قربانیان عوارض جانبی ادعایی واکسن آسترازنکا، یک‌قدم به دریافت خسارت نزدیک‌تر شدند

وکیل پدری که می‌گوید درنتیجه واکسن آسترازنکا دچار آسیب مغزی شد به بی‌بی‌سی گفت شرکت دارویی سازنده این واکسن «تغییر قابل‌توجهی» در موضع خود در این دعوای حقوقی داده است.

آسترا زنکا برای اولین بار در مدارک ارائه‌شده به دادگاه پذیرفته است واکسن کووید تولیدشده آن‌ها، می‌تواند در موارد بسیار نادر عوارض جانبی داشته باشد.

این شرکت دارویی در حال حاضر با چند پرونده شکایت در مورد واکسن کووید درگیر است.

بعضی از شاکیان میگویند اقوام خود را ازدست‌داده‌اند و بعضی دیگر از این واکسن آسیب‌های جدی دیده‌اند.

مطالعات نشان می‌دهند واکسن کووید، ازجمله آسترازنکا، توانسته جان میلیون‌ها انسان را نجات دهد.

اولین ادعا در این مورد سال گذشته و از طرف جیمی اسکات که پدر دو فرزند است مطرح شد. او بعدازآن که در ماه آوریل سال ۲۰۲۱ واکسن آسترازنکا دریافت کرد، دچار یک لخته خون در مغز شد. درنتیجه آن مغزش آسیب دید و توانایی کار کردن را از دست داد.

این شکایت که با تکیه‌ بر لایحه محافظت از حقوق مصرف‌کنندگان مطرح‌شده است، این ادعا را مطرح می‌کند که واکسن دارای نقص بوده است و امنیت آن برای افرادی که مقرر بود آن را دریافت کنند، کمتر از حد انتظار بوده است.

آسترازنکا اولین واکسن کووید بود که در بریتانیا تزریق شد. ازجمله در مسجد بیرمنگام در ژانویه ۲۰۲۱.

شرکت آسترازنکا مخالف ادعای مطرح‌شده در این شکایت است اما در مدارکی که در ماه فوریه به دادگاه عالی بریتانیا تحویل داد، پذیرفته است که واکسن آن‌ها در موارد بسیار نادری «می‌تواند» در افراد ایجاد تی تی اس کند.

وکلای این پرونده توضیح می‌دهند که تی تی اس به معنی ترومبوز و ایجاد لخته در عروق همراه سندرم ترومبوسیتوپنی (کاهش پلاکت‌های خون) است که به آن ترومبوز و ترومبوسیتوپنی ناشی از واکسیناسیون یا وی آی تی تی هم گفته می‌شود و بعد از واکسیناسیون ایجاد می‌شود.

ترومبوز به اشکال مختلف در افرادی که واکسینه نشده اند نیز می تواند رخ دهد.

تی تی اس / وی آی تی تی یک بیماری نادر است که به دنبال ایجاد یک لخته در عروق و ترومبوسیتوپنی (پایین آمدن سطح پلاکت‌های خون) ایجاد می‌شود.

به گفته وکلا تأثیرات و صدمه می‌تواند به‌طور بالقوه جان بیمار را به خطر بیاندازد و منجر به سکته، آسیب مغزی، سکته قلبی، آمبولی ریه و قطع عضو شود.

آسترازنکا به دادگاه گفته است «تی تی اس یک بیماری نادر و جدی است. می تواند توسط رویدادهای مختلف (نه لزوما واکسن) ایجاد شود و ممکن است هیچ دلیل قابل شناسایی نداشته باشد.»

وکلای آقای اسکات نامه‌ای که شرکت استرازنکا در ماه مه ۲۰۲۳ به آن‌ها فرستاده بود را برای بی‌بی‌سی تأیید کردند. آسترازنکا در این نامه به آن‌ها گفته بود: «ما نمی‌پذیریم که موارد تی تی اس به‌طور عمومی (یا در ابعاد گسترده) در افرادی که واکسن را دریافت کرده‌اند، رخ‌ داده باشد.»

اما در مدارک حقوقی که ماه فوریه به دادگاه عالی تحویل داده‌شده، آسترازنکا می‌گوید: «می‌پذیریم که واکسن آسترازنکا می‌تواند، در موارد بسیار نادر، موجب تی تی اس شود. اینکه بر اساس چه روند یا فرآیندی این اتفاق می‌افتد، مشخص نیست.»

آسترازنکا می‌خواهد شاکیان ثابت کنند این واکسن بوده است که در آنها این نوع ترومبوز که به نام تی تی اس شناخته می‌شود را ایجاد کرده است و نه عوامل دیگر.

این شرکت در این مدارک می‌گوید: «تی تی اس می‌تواند بدون واکسن استرازنکا (و یا هر واکسن دیگری) هم ایجاد شود. عامل ایجاد آن بر اساس هر فرد می‌تواند متفاوت باشد و تشخیص آن متکی بر وجود مدارک تخصصی است.»

