ظریف معاون راهبردی پزشکیان شد
منبع تصویر، X/JZARIF
مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، طی حکمی محمدجواد ظریف را به عنوان معاون راهبردی خود و رئیس مرکز مطالعات استراتژیک ریاست جمهوری منصوب کرده است.
آقای ظریف که در دولت حسن روحانی برای ۸ سال وزیر امورخارجه ایران بود و نقش محوری در مذاکرات هستهای و توافق حاصل از آن - تحت عنوان برجام - داشت، پیش از این هم رئیس شورای راهبری مسعود پزشکیان در دوران انتقالی میان روز انتخابات تا مراسم تحلیف بود.
آقای ظریف پس از انتصاب به عنوان معاون راهبردی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس دلیل قبول مسئولیت را «نگرانی، دلخوری و اصرار هم میهنان بزرگوار، به ویژه در فضای مجازی» عنوان کرده است.
یکی از وعدههای آقای ظریف زمانیکه رئیس شورای راهبری را برعهده داشت استفاده از چهرههای تازه و عدم استفاده از مدیران گذشته در دولت آقای پزشکیان بود اما با گذشت چند روز از شروع کار دولت جدید در اولین قدم محمدرضا عارف، معاون اول دولت دوم خاتمی بعنوان معاون اول از سوی آقای پزشکیان منصوب شد.
با این حال آقای ظریف نوشته است: «باور دارم که باید به فکر نو و نگرشهای جدید برای حل مشکلات و پیمون مسیر توسعه، فرصت حضور در مدیریت عالی کشور را داد» و «بالاترین اولویت بنده و بسیاری از دوستانم تضمین ورود متخصصین جوان و پرتوان بوده است.»
آقای ظریف گفته است اهدافی که معاونت راهبردی رئیس جمهور که به آن منصوب شده دنبال میکند، شامل پنج مورد میشود که آنها را به این ترتیب برشمرده است:
«۱- هیچ دیوانسالاری و سازوکار جدیدی درست نشود و باری بر بودجه دولت و سفره مردم نباشد.
۲- هیچ تداخلی در کار دستگاهها ایجاد نشود.
۳- هیچ دستگاهی تضعیف نشود.
۴- حلقه وصل دولت با مردم، اندیشکدهها و نهادهای مدنی نظارتی همچون کمند باشد.
۵- با توجه به اصرار دکتر پزشکیان بر استفاده از فکر نو و توانمندیهای جدید از یک سو و ضرورت بهرهگیری از تجربه انباشته مدیران با تجربه چهل سال گذشته از سوی دیگر، مسئولیت جدید بتواند جایگاهی رسمی برای این مهم ایجاد کند.»
از زمان آغاز مبارزات انتخاباتی، بسیاری از منتقدان و به ویژه جریانهای محافظهکار، آقای پزشکیان را به خاطر حضور پررنگ محمدجواد ظریف در ستاد انتخاباتیاش هدف انتقاد قرار داده بودند.
مسعود پزشکیان اما پس از انتخابات هم ارتباط نزدیک خود با آقای ظریف را که هشت سال وزیر امور خارجه دولت حسن روحانی بود، حفظ کرد و حتی پس از پیروزی او را به عنوان رئیس شورای راهبری معرفی کرد.
در همین حال، مسعود پزشکیان که طی ۲۴ ساعت گذشته مراسم تحلیف و آغاز به کار رسمی دولت او تحت تاثیر ترور اسماعیل هنیه در تهران قرار گرفته است، در حکمی محمدجعفر قائمپناه را به عنوان معاون اجرایی خود و سرپرست نهاد ریاست جمهوری منصوب کرده است.
آقای قائمپناه که چشمپزشک است، چهره سیاسی شناخته شدهای در ایران نیست و رسانههای داخل ایران در سوابق کاری او معاونت توسعه و مدیریت منابع وزارت بهداشت ایران و ریاست اولین دوره شورای شهر کرمانشاه را گزارش کردهاند.
آنطور که رسانههای داخل ایران نوشتهاند آقای قائمپناه سابقه همکاری با مسعود پزشکیان در وزارت بهداشت و دانشگاه تبریز را داشته است.
