جنگ اوکراین؛ شمار تلفات روسیه از ۷۰ هزار نفر گذشت

زنی در قبرستانی در کورسک، روسیه به سنگ قبری که تصویر یک سربازروی آن است، دست می‌زند. در دو طرف او نیز سنگ قبرها و تصاویر سربازان دیگری به چشم می‌خورد

منبع تصویر، Getty Images

    • نویسنده, اولگا ایوشینا
    • شغل, بی‌بی‌سی روسی

بر اساس داده‌هایی که بی‌بی‌سی بررسی کرده است، تاکنون بیش از ۷۰ هزار نفر از افرادی که در ارتش روسیه می‌جنگند، در اوکراین جان باخته‌اند.

این نخستین باری است که داوطلبان - غیرنظامیانی که پس از شروع جنگ به نیروهای مسلح پیوسته‌اند - بیشترین تعداد کشته‌شدگان میدان نبرد از زمان حمله گسترده روسیه در سال ۲۰۲۲ را تشکیل می‌دهند.

هر روز در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی روسیه، نام کشته‌شدگان جنگ اوکراین همراه با آگهی‌های درگذشت و عکس‌هایی از مراسم خاکسپاری آن‌ها منتشر می‌شود.

بی‌بی‌سی روسی و وبسایت مستقل مدیازونا این نام‌ها را با اسامی جمع‌آوری شده از دیگر منابع باز و گزارش‌های رسمی مقایسه کرده‌اند.

ما اطمینان حاصل کردیم که این اطلاعات از سوی مقامات یا بستگان کشته‌شدگان ارائه شده و تأیید شده که آن‌ها در جنگ کشته شده‌اند.

گورهای جدید در گورستان‌ها نیز به شناسایی نام‌های سربازان کشته‌شده در اوکراین کمک کرده‌اند؛ این گورها معمولاً با پرچم‌ها و تاج‌گل‌هایی که از سوی وزارت دفاع ارسال می‌شوند، نشان‌گذاری شده‌اند.

ما نام ۷۰۱۱۲ سرباز روس کشته‌شده در اوکراین را شناسایی کرده‌ایم، اما به‌نظر می‌رسد که تعداد واقعی بسیار بیشتر از این عدد باشد. برخی خانواده‌ها اطلاعات مربوط به مرگ بستگان خود را علنی منتشر نمی‌کنند و آماری که به ‌دست آورده‌ایم افرادی را که نتوانسته‌ایم کشته‌شدنشان را در جنگ تأیید کنیم یا شبه‌نظامیانی که در مناطق تحت اشغال روسیه در دونتسک و لوهانسک کشته شده‌اند، شامل نمی‌شود.

از این تعداد، حدود ۲۰ درصد، یعنی ۱۳۷۸۱ نفر، داوطلب بوده‌اند و تلفات داوطلبان اکنون از دیگر گروه‌ها بیشتر است. زندانیان سابق که در قبال عفو جرایمشان به جنگ پیوسته بودند، قبلاً بیشترین تلفات را داشتند، اما اکنون ۱۹ درصد از کل مرگ‌های تأیید شده را تشکیل می‌دهند و سربازان بسیج‌شده که به اجبار فراخوانده شده‌اند، ۱۳ درصد از این آمار را تشکیل می‌دهند.

از اکتبر سال گذشته، تعداد تلفات هفتگی داوطلبان هرگز به زیر ۱۰۰ نفر نرسیده و در برخی هفته‌ها بیش از ۳۱۰ مورد مرگ داوطلبان ثبت شده است.

اوکراین به ندرت درباره تعداد کشته‌شدگان در میدان جنگ اظهار نظر می‌کند. در ماه فوریه، رئیس‌جمهور ولودیمیر زلنسکی گفت که ۳۱ هزار سرباز اوکراینی کشته شده‌اند، اما برآوردهای مبتنی بر سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا حاکی از تلفات بیشتر است.

ماجرای رینات خسنیاروف شبیه به بسیاری از داوطلبانی است که در جنگ کشته شدند. او اهل اوفا در باشقیرستان بود و برای تأمین مخارج زندگی در دو شغل مختلف کار می‌کرد - یکی در یک ایستگاه تراموا و دیگری در یک کارخانه چوب. او در نوامبر سال گذشته در ۶۲ سالگی قرارداد خود را با ارتش روسیه امضا کرد.

او کمتر از سه ماه در جنگ زنده ماند و روز ۲۷ فوریه کشته شد. در آگهی درگذشت او که در یک وب‌سایت یادبود آنلاین محلی منتشر شده بود، او را «مردی سخت‌کوش و شایسته» توصیف کرده بودند.

