شگفت‌انگیز مثل مولر؛ چگونه مهاجمی «متوسط» بالاتر از غول‌های بایرن مونیخ ایستاد؟

هفته گذشته که توماس مولر در آلیانس آره‌نا در دقیقه ۷۴ مقابل اینتر میلان به زمین رفت و ۱۰ دقیقه بعد گل مساوی را زد، ورزشگاه در حال انفجار بود. همه چیز رویایی پیش می‌رفت. اما این رویا تنها سه دقیقه دوام آورد. تا اینکه داویده فراتزی گل دوم اینتر را زد و یک شکست خانگی تلخ ۱-۲ را به بایرن تحمیل کرد.

چهارشنبه شب (۱۶ آوریل) که بایرن مونیخ در دیدار برگشت یک‌چهارم نهایی لیگ قهرمانان در سن سیرو، به مصاف اینترمیلان می‌رود، ممکن است آخرین بازی توماس مولر در پیراهن بایرن مونیخ در لیگ قهرمانان باشد.

این یکصد و شصت و سومین بازی مولر در لیگ قهرمانان است و او حالا به اندازه لیونل مسی در این مسابقات بازی کرده است. تنها کریستیانو رونالدو (۱۸۳) و ایکر کاسیاس (۱۷۷) از او بیشتر بازی کرده‌اند.

از هفته‌های گذشته و پس از این که مشخص شد قرارداد توماس مولر و بایرن مونیخ در پایان این فصل دیگر تمدید نمی‌شود، این رکوردها و آمار و ارقام حیرت‌انگیز مولر در بایرن مدام به پیش چشم می‌آیند.

شبکه‌های اجتماعی پر است از صحنه‌های گل و پاس گل مول، افتخارات او و البته همه جملات جالبی که بعد از این بازی‌ها پشت میکروفون -در لحظات تلخ و شیرین- به زبان آورده است.

در هفته‌های بعد هم بعید است این رویه تغییر کند و موفقیت‌های او در ۲۵ سال حضور در بایرن مونیخ یادآوری نشود: پیش از همه ۱۲ قهرمانی در بوندس‌لیگا با بایرن، بیش از هر بازیکن دیگری در تاریخ این باشگاه بزرگ و دو قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا.

هنر فراموشی

برای شناخت بهتر توماس مولر باید نحوه کنار آمدن با تصمیم باشگاه و تمدید نشدن قراردادش را مرور کرد. مولر تمایل داشت یک فصل دیگر برای بایرن بازی کند. اما بایرن مونیخ، بعد هفته‌ها و ماه‌ها گمانه‌زنی و اختلاف‌های علنی و غیرعلنی مدیریت پرسروصدای این باشگاه در رسانه‌ها، تصمیم گرفت قرارداد او را تمدید نکند.

دو طرف دلیل این تصمیم را علنی نکردند. اما می‌توان حدس زد که اختلاف بر سر مسائل مالی بود. احتمالاً مثل هر باشگاه بزرگ دیگری بایرن نمی‌خواست برای قدرشناسی از یک مهاجم ۳۵ ساله که در این فصل بوندس‌لیگا در ۸۹۸ دقیقه تنها یک گل زده و سه پاس گل داده، هر چقدر هم که بزرگ بوده، پول بیشتری پرداخت کند.

او در نامه‌ای خطاب به هواداران نوشت: « طبیعتاً از این کشمکش‌های علنی در هفته‌ها و ماه‌های گذشته خوشم نیامده است. اما در این‌جا هم مثل بازی فوتبال، خودم فکر می‌کنم: بازی من هم همیشه بی‌نقص نبود، ولی همیشه مثبت و رو به جلو، متمرکز بر حرکت بعدی بود.»

«بعد از یک پاس اشتباه، باید با انسجام تیمی توپ را دوباره پس گرفت و این دقیقاً کاری بود که ما در روزهای گذشته در گفتگوهایی مبتنی بر اعتماد، پیرامون این موضوع هم انجام دادیم.»

