«این دفاع از خود نیست، نابود کردن است»؛ ۹ اقدام اسپانیا علیه اسرائیل به دلیل «نسل‌کشی در غزه»

«محافظت از کشور و جامعه‌ یک چیز است، بمباران بیمارستان‌ها و گرسنگی دادن به کودکان بی‌گناه مسئله‌ای کاملا متفاوت».

پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، روز دوشنبه با لحنی قاطع از بسته‌ای شامل ۹ اقدام برای فشار بر دولت اسرائیل خبر داد؛ از جمله تصویب قانونی برای تحریم تسلیحاتی و همچنین ممنوعیت ورود به اسپانیا برای هر فردی که به طور مستقیم در آنچه سانچز آن را «نسل‌کشی» خواند، مشارکت داشته است.

این نخستین بار است که دولت اسپانیا به طور علنی واژه «نسل‌کشی» را برای اشاره به عملیات اسرائیل در نوار غزه به کار می‌برد، هرچند سانچز یادآور شد که فرانچسکا آلبانزه، گزارشگر ویژه سازمان ملل، و بیشتر کارشناسان نیز آن را این طور توصیف کرده‌اند.

از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۶۴ هزار نفر، از جمله نزدیک به ۱۹ هزار کودک، در حمله نظامی اسرائیل به غزه کشته شده‌اند. این عملیات در واکنش به حملات حماس به جنوب اسرائیل آغاز شد که طی آن بیش از ۱۲۰۰ نفر کشته شدند.

سانچز که در نشستی خبری بدون امکان طرح پرسش از سوی خبرنگاران سخن می‌گفت، تاکید کرد آنچه به‌عنوان پاسخ به «حملات هولناک حماس» در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، «دیگر دفاع از خود نیست، حتی حمله هم نیست، بلکه نابود کردن مردمی بی‌دفاع و نقض تمام قوانین حقوق بشردوستانه است».

به همین دلیل، نخست‌وزیر اسپانیا گفت که این اقدامات با هدف «پیگرد عاملان» آن در نظر گرفته شده و افزود امیدوار است که «برای تحت فشار گذاشتن نخست‌وزیر (بنیامین) نتانیاهو و دولت او برای کاهش بخشی از رنجی که مردم فلسطین متحمل می‌شوند، موثر باشد».

در واکنش، گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، روز دوشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد که سانچز تلاش می‌کند «با ادامه کارزار ضد اسرائیلی و ضد یهودی، توجه‌ها را از رسوایی‌های جدی مربوط به فساد منحرف کند».

اسرائیل همچنین ورود یولاندا دیاز، وزیر کار و سیرا رِگو، وزیر جوانان اسپانیا را ممنوع کرد. این دو وزیر از حزب چپ‌گرای سومار، شریک ائتلافی دولت سانچز هستند. رگو از طرف پدر دارای تبار فلسطینی است و بخشی از کودکی خود را در مناطق اشغالی کرانه غربی گذرانده است.

در واکنش،‌ خوزه مانوئل آلبارس، وزیر خارجه اسپانیا، سفیر این کشور در تل‌آویو را فراخواند. به گزارش خبرگزاری اروپا پرس این اقدام در پاسخ به «اتهامات افترا‌آمیز علیه اسپانیا» و «اقدامات غیرقابل قبول علیه دیاز و رگو» صورت گرفت.

وزارت خارجه اسپانیا پیشتر اعلام کرده بود که این کشور «در دفاع از صلح، حقوق بین‌الملل و حقوق بشر مرعوب نخواهد شد».

تحریم تسلیحاتی و ممنوعیت ورود

نخست‌وزیر اسپانیا روز دوشنبه گفت که «ملت یهود در طول تاریخ متحمل آزارها و بی‌عدالتی‌های بی‌شماری شده است، از جمله هولناک‌ترین همه آن‌ها که هولوکاست بود».

او افزود: «پس از آن‌همه رنج، آنها سزاوار داشتن کشوری مستقل و امنیت در آن هستند».

سانچز تاکید کرد که اسپانیا «همواره از حق موجودیت اسرائیل، تضمین امنیت و پیشرفت آن دفاع خواهد کرد» اما در ادامه گفت که پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، آنچه در ابتدا به عنوان عملیاتی علیه «حملات هولناک حماس» آغاز شد، «به موج تازه‌ای از اشغال‌های غیرقانونی و حمله‌ای غیرقابل توجیه علیه غیرنظامیان فلسطینی» بدل شده است.

