خاندان سلطنتی ژاپن به اینستاگرام پیوست

وقتی هیروهیتو، امپراتور ژاپن در سال ۱۹۲۶ بر تخت نشست، میلیون‌ها ژاپنی او را مانند خدایی روی کره زمین می‌پرستیدند.

تقریبا ۱۰۰ سال بعد، قدیمی‌ترین خاندان سلطنتی دنیا ظاهری بسیار متفاوت به خود گرفته است.

امپراتور ناروهیتو، نوه هیروهیتو، وقتی پنج سال پیش بر مسند امور نشست قول داد که خاندان سلطنتی این کشور را با دنیای مدرن وفق دهد و دربار قدمی قاطع در این راستا برداشت: پیوستن به اینستاگرام.

این تصمیم حدود ۱۵ سال بعد از نخستین حضور خاندان سلطنتی بریتانیا در شبکه‌های اجتماعی گرفته شده است.

اندرو هیوز، تحلیلگر شبکه‌های اجتماعی، اشاره می‌کند که «ژاپنی‌ها احتمالا آخرین خاندان سلطنتی مهم بودند که به شکل کامل با شبکه‌های اجتماعی درگیر نشده بودند.»

این تصمیم اما اجتناب‌ناپذیر بود. این خاندان بارها از تمایل خود به در هم آمیختن با نسل‌های جوانتر و حفظ ارتباط خود با دنیا سخن گفته بودند؛ و از آنجایی که این بخش از مردم به شکلی فزاینده از تلفن‌های خود برای دسترسی به محتوا استفاده می‌کنند، این خاندان چاره‌ای جز حضور در دنیای مجازی نداشت.

اما ۴۸ ساعت نخست حضور آن‌ها در اینستاگرام احتمالا برای کسانی که منتظر نمایی واقعی‌تر از زندگی خاندان سلطنتی بودند ناامیدکننده بوده است.

درخت‌های بن‌سای و تعظیم پشت تعظیم

به گفته یکی از کاربران اینترنتی «وقتی شنیدیم که در اینستاگرام حساب باز کرده‌اند، خیلی سریع به آن سر زدم. اما معلوم است که امپراتور قرار نیست عکس‌های 'ناهار امروز' یا چنین چیزهایی را در آن بگذارد.»

در ۷۰ عکس و ۵ فیلمی که تا این لحظه در صفحه دربار سلطنتی به اشتراک گذاشته شده است، امپراتور ناروهیتو، ملکه ماساکو و شاهدخت آیکو ۲۲ ساله، تنها فرزندشان که بسیار هم محبوب است، حضوری گسترده دارند.

اما اگر انتظار دارید که با تصاویری شخصیتر و بی‌پرده‌تر از زندگی واقعی آن‌ها روبه‌رو شوید، اشتباه می‌کنید.

لحن این حساب تا به امروز به میزان زیادی رسمی بوده است – مجموعه‌ای از پرداختن این خاندان به وظایفشان در چند ماه گذشته: حضورهای عمومی، بازدید از موزه‌ها، مناطق زلزله‌زده و دیدار با خاندان‌های سلطنتی دیگر کشورها. چند تا بن‌سای دیده می‌شود و کلی تعظیم. عکسی هم از یک جشن تولد هست که امپراتور و ملکه در آن پشت یک میز کوتاه نشسته‌اند و برای دوربین لبخند می‌زنند.

اینفلوئنسرهای اینستاگرامی وقت زیادی را صرف ظاهر کلی و چیدمان تصاویر در صفحه اینستاگرام خود می‌کنند. هدف جذب فالوئرهای بالقوه با نگاهی سریع به برندی است که انسجام دارد و چشم‌نواز است، و زیبایی‌شناسی مشخصی دارد.

صفحه خاندان سلطنتی ژاپن هم به نظر می‌رسد که چنین چیزی دارد – ترکیبی از رنگ‌های بژ و خاکستری.

جفری هال، استاد مطالعات ژاپنی در دانشگاه کندا در ژاپن، می‌گوید «محتوای این حساب واقعا خواب‌آور است، عکس‌هایش هیچ فرقی با چیزهایی که در اعلامیه‌های مطبوعاتی منتشر می‌شود ندارند.»

متن پست‌ها که فقط به ژاپنی نوشته می‌شوند تا به امروز صرفا توضیح حقایق مربوط به رویدادهایی بوده‌اند که در عکس‌ها می‌بینیم. بهتر است فعلا منتظر متنی خودمانی که با اسم کوچک امضا شده باشد، یا تفکرات شخصی امپراتور نباشید.