«تایگر، هفته‌ بعد دوباره خوبم»

در این ۲۵ سال توماس مولر از این دست فراز و نشیب‌ها در بایرن کم تجربه نکرده است. شکست تلخ در فینال خانگی سال ۲۰۱۲ مقابل چلسی و یا حذف مقابل اتلتیکو مادرید در نیمه‌نهایی ۲۰۱۶ با پنالتی از دست رفته او، تنها دو نمونه از ناکامی‌های مولر با بایرن بوده اما او هر بار آنها را پشت سر گذاشته و موفقیت‌های بعدی را جشن گرفته است.

هرمان گرلاند، مربی افسانه‌ای بایرن مونیخ، که به‌خاطر سخت‌گیری‌ها و چشم تیزبینش برای پرورش بازیکنان به «تایگر» معروف است و در هشت سال اول حضور مولر در بایرن تا سال ۲۰۰۸ در تیم جوانان مربی او بود.

او در کتاب‌اش «همیشه در زمین» می‌گوید: «ویژگی خاصی که توماس همیشه داشت، درست بعد از بازی‌های ضعیف خودش را نشان می‌داد. ممکن بود بدترین نمایش ممکن را داشته باشد، اما می‌آمد پیش من و با اطمینان می‌گفت: "تایگر، هفته‌ بعد دوباره خوبم." و واقعاً هم این را از ته دل می‌گفت. طرز فکرش بی‌نظیر است، اعتمادبه‌نفسش فوق‌العاده است و هیچ‌وقت به خودش شک نمی‌کند. این پسر واقعاً بی‌نظیر است.»

اما ورای این شخصیت منحصربفرد بیرون زمین، چه ویژگی‌هایی او را درون زمین به یک بازیکن برجسته تبدیل کرده؟ دلیل این موفقیت‌ها و رکوردهای دست‌نیافتنی توماس مولر در ۲۵ سال حضور در بایرن که هشت سالش در تیم جوانان و ۱۷ سالش در تیم اصلی بود، چیست؟

بازیکنی معمولی که معمولی نیست

کارل هاینس رومنیگه، رییس اسبق بایرن مونیخ، می‌گوید: « توانایی دریبل زدن توماس متوسط است. سرعت‌اش و تکنیک‌ش هم متوسط است. اما او توماس مولر است.»

اما واقعاً چه چیزی توماس مولر را به بازیکنی تبدیل کرد که نقش محوری در موفقیت‌های بایرن مونیخ و تیم ملی آلمان با قهرمانی در جام جهانی ۲۰۱۴ داشت و برای مربیانی چون لوییس فان‌خال و پپ گواردیولا بازیکنی اجتناب‌ناپذیر بود؟

احتمالا هیچ کس مثل گرلاند که از ۱۱ سالگی تا ۱۸ سالگی در تیم جوانان بایرن مربی توماس مولر بود، او را نمی‌شناسد.

گرلاند در مستند جدیدی آمازون، «یکی، مثل هیچ کس»، می‌گوید: «هر کس ادعا می‌کند که از اول این تعداد گل و بازی توماس را پیش‌‍بینی کرده بود و می‌دانست این همه برای لوییس فان‌خال بازی می‌کند، دروغ گفته است.»

توماس مولر در روستای کوچک پِل، در منطقه باورایای علیا در جنوب مونیخ به دنیا آمد؛ در خانواده‌ای که همگی طرفدار بایرن مونیخ‌اند.

او خیلی زود فوتبال را از چهار سالگی در باشگاه کوچک شهرشان، ت‌اس‌فاو پِل آغاز کرد. استعداد توماس مولر در گلزنی از همان ابتدا مشخص بود. در ۱۰ سالگی بود که استعدادیاب بایرن بازی او را دید و با پدر و مادرش صحبت کرد تا راضی‌شان کند این پسر را به بایرن مونیخ بفرستند.

به این ترتیب مولر در سال ۲۰۰۰ به بایرن رفت تا در تیم جوانان بایرن زیر نظر هرمان گرلاند پرورش یابد. گرلاند در جای دیگری از کتابش درباره مولر آن سال‌ها کنایه‌آمیز نوشته: «وقتی توماس به تیم جوانان ما پیوست، به ازای هر حرکت در کلاس جهانی، پنج حرکت ازش می‌دیدی که شاید فقط در تیم دوم وایت‌مار ۰۹ پیدا می‌شد!»