نخستین اقدام اعلام‌شده «تصویب فوری یک فرمان قانونی است که تحریم تسلیحاتی علیه اسرائیل را از نظر حقوقی تثبیت می‌کند».

اگرچه اسپانیا این تحریم را عملا از اکتبر ۲۰۲۳ به اجرا گذاشته، اما این سازوکار یک گام فراتر می‌رود و «ممنوعیت خرید و فروش سلاح، مهمات و تجهیزات نظامی با اسرائیل را به شکلی قانونی و دائمی اعمال می‌کند».

این اقدامی است که حزب چپ‌گرای سومار، شریک ائتلافی دولت به رهبری یولاندا دیاز، از مدت‌ها پیش خواهان انجام آن شده بود.

اسپانیا از تامین‌کنندگان اصلی سلاح اسرائیل به شمار نمی‌رود و این تحریم از نظر لجستیکی تاثیر چشمگیری بر ارتش اسرائیل نخواهد داشت.

خود سانچز نیز به این مسئله اذعان کرد: «ما به تنهایی نمی‌توانیم حمله اسرائیل را متوقف کنیم، اما این به معنای آن نیست که از تلاش دست برداریم.»

اسپانیا در ماه‌های اخیر از سایر کشورهای اروپایی خواسته است که اقدام مشابهی را در پیش بگیرند و از ارسال سلاح به اسرائیل خودداری کنند.

آمریکا، آلمان و ایتالیا تامین‌کنندگان اصلی تسلیحات اسرائیل هستند.علاوه بر این، خود اسرائیل یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان سلاح در جهان است و صنعت ملی قدرتمندی در این حوزه دارد.

نخست‌وزیر اسپانیا گفت: «جامعه بین‌المللی قادر به متوقف کردن این فاجعه نیست، شاید به این دلیل که قدرت‌های بزرگ جهان میان بی‌تفاوتی نسبت به مناقشه‌ای بی‌پایان و هم‌دستی با دولت نخست‌وزیر نتانیاهو گرفتار شده‌اند».

یکی دیگر از اقدامات دولت اسپانیا، ممنوعیت ورود برای «تمام کسانی است که به طور مستقیم در نسل‌کشی، نقض حقوق بشر و جنایات جنگی در نوار غزه مشارکت دارند». با این حال سانچز مشخص نکرد این ممنوعیت شامل چه کسانی خواهد شد و آیا شخص نتانیاهو را هم در بر می‌گیرد یا نه.

اقدام علیه شهرک‌سازی‌ها

بخش دیگری از بسته اقدامات دولت اسپانیا علیه اسرائیل، به شهرک‌های یهودی‌نشین در مناطق اشغالی کرانه غربی مربوط می‌شود. این شهرک‌ها طبق قوانین بین‌الملل غیرقانونی محسوب می‌شوند، هرچند اسرائیل این موضوع را نمی‌پذیرد.

یکی از این اقدامات، ممنوعیت واردات محصول از این شهرک‌ها «با هدف مقابله با اشغالگری، جلوگیری از جابه‌جایی اجباری جمعیت فلسطینی و زنده نگه داشتن راه‌حل دو کشور» است.

طرح توافق برای حل مناقشه میان اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها بر اساس راه‌حل دو کشور، اداره مناطقی را که اسرائیل در جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ تصرف و اشغال کرده بود، به تشکیلات خودگردان فلسطینی واگذار می‌کرد. اما در این سال‌ها شهرک‌های یهودی‌نشین همچنان به گسترش خود ادامه داده‌اند.

اقدام دیگری که سانچز اعلام کرد، مربوط به شهروندان اسپانیایی ساکن این شهرک‌هاست. از این پس، خدمات کنسولی برای آنان «به حداقل کمک‌های الزام‌آور قانونی» محدود خواهد شد.

او همچنین گفت که دولت اسپانیا کمک‌های خود به تشکیلات خودگردان فلسطینی و آژانس امدادرسانی و کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی در خاور نزدیک (آنروا) را افزایش خواهد داد.