گردانندگان این حساب امکان ارسال استوری را هم به کار گرفته‌اند – ابزاری که معمولا برای پخش بریده‌هایی پراکنده از زندگی شخصی استفاده می‌شود – ولی به نظر می‌رسد که مقامات دربار صرفا دارند از آن برای انتشار تصاویر دیگر دوربین‌های حاضر در رویدادها استفاده می‌کنند.

آقای هال می‌گوید «فکر نمی‌کنم که مقامات محافظه‌کار دربار سلطنتی هیچ قصدی برای خلق تجربه‌ای تعاملی و سرگرم‌کننده برای فالوئرهای اینستاگرامی خود داشته باشند.»

اعمال نظارت کامل

مساله مهم دیگر این است که شما نمی‌توانید زیر پست‌ها نظر بدهید – روندی که به گفته تحلیلگران شبکه‌های اجتماعی ریشه در رفتار بنگاه‌های بزرگ اقتصادی دارد.

آقای هیوز که در دانشگاه ملی استرالیا تبلیغات و بازاریابی تدریس می‌کند می‌گوید «با این کار کسی نمی‌تواند با پرداختن به موضوعات مورد علاقه خودش، یا در دست گرفتن فضای نظرها و به بیراهه کشاندنشان، به برند شما آسیب بزند.»

«شاید این تصمیم در آینده تغییر کند، اما به نظرم بعید است چون قطعا دیده‌اند که چه بر سر دیگر خاندان‌های سلطنتی در دیگر نقاط جهان آمده است.»

هر چند که خاندان سلطنتی ژاپن پانزده سال پس از خاندان سلطنتی بریتانیا وارد بازی شبکه‌های اجتماعی شده است، شکی نیست که شاهد جنجال ناشی از انتشار عکس فوتوشاپی شاهدخت ولز و خانواده‌اش در ماه‌های اخیر بوده‌اند.

در نظر بگیرید که با یک خاندان سلطنتی سر و کار دارید که جایگاهش بر تخت گل داوودی قدمتی هزار ساله دارد، خاندانی که بیش از یک دهه تلاش کرد که خود را درگیر شبکه‌های اجتماعی نکند.

به گفته آقای هیوز «انتظاری جز روایت و محتوایی بسته نداشته باشید، چرا که هدف خاندان سلطنتی تقویت ظاهر محافظه‌کار و کم‌ریسک خودش است. قرار نیست کسی زندگی‌نامه جنجالی خودش را بنویسد یا افتضاح فوتوشاپی به بار بیاید.»

او همچنین به این مساله اشاره می‌کند که رابطه ژاپنی‌ها با خاندان سلطنتی‌شان اندکی متفاوت است – حفظ حرمت و احترام اهمیت بیشتری دارد.

به گفته او «نیازی نیست که در ابتدای کار مرتب محتوا منتشر کنند، تقویت نامحسوس برند و مقابله با آثار مخرب هوش مصنوعی و دروغ‌رسانی و غلط‌پراکنی از طریق نظارت بر محتوا و موضوعات مورد بحث کفایت می‌کند. از نظر من این کار مدیریت برند هوشمندانه است.»

البته ما در گذشته شاهد رسوایی‌های رسانه‌ای بوده‌ایم، اما دربار سلطنتی تلاش زیادی برای حفظ ظاهر پاک خاندان سلطنتی کرده است – شکی نیست که مردم ژاپن به طور عمده هنوز به آن‌ها به چشم اسوه‌های اخلاقی نگاه می‌کنند.

این خاندان سابقه بلندی در استفاده از کانال‌های رسانه‌ای سنتی، عکس، روزنامه، برنامه‌های تلویزیونی و مجله‌های هفتگی برای اشاعه دیدگاه‌هایش دارد.

اما ماسافومی مودن، استاد مطالعات ژاپنی در دانشگاه ملی استرالیا، می‌گوید که «این رسانه‌ها غالبا برای تقویت تصویر مثبت اما نه در دسترس به کار گرفته می‌شدند، نه پروراندن فضایی خودمانی با عموم.»

به نظر می‌رسد که استفاده این خاندان از اینستاگرام نیز در راستای همین استراتژی است.

شبکه‌های اجتماعی شاید مشوقی برای نزدیکی باشند، اما خاندان سلطنتی ژاپن به حفظ فاصله قانع است.