ویژگی فنی برجسته توماس مولر فراتر از تکنیک صرف است. حتی در همان کودکی هم جای خالی‌اش در تیم ت‌اس‌فاو پِل وقتی به بایرن رفت کاملاً حس می‌شد. پدرش درباره آن دوران تعریف می‌کند: «یک چیزی توماس داشت که وقتی برای پِل بازی می‌کرد نمایان نبود، اما وقتی رفت دیگر وجود نداشت.»

با وجود این، حتی وقتی توماس مولر توسط یورگن کلینزمن سال ۲۰۰۸ در ۱۸ سالگی به تیم اصلی بایرن مونیخ دعوت شد تا برای اولین بار در بوندس‌لیگا به میدان برود هم این تردیدها وجود داشت.

هرمان گرلاند به یاد دارد که وقتی سفارش مولر را کرد و قرار بود او به تیم اصلی برود، اولی هوینس از او پرسید که آیا مطمئن است که توماس مولر در حدی است که یک روزی بتواند در لیگ قهرمانان هم مثل تیم دوم گلزنی کند یا نه، به هوینس پاسخ داد: «از کجا باید بدانم؟ نمی‌توان چنین چیزی را پیش‌بینی کرد. این پسر خاص است، اما نمی‌دانم جلوی ۷۰ هزار نفر در آلیانس آره‌نا چگونه بازی می‌کند. توماس توانایی این را داشت که موقعیت‌ها را پیش‌بینی کند و اغلب اوقات می‌دانست توپ کجا می‌آید.»

«مولر همیشه بازی می‌کند»

فان‌خال تا به امروز از مولر به نیکی یاد می‌کند. او که نقش زیادی در شکل‌گیری و پیشرفت توماس مولر داشت در مستند «یکی؛ مثل هیچ کس» گفت: «برای من تیم مهم‌تر از هر چیزی است. تو باید خودت را با ساختار تیم و تاکتیک سازگار کنی. موقعی که توماس داخل تیم من آمد، یک عنصر اصلی تاکتیک‌هایم بود.»

«استعداد و کیفیتش را دیدم و او را در جای درستی قرار دادم. بله، (آرین) روبن تکنیک بهتری داشت. اما این برای یک بازیکن شماره ۱۰ مهم نیست. در این پست موقعیت‌یابی به عنوان یار سوم مهم است و از آن مهم‌تر عقب دویدن. غریزه تمام‌کنندگی مهم است.»

فان‌خال که همچنان وقتی درباره ویژگی‌های فنی مولر صحبت می‌کند چشمانش می‌درخشد، در ادامه این مستند می‌گوید مولر همواره مسیرهای طولانی‌ای را می‌دود. اما نه «الکی بلکه به دلایلی که از نظر فنی بسیار سودمند است»، حتی وقتی حریف صاحب توپ است.

مولرجوانی ۲۰ ساله و گمنام بود که در تیم فان‌خال فیکس شد، بالاتر از ستارگان گران‌قیمتی مثل میروسلاو کلوزه، لوکا تونی یا ماریو گومز. این جمله فان‌خال در آن دوران که «توماس مولر همیشه بازی می‌کند»، جمله‌ای نمادین در بایرن مونیخ شد.

آقای گل جام جهانی

همان فصل اول کافی بود تا یواخیم لوو، سرمربی وقت تیم ملی آلمان، او را به تیم ملی دعوت کند. درخشش در جام جهانی ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی در نهایت نقطه عطف دوران بازی مولر بود. او با درخشش در برابر تیم‌های انگلیس و آرژانتین با پنج گل آقای گل شد و سهم زیادی در راه‌یابی آلمان به نیمه‌ نهایی داشت. کم نیستند کارشناسانی که معتقدند اگر او در نیمه نهایی محروم نبود، آلمان آن بازی را به اسپانیا نمی‌باخت.

کارنامه توماس مولر در تیم ملی آلمان شامل ۱۳۱ بازی و ۴۵ گل است که با قهرمانی در جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل به اوج رسید. مولر پارسال بعد از یورو ۲۰۲۴ از تیم ملی کناره‌گیری کرد.

