زن شگفت‌انگیز و مرد تسلیم‌ناپذیر؛ از ‌پرچم‌داران کاروان ایران در پارالمپیک پاریس چه می‌دانیم؟

مراسم افتتاحیه پارالمپیک پاریس ۲۰۲۴ از چهارشنبه ۲۸ اوت از ساعت هشت بعد از ظهر به وقت محلی (۲۱:۳۰ به وقت ایران) در پاریس آغاز خواهد شد و هاجر صفرزاده و محمدرضا میرشفیعی پرچم‌داران کاروان ایران در این رقابت‌ها خواهند بود.

صفرزاده، اولین زن دونده ایران در پارالمپیک

هاجر صفرزاده، سهمیه پارالمپیک پاریس را از مسابقات جهانی ژاپن بدست آورد. او در میان همه رقبا، درخشان‌ترین بود، با افتخار مدال طلا را به گردن آویخت و سهمیه پارالمپیک را در دو رشته ۲۰۰ و ۴۰۰ متر پارادوومیدانی گرفت.

هاجر صفرزاده که تنها دونده پارالمپیکی در میان کاروان ایران و اولین زن دونده‌ ایرانی است که توانسته به پارالمپیک برسد، امیدوار است که راه را برای دیگر دختران ایران باز کرده باشد.

هدف، مدال‌آوری در پاریس

سالها تلاش، هاجر صفرزاده دختر کم‌بینای ایران را به جایی رساند که پرچم‌ کاروان ایران در رقابت‌های پارالمپیک پاریس را حمل خواهد کرد. افتخاری که از آن به عنوان «اتفاق قشنگ زندگی‌اش» یاد می‌کند.

صفرزاده با بیان اینکه آرزویی جز شکستن رکورد جهان و کسب مدال طلای المپیک ندارد، درباره حضور در پاریس گفت:« حس هیجان و استرس دارم و لحظه‌شماری می‌کنم تا به روز رقابتم برسم و بتوانم بهترین عملکردم را داشته باشم.»

«هدف من مدال‌آوری در پارالمپیک است. از بچگی آرزوی روی سکو رفتن در این سطح از مسابقات را داشتم و همه سعی‌ام را می‌کنم تا مدال‌آور باشم اما رنگ آن را نمی‌توانم پیش‌بینی کنم.»

او می‌داند که مسابقات پارالمپیک با رقابت‌های دیگر متفاوت است. رقیبان سرسختی از کشورهای ایتالیا، کوبا، ونزوئلا و برزیل حضور دارند، اما با اراده‌ای قوی تصمیم دارد بهترین نتیجه را بگیرد: «من قبل از اینکه وارد دوومیدانی شوم، بوکس، کاراته، اسکیت و دوچرخه‌سواری را امتحان کردم و در دوران راهنمایی به دوومیدانی علاقه‌مند شدم و پس از آن در دبیرستان به من گفتند که استعداد خوبی در این رشته دارم و تست دادم و در مرداد سال ۹۴ در ۱۵ سالگی وارد این رشته شدم.»

«همان زمان فقط با ۳ جلسه تمرین در مسابقات دانش‌آموزان شرکت کردم و یک سال بعد در مسابقات بین‌المللی آزاد حضور پیدا کردم و اولین مدال کم‌بینایان را برای ایران به‌دست آوردم و از آنجا وارد تیم ملی شدم.»

قهرمانی جهان بدون کمک همراه

هاجر صفرزاده در ۲۴ سالگی در مسابقات جوانان جهان به دو مدال طلا و در مسابقات پاراآسیایی جوانان سه مدال طلا گرفت. او در بازی‌های پاراآسیایی جاکارتا هم دو مدال نقره و یک برنز کسب کرده و در هانگژو هم قهرمان شده است. در مسابقات بین‌المللی آزاد ۲ مدال طلا، ۲ نقره و ۲ برنز گرفته است و در سال ۲۰۱۹ هم عنوان بهترین ورزشکار جوان را به خود اختصاص داده است.

آخرین موفقیت او کسب مدال طلای جهان در ژاپن است که توانست به سهمیه پارالمپیک دست پیدا کند. پس از آن ویدیویی از رقابت او در فضای مجازی وایرال شد که نشان می‌داد هاجر صفرزاده تنها دونده‌ای است که بدون کمک همراه (ورزشکاران دونده نابینا برای اینکه بهتر و امن‌تر بدوند از کمک همراه استفاده می‌کنند و فرد همراه به کمک دستبند، به نوعی نقش چشم‌های دونده نابینا را ایفا می‌کند.) دویده و به قهرمانی رسیده است.

او دلیل این اتفاق را قوانین ایران دانست که به او اجازه ندادند، دونده مرد همراه داشته باشد و برای همین هم به تنهایی دویده است.

