بازی‌های آسیایی هانگژو؛ «امید» فوتبال ایران به تکرار رویای گذشته

رقابت‌های فوتبال بازی‌های آسیایی «هانگژو» چین با یک سال تاخیر از امروز ۲۸ شهریور ۱۴۰۲ (۱۹ سپتامبر ۲۰۲۳) آغاز شد. تیم فوتبال امید (زیر ۲۳ سال) ایران، در نخستین دیدار، مقابل امیدهای عربستان قرار گرفت و به تساوی بدون گل رسید.

تیم امید ایران در حالی در این رقابت‌ها شرکت کرده است که در روزهای گذشته، بار دیگر طعم تلخ حذف شدن از رقابت‌های المپیک را چشید. ایران ۲۱ شهریور در مرحله پیش مقدماتی رقابت‌های المپیک ۲۰۲۴ پاریس، مقابل ازبکستان با نتیجه یک بر صفر شکست خورد تا از حضور در مرحله انتخابی این بازی‌ها باز بماند.

رضا عنایتی که سرمربیگری این تیم را برعهده دارد، پنج‌شنبه ۲۳ شهریور پیش از اعزام این تیم به هانگژ به خبرنگاران گفته بود: «هیچ‌کس حاضر نمی‌شد فداکاری کند و سرمربی این تیم شود.» او توضیح نداده است که سرمربیگری نسل کنونی بازیکنانی که می‌توانند در تیم امید ایران حضور داشته باشند، چرا نیاز به «فداکاری» داشته است.

همزمان با این اظهارنظر رضا عنایتی، برخی رسانه‌ها در ایران، با بازخوانی وقایع اردیبهشت سال جاری، انتخاب او به عنوان سرمربی تیم امید را به «توصیه امیر قلعه‌نویی» سرمربی کنونی تیم ملی فوتبال و «تایید نهادهای امنیتی» مرتبط دانسته بودند.

تیم فوتبال امید ایران برای صعود به مرحله بعد باید مقابل مغولستان و ویتنام، دیگر تیم‌های حاضر در این گروه به پیروزی برسد.

ابهام در مورد سن بازیکنان

از سال ۲۰۰۲ میلادی و بازی‌های آسیایی بوسان، حضور تیم‌های ملی بزرگسال در این رقابت‌ها ممنوع شد. کمیته برگزارکننده مسابقات تصمیم گرفت بازی‌های فوتبال را با شبیه‌سازی از مسابقات فوتبال المپیک تابستانی، با حضور تیم‌های زیر ۲۳ سال برگزار کند و فقط سه بازیکن بزرگسال اجازه همراهی با تیم‌های فوتبال در این مسابقات را داشته باشند.

فهرست بازیکنان تیم فوتبال امید ایران اما با آن‌چه قوانین مسابقات آسیایی می‌گوید کمی متفاوت است.

تابناک ۲۳ شهریور ۱۴۰۲ با بررسی ۲۲ بازیکن دعوت شده به اردوی نهایی تیم امید جهت حضور در رقابت‌های آسیایی هانگژو نوشت: «در تیم رضا عنایتی فقط شش بازیکن زیر ۲۳سال حضور دارند و بقیه بزرگسال محسوب می‌شوند.»

این رسانه، نام این تیم را از «تیم امید» به «تیم ب» تغییر داده و مدعی شده است برخی بازیکنان بزرگسال و سهمیه متولدین ۱۹۹۹ میلادی به بعد هستند.

به نظر می‌رسد که بازیکنان دعوت شده به این تیم از بهترین‌های لیگ فوتبال ایران هستند:

دروازه‌بان: سیدحسین حسینی (استقلال) و سینا سعیدی‌فر (شمس آذر)

مدافعان: سامان فلاح (گل گهر)، سید مجید نصیری (مس رفسنجان)، سینا شاه عباسی (فولاد)، حسین گودرزی (شمس آذر قزوین)، سامان تورانیان (استقلال)

هافبک‌ها: محمد خدابنده لو (مس رفسنجان)، غلامرضا ثابت ایمانی (پیکان)، امید حامدی‌فر (استقلال)، امیر جعفری (گل گهر)، محمدرضا غبیشاوی (فولاد)، مهدی ممی‌زاده (گل گهر)

