داشته باشید.»
او همچنین افزود که همسرش مسلمان اهل یمن بوده و تصمیم گرفته برای آرامش خانواده حجاب داشته باشد،اما وقتی از همسرش جدا شده، حجاب را کنار گذاشته است.
خانم شکدم ارتباط همسر سابقش با حکومت ایران را رد کرد و گفته همسرش سنی مذهب بوده و علاقه زیادی به ایران نداشته و نوشتن او برای رسانههای ایران باعث اختلافشان شده بود.
در پاسخ به این سوال که چرا اصرار داشته خود را در قالب مورد علاقه حکومت ایران بگنجاند، گفت، میخواسته از نزدیک ببیند که آیا در ایران کلا با کل مردم یهودی اسرائیل مخالف هستند یا فقط با دولت اسرائیل مشکل داشتهاند. او گفت: «متاسفانه من متوجه شدم که آنها کلا با یهودیها مشکل دارند نه با دولت اسرائیل.»
در یادداشتی که در آن زمان برای تایمز اسرائیل نوشت، مدعی شد که ایران «به دنبال بمب هستهای» است. او گفت اطلاعات سری درباره برنامه هستهای ایران ندارد و این نظر و برداشت شخصی او از حکومت ایران است.
خانم شکدم رابطه نزدیک شخصی با مقامهای ایرانی را رد کرد و گفت مقامهای ایرانی اسراری در اختیار او قرار ندادهاند. او گفت: «برای کوبیدن من از این اظهارات استفاده میکنند. من مشکلی ندارم اما در واقع دارند مقامهای خودشان را زیر سوال میبرند».
ابراهیم رئیسی یکی از مقامهایی بود که در سال ۱۳۹۶ با خانم شکدم ملاقات و گفتوگو کرد، او در آن زمان تولیت آستان قدس رضوی را بر عهده داشت و یکی از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری آن سال بود. این مصاحبه از تلویزیون آرتی روسیه پخش شد.
خانم شکدم که در سفر انتخاباتی آقای رئیسی به رشت با او مصاحبه کرده بود، توضیح داد که این مصاحبه با هماهنگی نادر طالبزاده، مستندساز و مجری وقت صدا و سیما، انجام شد اما آرتی روسیه از او خواست که مصاحبه را برای پخش به آنها بدهد.
حدود چهار سال بعد از آن مصاحبه، خانم شکدم در یادداشتش برای تایمز اسرائیل، ابراهیم رئیسی را «مردی جاهطلب» توصیف کرد که اهمیت قدرت، استراتژی و نیاز به جلب نظر بینالمللی را برای رسیدن به اهدافش درک میکند و متفاوت از دیگر اهالی حوزه است که در مکتب آیتاللهها رشد کردهاند.
او بعد از حمله اخیر اسرائیل به ایران، در مقالهای با عنوان «دکترین کامیکازه ایران» در سایت اندیشکده «مرکز اورشلیم برای امنیت و امور خارجی» نوشته که جمهوری اسلامی امنیت خود را نه بر پایه بقا، بلکه بر پایه شهادت و نابودی تنظیم کرده است. او نوشته حکومت ایران در صورت تهدید وجودی، «آماده است زیرساختهای حیاتی کشور را نابود کند و فاجعه انسانی و زیستمحیطی بیافریند تا هم ضربه انتقامی بزند و هم دیگران را مقصر جلوه دهد».