۹ ماه استراحت مطلق

او درحالی به این موفقیت‌ها دست پیدا کرده که با چالش‌های سختی در زندگی مواجه شده است: «نمی‌دانم چطور توانستم از پس چالش‌های زندگی‌ام برآیم، من در ۱۳ سالگی یک دفعه کم‌بینایی به سراغم آمد و متوجه شدم این مشکل مادرزادی بوده و بعد از آن هم قبل از المپیک توکیو به‌خاطر اشتباه یک پزشک کمرم آسیب دید و مهره کمرم شکست و دو دیسک کمرم بیرون زدگی داشت و فشار روی نخاعم بود.»

«در دوره درمانم دکتر می‌گفت احتمال دارد دیگر نتوانم به دوومیدانی برگردم. حدود ۹ ماه استراحت مطلق در خانه بودم و حتی نمی‌توانستم راه بروم اما خدا را شکر کم کم توانستم برگردم و آن یک سال خیلی اذیت شدم.»

«بدنم برای مسابقات جهانی آماده بود اما اعزامم نمی‌کردند و به‌خاطر دوران مصدومیتی که گذرانده بودم می ترسیدند، نتوانم مدال بگیرم. مینیسک زانویم پاره شد و حدود ۶ ماه هم درگیر آن بودم و نمی‌توانستم تمرین کنم. در این ۵ سال اخیر خیلی اذیت شدم اما الان معتقدم که ارزشش را داشت.»

مخالفت با تحصیل در دانشگاه دولتی

خانم صفرزاده هم‌زمان با ورزش حرفه‌ای، در مقطع کارشناسی رشته تربیت‌بدنی نیز درس می‌خواند. اما این روزها که بحث تحصیل مبینا نعمت‌زاده، تکواندوکار مدال‌آور المپیک، در دانشگاه تهران مطرح است، هاجر صفرزاده با انواع و اقسام قهرمانی‌ها نتوانسته از امتیاز ورود بدون کنکور به دانشگاه بهره‌مند شود. او دراین باره گفت: «چند سال پیش تصمیم گرفتم که در دانشگاه اصفهان در رشته تربیت‌بدنی ادامه تحصیل بدهم، اما متأسفانه با مخالفت وزارت علوم و وزارت ورزش روبه‌رو شدم. به من گفتند که چون عنوان قهرمانی‌ام در سطح پاراآسیایی است و نه آسیایی، امکان تحصیل در دانشگاه دولتی را ندارم.»

«در نهایت مجبور شدم به دانشگاه آزاد بروم و اکنون برای هر ترم حدود ۱۰ تا ۱۱ میلیون تومان شهریه پرداخت می‌کنم. این تصمیم برای من بسیار ناامیدکننده بود، چرا بین ورزشکاران پاراآسیایی و آسیایی تفاوت می‌گذارند؟ امیدوارم روزی این تبعیض‌ها از میان برداشته شوند. این وضعیت واقعاً برای من ناراحت کننده بود.»

حقوق ۱۰ میلیون تومانی

شاید کمتر کسی بداند هاجر صفرزاده در شرایطی به قهرمان جهان و سهمیه پارالمپیک رسیده که تنها ۱۰ میلیون تومان در ماه حقوق دریافت می‌کند. این در حالی است که هزینه‌های ماهیانه‌اش چندین برابر این مبلغ است. او معتقد است که هزینه‌های مکمل‌ها و ماساژ حدود ۳۰ میلیون در ماه می‌شود و هزینه تحصیل هم جدا باید پرداخت کند و این درحالی است که او شغلی جز دوومیدانی ندارد.

صفرزاده یکی دیگر از مشکلات ورزش معلولین را در عدم توجه مسئولان و رسانه‌ها می‌داند:« دیده نشدن برای ما ورزشکاران پارا بزرگترین مشکل است. اصلا اسم ورزشکاران پارا که در سطح جهان و پارالمپیک مدا‌ل‌آور بودند را مردم نشنیده‌اند و رسانه‌ها نسبت به حوزه ما مثل مسئولان کم لطف هستند.

شفیعی، «جانباز ۷۰ درصد»

محمدرضا میرشفیعی در سال ۱۳۶۷، درست زمانی که ۱۶ ساله بود، تصمیم گرفت با پیوستن به نیروهای داوطلب به جبهه‌های جنگ ایران و عراق برود. پس از شش ماه حضور در خط مقدم، حادثه‌ای تلخ مسیر زندگی او را برای همیشه تغییر داد. در تاریخ ۷ تیرماه ۱۳۶۷، خمپاره‌ای در نزدیکی او منفجر شد و نتیجه آن از دست دادن هر دو پا و «جانبازی ۷۰ درصدی» او بود.