مهاجمان: ارسلان مطهری (استقلال)، آریا برزگر (نساجی)، محمدحسین اسلامی (ذوب آهن)، علیرضا کوشکی (گل گهر)

از میان این بازیکنان، تنها سه بازیکن بزرگسال اجازه قرار گرفتن در فهرست نهایی تیم امید را دارند. تیم امید ایران در مسابقات خود اجازه استفاده از بیش از سه بازیکن در فهرست ۱۸ نفره‌اش برای حضور بازیکنان در زمین را نخواهد داشت.

علیرضا رضایی، دروازه‌بان پیشین استقلال و محمدرضا بردبار، هافبک ملوان، به دلیل آن‌چه «مشکل خروجی» و «مشکلات مرتبط با خدمت سربازی» اعلام شده، نتوانستند این تیم را همراهی کنند. این دو قرار است روز یکشنبه با حضور در سازمان نظام وظیفه، موافقت مسئولین را برای خروج از کشور جلب کنند.

همچنین باشگاه پرسپولیس اعلام کرده تمایلی برای صدور مجوز سفر یاسین سلمانی و محمد عمری تا بعد از بازی با النصر را ندارد و این دو بازیکن بعد از بازی با النصر عربستان به هانگژو سفر می‌کنند. همچنین فردین یوسفی بازیکن ذوب‌آهن نیز به دلیل مخالفت مدیران و کادرفنی این باشگاه، نمی‌تواند در بازی‌های آسیایی حاضر شود.

مسیر تیم امید ایران در هوانگژو

رقابت‌های فوتبال بازی‌های آسیایی هانگژو با حضور ۲۳ تیم در شش گروه برگزار خواهد شد. به غیر از گروه D که از سه تیم شکل گرفته، در سایر گروه‌ها چهار تیم حضور دارند.

در پایان مرحله گروهی، دو تیم نخست گروه‌های شش‌گانه به مرحله بعد صعود می‌کنند. همچنین چهار تیم برتر از میان تیم‌های سوم نیز مجوز صعود به مرحله نهایی را به دست خواهند آورد؛ این بدان معنی است که حذف شدن از مرحله گروهی، دشوارتر از صعود کردن خواهد بود. ۱۶ تیم صعود می‌کنند و ۷ تیم حذف می‌شوند.

تیم فوتبال امید ایران در گروه B این رقابت‌ها، با تیم‌های مغولستان، عربستان و ویتنام همگروه شده است. گروهی که روی کاغذ، می‌گوید ایران و عربستان به سادگی از آن صعود خواهند کرد.

طبق برنامه بازی‌ها، اگر ایران از گروه خود به عنوان صدرنشین صعود کند، با تیم سوم یکی از گروه‌های C، D و E دیدار خواهد کرد. احتمال این‌که از گروه‌های C تیم‌های افغانستان یا هنگ‌کنگ صعود کنند و از گروه D فلسطین حریف ایران شود بسیار زیاد است. در گروه E نیز تیم سوم از بین تایلند، بحرین یا امارات انتخاب می‌شود، چون به نظر نمی‌رسد کره‌جنوبی در این گروه سوم شود.

ایران در صورت صعود به عنوان تیم دوم، با تیم دوم گروه‌ A دیدار خواهد کرد؛ این بهترین قرعه ممکن برای اطمینان از صعود به مرحله بعد است. در گروه A تیم‌ چین (میزبان) با ساده‌ترین قرعه ممکن کنار بنگلادش، میانمار و هند به چشم می‌خورد.

در صورتی که تیم ایران به عنوان تیم سوم راهی مرحله حذفی شود هم باید با تیم اول گروه A دیدار کند که احتمالا چین است.

بازی‌های آسیایی؛ تنها جام فوتبال ایران پس از انقلاب

بازی‌های آسیایی، تنها رقابت‌هایی در سطح فوتبال آسیا است که ایران پس از انقلاب اسلامی هم در آن قهرمان شده است.