«پادشاه بازی بدون توپ»

مارتین رافلت، مربی و تحلیل‌گر معروف آلمانی فوتبال، جمله معروفی در مورد مولر دارد: «لیونل مسی پادشاه دریبل است، کوین دی‌بروینه پادشاه پاس - و توماس مولر پادشاه بازی بدون توپ.»

منظور رافلت این بود که مولر با دویدن‌ها و جایگیری‌هایش، استاندارد جدیدی تعریف کرده در مورد اینکه چطور می‌شود با تحرک، هم برای دریبل هم‌تیمی‌ها فضا ساخت و هم برای پاس‌هایشان گزینه ایجاد کرد.

دقیقاً چون این جزئیات اغلب نادیده گرفته می‌شوند، خود مولر هم بارها دست‌کم گرفته شده است. شاید هیچ‌وقت در مقیاس جهانی به پای هم‌تیمی‌هایش مثل مانوئل نویر یا فیلیپ لام نرسیده باشد، اما وقتی به تأثیری نگاه کنیم که شخصیتش روی کل تیم گذاشته، می‌شود گفت او مهم‌ترین بازیکن بایرن در قرن بیست‌و‌یکم بوده است.

یواخیم لوو در مورد او می‌گوید: «اگر مسی جادوگر است، مولر کلاه سیلندری جادوگر است.»

توانایی‌های مولر از چشم هم‌تیمی‌هایش هم پنهان نمانده است. در حالی که مانوئل نویر و باستین شواین‌اشتایگر که هم در بایرن و هم در تیم ملی با او هم‌بازی بودند، اهمیت توانایی‌های ارتباطی مولر با تیم‌ را برجسته می‌کنند، لواندوفسکی، مهاجم لهستانی سابق بایرن مونیخ، فهم فوتبال او را می‌ستاید: «راه حلی که توماس داخل زمین انتخاب می‌کرد، همواره بهترین راه حل بود. من بازی کردن در کنار او را خیلی دوست داشتم.»

حتی جمال موسیالا که مولر را در پایان دوران بازی‌اش در بایرن و تیم ملی نیمکت‌نشین کرد، او را «مربی» خود توصیف می‌کند و گفته با دقت تلاش می‌کند تا از هوش بازی بالا ومهارت جایگیری‌اش یاد بگیرد.

«پرنده‌ای آزاد که غریزه‌اش راهنمای او بود»

اما شاید هیچ کس به اندازه پپ گواردیولا شیفته بازی و شخصیت توماس مولر نباشد. گواردیولا که بین سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶ مربی مولر بود، از همه پرشورتر و مثل همیشه «فیلسوفانه‌تر» درباره بازیکن سابق خود حرف می‌زند.

گواردیولا گفت: «توماس پرنده‌ای آزاد بود که غریزه‌اش راهنمای او بود. او یک شیوه طبیعی برای دیدن بازی و خواندن آن دارد. تحت شرایطی که تو در حرکتی، توپ در حرکت است، شرایط مدام در حال تغییر است. اما توماس در لحظه تصمیم درست را می‌گرفت. بازیکنانی که بهتر می‌توانند تصمیم بگیرند که در شلوغی و آشفتگی چطور باید حرکت کنند، بهترین‌ها هستند.»

گواردیولا همچنین تداوم مولر در بازی برای تنها یک باشگاه را تحسین می‌کند اما یک ویژگی شخصیتی دیگر او را بی‌همتا می‌داند که حتی کارگردان مستند آمازون را قانع کرد، این جمله پپ را به عنوان نام فیلمش انتخاب کند: «توماس مولر یکی‌ست، مثل هیچکس!»

او در ادامه مولر را «آخرین بازمانده» یک نسل خاص از بازیکنان می‌داند که دیگر در دنیای فوتبال دیده نمی‌شوند: «اغلب بازیکنان حالا وقتی گل می‌زنند به سمت سکوها و هواداران می‌روند. اما توماس به سمت هم‌بازیانش می‌رود و آنها را در آغوش می‌گیرد. من عاشق این بازیکنان هستم.»