ترکیبی از تصاویر رینات خسنیاروف در زندگی غیرنظامی در کنار یک کودک در حال تفریح و در عکس دیگری در لباس‌های نظامی استتاری

منبع تصویر، Rinat Khusniyarov via ok.ru

توضیح تصویر، رینات خسنیاروف در سن ۶۲ سالگی برای جنگیدن ثبت‌نام کرد

طبق داده‌هایی که تحلیل کرده‌ایم، بیشتر مردانی که به ارتش پیوسته‌اند از شهرهای کوچک در بخش‌هایی از روسیه هستند که یافتن کار ثابت و با درآمد خوب در آنجا دشوار است.

بیشتر آن‌ها ظاهراً داوطلبانه به جنگ پیوسته‌اند، اگرچه برخی از افراد در جمهوری چچن به فعالان حقوق بشر و وکلا گفته‌اند که تحت فشار و تهدید مجبور به پیوستن شده‌اند.

برخی از داوطلبان گفته‌اند که متوجه نبوده‌اند که قراردادهایی که امضا می‌کنند تاریخ پایان ندارند و پس از آن برای پایان دادن به خدمت خود به خبرنگاران طرفدار کرملین مراجعه کرده‌اند، اما موفق به دریافت کمک نشده‌اند.

مستمری نظامی می‌تواند پنج تا هفت برابر بیشتر از میانگین دستمزدها در مناطق کم‌برخوردار کشور باشد و علاوه بر آن، سربازان از مزایای اجتماعی مثل نگهداری رایگان از کودکان و معافیت‌های مالیاتی بهره‌مند می‌شوند. همچنین، پرداخت‌های یک‌باره به افرادی که ثبت‌نام می‌کنند، در بسیاری از مناطق روسیه به دفعات افزایش یافته است.

بیشتر داوطلبانی که در جبهه جنگ جان خود را از دست می‌دهند، بین ۴۲ تا ۵۰ سال سن دارند. از فهرست ما که شامل بیش از ۱۳ هزار داوطلب است، ۴,۱۰۰ نفر در این رده سنی قرار دارند. مسن‌ترین داوطلب کشته‌شده ۷۱ ساله بود و در مجموع، ۲۵۰ داوطلب بالای ۶۰ سال در این جنگ جان خود را از دست داده‌اند.

سربازان روس به بی‌بی‌سی گفته‌اند که افزایش تلفات داوطلبان، تا حدی به دلیل اعزام آن‌ها به مناطق عملیاتی چالش‌برانگیزتر در خطوط مقدم، به ویژه در منطقه دونتسک در شرق اوکراین است، که در آن‌جا این داوطلبان بخش اصلی نیروهای تقویتی واحدهای تضعیف‌شده را تشکیل می‌دهند.

طبق گفته سربازان روسی که با آن‌ها صحبت کرده‌ایم راهبرد «چرخ گوشت» روسیه همچنان با تمام توان ادامه دارد. این اصطلاح برای توصیف شیوه‌ای استفاده می‌شود که مسکو دسته‌های پی‌درپی سربازان را بی‌وقفه به خط مقدم می‌فرستد تا نیروهای اوکراینی را فرسوده کرده و مواضع آن‌ها را برای توپخانه روسیه آشکار کند. تصاویر پهپادی منتشر شده آنلاین نشان می‌دهد که نیروهای روسی بدون تجهیزات یا حمایت توپخانه یا وسایل نقلیه نظامی به مواضع اوکراینی حمله می‌کنند.

گاهی اوقات، در یک روز صدها نفر کشته شده‌اند. در هفته‌های اخیر، ارتش روسیه تلاش‌های سخت اما ناموفقی را برای تصرف شهرهای شرقی اوکراین، یعنی چاسیو یار و پوکروفسک، با استفاده از این تاکتیک‌ها انجام داده است.

یک مطالعه رسمی توسط اداره کل پزشکی نظامی وزارت دفاع روسیه نشان می‌دهد که ۳۹٪ از مرگ سربازان به دلیل جراحت اندام‌ها است، و اگر کمک‌های اولیه و مراقبت‌های پزشکی بهتری انجام می‌شد، نرخ مرگ‌ومیر کاهش چشمگیری پیدا می‌کرد.

اقدامات دولت روسیه نشان می‌دهد که این کشور تمایل دارد از مجبور کردن مردم به جنگ از طریق موج رسمی جدید بسیج جلوگیری کند - در عوض، دولت در حال افزایش فراخوان‌ها برای داوطلبان خدمت و همچنین مشوق‌های مرتبط با آن است.

اظهارات مقامات منطقه‌ای در پارلمان‌های محلی نشان می‌دهد که از سوی مقامات بالا به آن‌ها مأموریت داده شده تا افراد را از مناطق محلی خود برای جنگ جذب کنند. آن‌ها در وب‌سایت‌های کاریابی آگهی می‌دهند، با افرادی که با بدهی و مسائل قانونی مواجه هستند تماس می‌گیرند و در مؤسسات آموزش عالی کمپین‌های جذب نیرو برگزار می‌کنند.