فوتبال ایران تا پیش از انقلاب، یک صعود به رقابت‌های المپیک (تاکنون برای آخرین بار) و سه قهرمانی در جام ملت‌های آسیا (که تاکنون تکرار نشده) را تجربه کرده بود. تا پیش از سال ۱۳۵۷ فوتبال ایران در بازی‌های آسیایی به دو نایب قهرمانی و یک قهرمانی دست یافته بود. اما پس از انقلاب، سه بار قهرمان شد.

برخی این موفقیت را نتیجه «بی‌اهمیت بودن» فوتبال در بازی‌های آسیایی برای سایر کشورها و برخی نیز «جوان‌گرایی‌ها در این مسابقات توسط مربیان ایران» را دلیل این موفقیت‌ها می‌دانند.

ایران در سال ۱۹۹۰ با مربیگری علی پروین به قهرمانی رقابت‌های آسیایی پکن رسید. این نخستین مقام قهرمانی فوتبال ملی ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ بود.

علی پروین در این مسابقات از بازیکنان نسبتا جوانی مانند احمدرضا عابدزاده، مجید نامجو مطلق، مجتبی محرمی و جواد زرینچه کنار ستاره‌های باتجربه‌ای چون سیروس قایقران، محمد پنجعلی و ناصر محمدخانی استفاده کرده بود.

سال ۱۹۹۸ و پس از بازگشت تیم ملی فوتبال ایران از رقابت‌های جام جهانی فرانسه، منصور پورحیدری، باز هم تیمی به نسبت متفاوت را به رقابت‌های آسیایی بانکوک برد.

درخشش علی موسوی جوان که پیش از این فقط در مقاطعی توسط محمد مایلی‌کهن در بازی‌های انتخابی جام جهانی ۱۹۹۸ به اردوهای ملی دعوت شده بود و حضور وحید هاشمیان در ترکیب تیم ملی، نقطع عطف این تیم به حساب می‌آمد.

مهم‌ترین ویژگی این تیم، استفاده از علی کریمی جوان در پست‌های متفاوت مانند مدافع چپ و هافبک چپ بود. علی کریمی یکی از دو گل ایران در بازی فینال را زد.

منصور پورحیدری در این دوره از بازی‌ها از ستار همدانی، علی لطیفی، فرهاد مجیدی، داریوش یزدانی و مهدی هاشمی‌نسب به عنوان بازیکنان اصلی تیمش استفاده کرد.

آخرین قهرمانی ایران در این بازی‌ها، در نخستین دوره‌ای که مسابقات با حضور بازیکنان زیر ۲۳ سال برگزار می‌شد و چهار سال بعد رقم خورد.

برانکو ایوانکوویچ سال ۲۰۰۲ در بازی‌های آسیایی بوسان تیمی را ساخت که شالوده موفقیت‌های پی در پی او در جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۴ و جام جهانی ۲۰۰۶ شد.

تیم امید ایران سال ۲۰۰۲ با تیمی جوان و کمتر شناخته شده به کره جنوبی رفت. حسین کعبی، ایمان مبعلی، جواد کاظمیان، محسن بیاتی‌ٔنیا، جلال کاملی مفرد، علی بداوی، محمد نصرتی، سعید لطفی، سیاوش اکبرپور و مهدی رحمتی بخشی از این تیم جوان بودند که با سه بازیکن بزرگسال یعنی علی دایی، یحیی گل‌محمدی و ابراهیم میرزاپور به مسابقات رفتند.

علی دایی پس از نخستین دیدار تیم امید، به دلیل فوت پدرش مجبور به بازگشت به ایران شد و این تیم را همراهی نکرد.

از مهم‌ترین اتفاقات این بازی‌ها، دو پیروزی متوالی تیم ملی ایران مقابل کره‌جنوبی و ژاپن در نیمه‌نهایی و فینال مسابقات بود. ۸ بازیکن از ۱۱ بازیکن اصلی تیم کره‌جنوبی سابقه حضور در رقابت‌های جام جهانی ۲۰۰۲ و رسیدن به مقام چهارمی این بازی‌ها را داشتند.

تیم ایران پس از این رقابت‌ها، دیگر به مقام قهرمانی این مسابقات دست نیافته است.