انستیتوی سرم که در ایالت ماهاراشترای هند قرار دارد می‌گوید در سال ۲۰۲۱ قراردادی با شرکت آسترازنکا برای تولید حداقل یک میلیارد دوز واکسن کووید بست.

«تغییر موضع قابل‌توجه»

وکلایی که آقای اسکات و دیگر شاکیان را که تعدادشان به ۵۱ نفر می‌رسد، نمایندگی می‌کنند، می‌گویند این تغییر موضع از طرف شرکت آسترازنیکا واقعاً قابل‌توجه است.

سارا مور که در شرکت حقوقی لی دی کار می‌کند به بی‌بی‌سی گفت: «اذعان و پذیرش اینکه واکسن می‌تواند عامل عوارض عمومی باشد، مثلاً این‌که واکسن استرازنکا به‌طور مشخص می‌تواند موجب تی تی اس و وی آی تی تی شود، بسیار مهم است.»

این بسیار مهم است که آن‌ها حالا تصمیم گرفته‌اند در اظهارات رسمی خود موضع خود را تغییر دهند.

پذیرش آن‌ها مسیر را برای پرداخت خسارت بیشتر در حدی که شاکیان آن را مبلغ منصفانه‌ای بدانند، هموار می‌کند و باعث می‌شود این افراد در زندگی آینده خود کمی امنیت مالی داشته باشند.

روز سه‌شنبه، شرکت آسترازنکا با بی بی سی صحبت کرد اما در جواب به سؤال‌های مشخص سارا مور در این مورد، پاسخی نداد. این شرکت در بیانیه‌ای که برای بی‌بی‌سی فرستاده است، می‌گوید: «ما با تمام کسانی که عزیزی را ازدست‌داده‌اند و یا سلامتی‌شان دچار مشکل شده، همدردی می‌کنیم. امنیت بیماران بالاترین اولویت ما است. مقامات نظارتی قوانین و مقررات روشن و سخت‌گیرانه‌ای برای اطمینان از حفظ ایمنی همه داروها ازجمله واکسن‌ها دارند.»

«واکسن آسترازنکا- آکسفورد، بر اساس شواهد و مدارک تزریق‌های آزمایشی و تزریق‌های انجام‌شده در جهان، همچنان نشان می‌دهد که حاشیه امنیت قابل قبولی دارد و مقامات نظارتی در سراسر جهان همچنان می‌گویند فواید واکسیناسیون بر خطرات و عوارض جانبی بسیار نادر آن، برتری دارند.»

واکسن آسترازنکا، کمتر از یک سال پس از شروع قرنطینه در خارج از چین، آماده و وارد بازار شد. ازجمله در کنیا که در ماه مارس ۲۰۲۱.

تغییر توصیه پزشکی

در ماه ژوئن سال ۲۰۲۲، سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد واکسن استرازنکا «برای افراد ۱۸ سال و به بالا امن و مؤثر است.»

در ۷ آوریل سال ۲۰۲۱، کمیته مشترک واکسیناسیون و ایمنی به دنبال دریافت گزارش‌هایی «از موارد بسیار نادر لخته خون از تعداد بسیار کمی از افراد» توصیه کرد به افراد بزرگ‌سال ۳۰ سال و به بالا، واکسن دیگری به‌ جز آسترازنکا تزریق شود.

شرکت آسترازنکا هم به دنبال این توصیه کمیته مشترک، توصیه چاپ‌شده روی برچسب بسته‌بندی واکسن‌هایش را، تغییر داد.

در ماه مه سال ۲۰۲۱، این توصیه تغییر یافت و شامل تمام افراد زیر ۴۰ سال شد.

آسترازنکا به بی‌بی‌سی گفت: «تا به امروز، ۳۰ دادرسی و شکایت از این شرکت در نقاط مختلف جهانی، انصراف داده با شکایت خود را پس گرفته‌اند و یا نتیجه دادرسی به سود شرکت آسترازنکا بوده است.»

«خسارت منصفانه»

کیت اسکات، همسر جیمی قبلاً به بی‌بی‌سی گفته بود: «جیمی تا امروز حدود ۲۵۰ جلسه بازپروری با متخصصان داشته. او یاد گرفته دوباره راه برود، قدرت بلعیدن را به دست بیاورد و حرف بزند. حافظه او هنوز مشکل دارد.»

«با اینکه این جلسات را به‌ خوبی پشت سر گذاشته، حالا به مرحله‌ای رسیده‌ایم که باید با جیمی جدید مواجه شویم و ببینیم این نسخه جدید او چطور در زندگی پیش خواهد رفت. او مشکلاتی در درک و یادگیری دارد، دچار آفزیا شده است و نمی‌تواند به‌خوبی از زبان و بیان استفاده کند، سردردهای شدید می‌گیرد و نابینا شده است.»

او گفت: «ما می‌خواهیم دولت بریتانیا در مقررات پرداخت خسارت برای صدمات ناشی از واکسن، اصلاحاتی ایجاد کند. مقدار فعلی ناکافی و غیرمنصفانه است. ما خسارتی منصفانه می‌خواهیم.»