از سال ۲۰۲۲، محکومان به زندان نیز تشویق شده‌اند که در ازای آزادی خود به جنگ بپیوندند، اما حالا سیاست جدیدی به اجرا درآمده است که به موجب آن افرادی که تحت پیگرد قضایی قرار دارند می‌توانند به جای محاکمه در دادگاه، رفتن به جنگ را انتخاب کنند. به این ترتیب، پرونده‌های آن‌ها به حالت تعلیق درمی‌آید و حتی ممکن است به‌طور کامل بسته شود.

قبرستانی در نزدیکی یک پایگاه هوایی نظامی در حومه تاگانروگ در جنوب‌غربی روسیه
هلی‌کوپترهای نظامی روسیه در حال پرواز در نزدیکی قبرستانی نزدیک به پایگاه هوایی نظامی در خارج از تاگانروگ، روستوف، ژوئیه ۲۰۲۲

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، گورستانی نزدیک به یک فرودگاه نظامی در خارج از تاگانروگ در جنوب غربی روسیه

تعداد کمی از داوطلبان کشته‌شده از کشورهای دیگر بوده‌اند. ما اسامی ۲۷۲ نفر از این افراد را شناسایی کرده‌ایم که بسیاری از آن‌ها از آسیای مرکزی بوده‌اند - ۴۷ نفر از ازبکستان، ۵۱ نفر از تاجیکستان و ۲۶ نفر از قرقیزستان.

سال گذشته گزارش‌هایی مبنی بر جذب نیرو توسط روسیه در کشورهایی مانند کوبا، عراق، یمن و صربستان منتشر شد. به اتباع خارجی که در روسیه بدون ویزا یا مجوز کار معتبر زندگی می‌کنند و موافقت می‌کنند به‌عنوان «کار برای دولت» به جنگ بروند، وعده داده شده که اخراج نخواهند شد و در صورت زنده ماندن، از مسیر ساده‌شده‌ای برای دریافت شهروندی بهره‌مند خواهند شد. بسیاری از آن‌ها بعداً شکایت کرده‌اند که قراردادها و مدارک را به‌درستی درک نکرده‌اند و مانند شهروندان روسی برای کمک به رسانه‌ها مراجعه کرده‌اند.

دولت‌های هند و نپال از مسکو خواسته‌اند تا از اعزام شهروندانشان به اوکراین جلوگیری کند و اجساد کشته‌شدگان را بازگرداند. اما تاکنون، این درخواست‌ها نادیده گرفته شده است.

بسیاری از نیروهای جدیدی که به ارتش پیوسته‌اند، انتقاداتی نسبت به آموزش‌هایی که دریافت کرده‌اند داشته‌اند. یکی از این سربازان که در نوامبر سال گذشته قراردادی با ارتش روسیه امضا کرده بود، به بی‌بی‌سی گفته است که به او قول داده شده بود قبل از اعزام به جبهه، در یک میدان تیراندازی دو هفته آموزش ببیند.

او گفت: «در واقع، مردم را فقط به میدان تمرین هل می‌دادند و مشتی تجهیزات بی‌کیفیت به آن‌ها داده می‌شد».

او گفت: «ما را سوار قطار کردند و سپس به کامیون‌ها منتقل کردند تا به جبهه برویم. تقریباً نیمی از ما مستقیماً از جاده به میدان نبرد رفتیم و به همین خاطر، برخی تنها در عرض یک هفته از دفتر جذب به خط مقدم رسیدند.»

ساموئل کرنی-اونز، تحلیلگر موسسه خدمات متحد سلطنتی بریتانیا، می‌گوید: «مهارت‌های ابتدایی مانند استتار، پنهان شدن و نحوه حرکت آرام در شب و روز بدون جلب توجه باید به‌عنوان مهارت‌های اصلی پیاده‌نظام آموزش داده شوند.»

سرباز دیگری به بی‌بی‌سی گفت که مشکلاتی در زمینه تجهیزات وجود دارد و افزود: «تجهیزات متنوع است، اما اغلب شامل مجموعه‌ای تصادفی از یونیفورم‌ها، چکمه‌های استانداردی که خیلی زود فرسوده می‌شوند و یک کیف تجهیزات با برچسبی است که نشان‌دهنده ساخت آن در اواسط قرن بیستم است.»

«یک جلیقه ضد گلوله تصادفی و یک کلاه‌خود بی‌کیفیت. با این تجهیزات نمی‌توان جنگید. اگر بخواهی زنده بمانی، ناچار هستی خودت تجهیزات تهیه کنی.»