محمدجواد ظریف کیست؟
محمدجواد ظریف یکی از پرسابقهترین دیپلماتهای جمهوری اسلامی ایران است.
آقای ظریف فرزند یک خانواده بازاری ثروتمند بود که پیش از انقلاب ۱۳۵۷ او را برای تحصیل به آمریکا فرستادند.
او پس از انقلاب ایران همزمان با تحصیل، عهدهدار مسئولیتهای دیپلماتیک شد و از سال ۱۳۵۹ به دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل رفت.
آقای ظریف در پایان دهه ۱۳۶۰ مشاور علیاکبر ولایتی، وزیر امور خارجه وقت شد.
او سپس تا سال ۱۳۷۱ نماینده ایران در سازمان ملل شد و پس از آن در بازگشت به ایران به مدت ۱۰ سال عهدهدار معاونت حقوقی و بینالمللی وزارت خارجه بود.
در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی، آقای ظریف دوباره نماینده ایران در سازمان ملل شد و پس از به قدرت رسیدن محمود احمدینژاد هم دو سال دیگر در این مقام باقی ماند.
با آغاز مذاکرات هستهای میان ایران و سه کشور اروپایی، که حسن روحانی به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی عهدهدارش بود، آقای ظریف وارد مذاکرات با قدرتهای جهانی شد. پس از پیروزی آقای روحانی در انتخابات ریاست جمهوری آقای ظریف مسئول تیم مذاکرهکنندگان ایرانی با کشورهای ۵+۱ شد.
محمدجواد ظریف در آن دوران در کانون اختلافات میان دولت و حامیان اصلاحطلب و اعتدالی از یک سو و محافظهکاران و تندروهای وابسته به سپاه و رهبر از سوی دیگر بود. آقای ظریف در آن دوران بارها برای توضیح و پاسخگویی به مجلس محافظهکار رفت.
او در سال ۱۳۹۷ در اعتراض به ضربه به جایگاه وزارت خارجه از مقام خود استعفا کرد، اما با استعفایش موافقت نشد.
با موفقیت دولت حسن روحانی در رسیدن به توافق با قدرتهای جهانی و رفع تحریمها و چشمانداز بهبود روابط خارجی ایران، آقای ظریف به یکی از چهرههای محبوب در میان اصلاحطلبان و هوادارانشان تبدیل شد.
اما با خروج آمریکا از برجام و گرفتاری دولت حسن روحانی در مشکلات گوناگون داخلی و بینالمللی این وضعیت تغییر کرد.
محبوبیت آقای ظریف به ویژه با افشای یک فایل صوتی از مصاحبه او با سعید لیلاز ضربه شدیدی خورد.
در این مصاحبه او درباره سرنگونی هواپیمای اوکراینی با موشکهای سپاه میگفت که پس از فاجعه در جلسه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی گفته: «اگر واقعا موشک خورده بگویید که ببینیم ما چگونه میتوانیم آن را علاج کنیم.»
او گفته بود که در آن جلسه طوری برخورد کردند که انگار «کفر ابلیس» گفته است و به او میگویند «برو برو توییت بزن تکذیب کن.»
این عبارت «علاج» کردن به همراه گفتههای دیگری مانند آن که «در ایران زندانی سیاسی نداریم» آقای ظریف را برای مخالفان جمهوری اسلامی به یکی از نمادهای ریاکاری و دروغگویی حکومت و ابراز تنفرشان از جریانهای اصلاحطلب و اعتدالی تبدیل کرده است.
محمدجواد ظریف در آن مصاحبه نقدهای صریحی را هم درباره قاسم سلیمانی و سیاست خارجی حکومت و مداخلات نظامیاش مطرح کرده بود.
آقای ظریف پس از مرگ ناگهانی ابراهیم رئیسی و برگزاری انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری ۱۴۰۳ به جمع حامیان مسعود پزشکیان پیوست و نقش چشمگیری در ستاد وی ایفا کرد و پس از آن هم این همکاری را همچنان ادامه داده است.
