چطور در آتشسوزی ساختمان بلند زنده بمانیم؟
منبع تصویر، Reuters
تعداد ساختمانهای بلند، به ویژه در شهرها و همراه با افزایش جمعیت جهان، رو به افزایش است.
پس از آتشسوزی فاجعهبار اخیر در هنگکنگ، میلیونها نفری که در سراسر جهان در ساختمانهای بلند زندگی یا کار میکنند، ممکن است از خود بپرسند: «اگر در ساختمانی که در آن هستم آتشسوزی شود، چه کاری باید انجام بدهم؟»
بن لوی، رئیس گروه تخصصی آتشسوزی ساختمانهای بلند در شورای ملی رؤسای آتشنشانی بریتانیا، به بیبیسی گفت: «هرچه ساختمان بلندتر باشد، در زمان آتشسوزی رسیدن ساکنان به محل امن سختتر میشود.»
اما او بر برخی اقدامات ابتدایی تاکید میکند که مردم میتوانند برای افزایش شانس زنده ماندن در هر موقعیتی انجام دهند.
آقای لوی میگوید: «وقتی متوجه آتشسوزی در ساختمانی شدید، با آتشنشانی تماس بگیرید. اگر از آتشسوزی در اطراف خود باخبر شدید، مطمئن شوید که خودتان در امان هستید و دیگران را آگاه کنید، سپس با اورژانس تماس بگیرید. تصور نکنید کسی قبلا این کار را انجام داده است. در آتشسوزی، هر ثانیه اهمیت دارد.»
«دوم، آرامش خود را حفظ کنید. ندوید. به شکل منظم به نزدیکترین خروجی اضطراری بروید. این باعث میشود تخلیه منظم انجام شود، مسیرهای فرار مسدود نشوند و عملیات نجات آتشنشانان مختل نشود. و اگر تواناییاش را دارید، البته بعد از آن که مطمئن شدید خودتان در امان هستید، به کسانی که ممکن است دچار مشکلات حرکتی باشند، کمک کنید.»
منبع تصویر، Peter Power/Toronto Star via Getty Images
اما چالش در ساختمانهای بلند این است که مسیر فرار قابل اطمینان معمولا تنها از طریق پایین رفتن از پلهها میسر است که با ازدحام مواجه میشود، زیرا جریان افراد از طبقات مختلف در راهپلههای باریک به هم میرسد.
سرعت پایین آمدن از پلهها در تخلیه واقعی بسیار کندتر از چیزی است که اغلب مردم تصور میکنند. در شرایط کنترلشده یا در مانورهای تمرینی، مردم با سرعتی حدود چهار دهم تا هفت دهم متر در ثانیه حرکت میکنند. اما در موقعیت اضطراری واقعی، بهویژه در آتشسوزیهای ساختمانهای بلند، این سرعت میتواند بهطور چشمگیری کاهش یابد.
خستگی عامل اصلی است. پیادهروی طولانی به شدت سرعت پایین آمدن را کاهش میدهد. و اکثریت بزرگی از کسانی که از ساختمانهای بلند تخلیه میشوند، حداقل یکبار توقف میکنند.
در جریان آتشسوزی سال ۲۰۱۰ در یک ساختمان بلند در شانگهای چین، تقریبا نیمی از بازماندگان سالمند گفتند که بهشدت کند شده بودند.
سرعت یکنواخت
سرعت تخلیه میتواند به دلیل تمایل قابل درک خانوادهها که اعضای مسنتر یا کمسنترشان کندتر حرکت میکنند، برای کنار هم ماندن در حین فرار، به جای حرکت منظم در صف، بیشتر کاهش یابد.
پروفسور میلاد حقانی، استاد دانشگاه ملبورن در استرالیا که در زمینه خطرات شهری، تابآوری و جابجایی تحقیق میکند، به بیبیسی میگوید: «تحقیقات من نشان میدهد وقتی افراد همراه خانوادههایشان حرکت میکنند، حتی روی پلهها شکلهای چندضلعی ایجاد میکنند. این یعنی فضای زیادی بین آنها خالی میماند و قابل استفاده نیست. این وضعیت میتواند باعث ازدحام شود و حرکت جمعیت را کند کند.»
او ادامه میدهد: «اما اگر هر خانواده یا گروهی که با هم هستند، مثل یک مار حرکت کنند و پشت لباس یکدیگر را بگیرند، من این روش را آزمایش کردهام و نشان دادهام که این کار بهطور قابلتوجهی کارایی حرکت جمعیت را افزایش میدهد.»
آقای لوی میگوید: «برای حفظ سرعت یکنواخت، شاید کمک کند اگر اعضای گروه با هم بشمارند: «یک، دو، سه، چهار...»، و کسانی که توانایی دارند، هنگام پایین رفتن از پلهها دستشان را به نرده بگیرند.»
او اضافه میکند: «آگاه باشید که هنگام پایین رفتن، ممکن است آتشنشانها در حال بالا آمدن از راهپله باشند.»
منبع تصویر، Andrew Stawicki/Toronto Star via Getty Images
با این حال کارشناسان هم نظرند که کلید اصلی زنده ماندن در آتشسوزی ساختمانهای بلند، آمادگی قبلی است. آشنایی با مسیرهای فرار و نقشه کلی ساختمان میتواند بسیار حیاتی باشد، بهویژه برای ساکنانی که ممکن است ناچار شوند نیمه شب از ساختمان فرار کنند.
آقای لوی پیشنهاد میدهد بهجای استفاده همیشگی از آسانسور برای رسیدن به طبقه همکف، گاهی از پلهها استفاده کنید.
او میگوید: «احساس کنید که پایین آمدن از راهپله در شرایط اضطراری چه حسی دارد. از قبل آماده باشید و برای آن موقعیت احتمالی برنامهریزی کنید.»
آقای حقانی میگوید: «در شرایط اضطراری، خیلیها وقتی صدای آژیر خطر و پیام هشدار را میشنوند، برای لحظهای از حرکت بازمیایستند و نمیدانند چه کار کنند.»
«معمولاً کسانی زنده میمانند که خیلی سریع واکنش نشان میدهند. این موضوع به میزان آموزش و آگاهی آنها درباره تخلیه در آتشسوزی و تعداد آموزشهای عملی که تجربه کردهاند، بستگی دارد.»
منبع تصویر، Tesson/Andia/Universal Images Group via Getty Images
آقای لوی همچنین بر اهمیت ایمن بودن ساختمانها تاکید میکند.
او میگوید: «ما معمولاً فرض میکنیم ساختمانهای ما ایمن هستند و طبق استانداردهای تاییدشده ساخته شدهاند؛ استانداردهایی که در صورت وقوع آتشسوزی باید کارایی داشته باشند.»
«در این حالت، اصول حفاظت در برابر آتش مثل درهای ضدحریق، تقسیمبندی فضاها و استحکام سازه باید عمل کنند و ساکنان را آنقدر ایمن نگه دارند که بتوانند در صورت تمایل ساختمان را تخلیه کنند.»
او میافزاید: «متاسفانه ما بارها شاهد نمونههایی از ساختمانهای بلند در سراسر جهان بودهایم که این فرضیات در آنها درست نبوده است.»