استارت با ورزش باستانی و وزنه‌برداری

قبل از جنگ و مجروح شدن، میرشفیعی در دو رشته کشتی و تکواندو فعالیت می‌کرد. اما پس از مجروحیت، مدتی ورزش را کنار گذاشت. با این حال، او نمی‌توانست از ورزش دور بماند. با آغاز تمرینات بدنسازی در خانه و استفاده از تجهیزاتی مانند دمبل، هالتر و میل باستانی، کم‌کم به رشته پاراوزنه‌برداری روی آورد.

او در سال ۱۳۶۹، با وجود تمام محدودیت‌های جسمانی، این رشته را به‌طور جدی دنبال کرد. با گذر زمان و تمرینات سخت و مداوم، در سال ۱۳۷۱ توانست در مسابقات قهرمانی کشور در استان فارس شرکت کند و مقام اول را به‌دست آورد.

علاقه و انگیزه او به ورزش به‌قدری زیاد بود که به‌زودی در عرصه‌های مختلف ورزشی فعالیت خود را ادامه داد. علاوه بر وزنه‌برداری، به ورزش‌ باستانی نیز مشغول شد.

میرشفیعی قرار بود در سال ۱۳۷۲ به مسابقات جهانی مجروحان جنگی در انگلستان اعزام شود. اما برخلاف انتظار، به دلایلی که هرگز برای او مشخص نشد، از شرکت در این مسابقات منع شد. این تصمیم او را برای مدتی از وزنه‌برداری دور کرد، اما عشق به ورزش و علاقه به مربی‌گری و داوری، او را دوباره به صحنه بازگرداند.

پس از آن با ورود به عرصه‌های اجرایی، به‌عنوان دبیر و سپس رییس انجمن پاراوزنه‌برداری مشغول به فعالیت شد. اما سرنوشت دوباره او را به مسیری جدید هدایت کرد.

تیراندازی و منع شدن از حضور در پارالمپیک توکیو

در سال ۱۳۹۷، به‌طور اتفاقی با رشته تیراندازی آشنا شد. این آشنایی، به یک علاقه جدی تبدیل شد و او تصمیم گرفت در این رشته نیز مانند گذشته به اوج برسد. در همان سال موفق شد جزو ۱۲ نفر برتر کشور در تیراندازی قرار گیرد و در مسابقات جهانی امارات نیز به مدال نقره تیمی و سهمیه پارالمپیک توکیو دست پیدا کرد.

او همچنین در جام جهانی کره جنوبی نیز موفق شد در بخش انفرادی مدال طلا را از آن خود کند و در رقابت‌های میکس، همراه با نسرین شاهی، به مدال نقره دست یابد.

با این حال، به‌رغم کسب سهمیه پارالمپیک توکیو، از اعزام به این بازی‌ها محروم شد چون مسئولان اعلام کرده بودند کاروان به صورت کیفی اعزام می‌شود و تیراندازان از نظر رکوردی شرایط اعزام به این بازی‌ها را نداشتند. این اتفاق تلخ، تاثیر عمیقی بر روحیه او گذاشت و حتی یکی ازهم‌تیمی‌های او، مهدی زمانی به‌خاطر این بی‌عدالتی از دنیای تیراندازی خداحافظی کرد.

اما آقای میرشفیعی، با وجود این شکست روحی، همچنان با تلاش و پشتکار به مسیر خود ادامه داد تا سهمیه پارالمپیک پاریس را به دست آورد.

پارالمپیک پاریس و عمل جراحی قلب

او قبل از شروع رقابت‌های پاریس، با چالش دیگری هم مواجه شد؛ این بار چالشی از نوع سلامتی. او ناچار به انجام عمل جراحی قلب باز شد. این عمل، که خود یک آزمون دشوار برای هر ورزشکاری است، او را برای مدتی از تمرینات دور کرد.

پس از این جراحی، میرشفیعی مجبور شد برای حفظ سلامتی و بازگشت به میادین ورزشی، تمریناتش را با دقت و احتیاط بیشتری ادامه دهد. او با اجازه پزشکان و با شیب ملایم، تمریناتش را آغاز کرد و به تدریج توانست به شرایط خوبی بازگردد.

او با ۵۲ سال و با وجود تمام چالش‌ها و مشکلات، از جمله محدودیت‌های فشنگ، امیدوار است بتواند در پارالمپیک پاریس در دو ماده تپانچه ۱۰ متر بادی و ۵۰ متر خفیف توانایی‌ها و تلاش‌هایش را به نمایش بگذارد.

این ورزشکار به خبرگزاری ایسنا گفته است: «برای رسیدن به پارالمپیک تلاش زیادی کردم و این اولین حضور من در این بازی‌هاست، امیدوارم نتایج آن‌طور که انتظار دارم در پارالمپیک پاریس رقم بخورد.»