واکنش‌‌ها به حمله منتسب به اسرائیل چیست؟

حمله پهپادی منتسب به اسرائیل در نزدیکی اصفهان بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های جهان داشته و واکنش‌های بسیاری برانگیخته است.

این حمله چند روز پس از حمله‌ بی‌سابقه ایران با ده‌ها پهپاد، موشک بالستیک و کروز به خاک اسرائیل صورت گرفت.

اسرائیل تاکنون و طبق معمول چنین حملاتی، رسما واکنشی رسمی نشان نداده است و مقامات جمهوری اسلامی ایران هم سعی کرده‌اند که این حمله را فاقد اهمیت جلوه دهند.

کیومرث حیدری، فرمانده نیروی زمینی ارتش ایران در سخنانی در نماز جمعه امروز تهران به «هوشمندی پدافندی» این کشور اشاره کرد و هشدار داد اگر اشیای پرنده مشکوک بار دیگر در آسمان کشور عرض اندام کنند «از این که در آماج پدافند قدرت ما قرار گیرند بی نصیب نخواهند بود.»

نگرانی‌ها از تشدید و گسترش درگیری‌ها در منطقه باعث شده تا کشورهای مختلف جهان با ابراز نگرانی از این وضعیت خواستار «خویشتن داری» ایران و اسرائیل شوند. این هراس وجود دارد که ادامه تنش‌ها و رویدادهایی از این دست می‌تواند به جنگی گسترده‌تر منجر شود و کشورهای بیشتری را درگیر کند.

«پیام اسرائیل برای ایران»

ارزیابی‌ بسیاری از رسانه‌های عمده جهان این است که اسرائیل نظر متحدان غربی خود را پذیرفته و دست به حمله‌ای محدود زده و صرفا به ارسال پیامی به جمهوری اسلامی بسنده کرده است.

شبکه ای‌بی‌سی آمریکا، که در اولین ساعات بامداد روز جمعه اولین رسانه‌ای بود که به نقل از مقام‌های ارشد آمریکایی خبر حمله اسرائیل به اهدافی را در اصفهان در مرکز ایران ایران تایید کرد، در گزارشی تکمیلی، به نقل از یک مقام ارشد آمریکا که نامش را اعلام نکرد، خبر داد که در حمله بسیار محدود صبح جمعه، هواپیماهای جنگنده اسرائیلی از خارج از حریم هوایی ایران، سه موشک به سوی اهدافی در خاک ایران شلیک کردند.

به گفته این مقام، اسرائیلی ها یک سایت راداری پدافند هوایی در نزدیکی اصفهان را هدف قرار دادند. بر این مبنا، این سایت راداری، بخشی از سیستم حفاظت از تاسیسات هسته ای نطنز بوده است.

این مقام آمریکایی گفت اولین ارزیابی این است که این سایت راداری در حمله اسرائیل منهدم شد، اما ارزیابی‌ها هنوز کامل نشده است.

به گفته این مقام، هدف از این حمله ارسال این پیام به جمهوری اسلامی بود که اسرائیل توانایی هدف قرار دادن هر هدفی را دارد، اما به گفته این مقام، به دنبال تشدید تنش نیست.

رویترز هم در گزارشی نوشت به نظر می‌رسد حمله روز جمعه یک پایگاه نیروی هوایی ایران در نزدیکی شهر اصفهان، در اعماق خاک ایران و به اندازه کافی نزدیک به تاسیسات هسته‌ای را هدف قرار داده است تا بدون استفاده از هواپیما یا موشک‌های بالستیک پیامی از توانایی دسترسی اسرائیل با اهدافی در اعماق خاک ایران را ارسال کند.

خبرگزاری رویترز به نقل از سه مقام آگاه، و بدون اشاره به نام آنها، نوشت: «کابینه جنگ نتانیاهو ابتدا طرح حمله دوشنبه شب به داخل خاک ایران را برای پاسخی قاطعانه به حمله موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی در شنبه گذشته تصویب کرده بود، اما در آخرین لحظه از آن عقب‌نشینی کرد.»

به نوشته رویترز، این منابع گفتند که در آن زمان، سه عضو رای‌دهنده کابینه جنگ، با نشان دادن شدیدترین واکنش مخالفت کرده و گفته بودند که حمله به سایت‌های استراتژیک از جمله تأسیسات هسته‌ای ایران و تخریب آنها تقریباً به طور قطع منجر به درگیری منطقه‌ای گسترده‌تر خواهد شد.

این منابع گفتند که در پی بالا گرفتن اختلافات در کابینه و هشدارهای شدید ایالات متحده و کشورهای حوزه خلیج فارس برای خودداری از تشدید تنش، برنامه‌های تصویب‌شده برای حمله کنار گذاشته شد.

نشریه دی ولت آلمان نیز به نقل از منابعی در دولت اسرائیل گزارش داد که حملات بامداد جمعه به اهدافی در ایران کار اسرائیل بوده است.

به گفته این منابع، این حمله براساس اصل «چشم در برابر چشم و دندان در برابر دندان» صورت گرفته است.

اسرائیل، سکوت رسمی و گمانه‌زنی رسانه‌ای

به غیر از ایتمار بن‌گویر، وزیر راست‌افراطی کابینه بنیامین نتانیاهو، که با یک کلمه «مضحک» در شبکه ایکس به این حمله واکنش نشان داده است، مقام‌های اسرائیلی عمدتا درباره آن ساکتند.

یائیر لاپید، از رهبران سیاسی مخالف بنیامین نتانیاهو، به شدت از آقای بن‌گویر برای این موضعگیری‌اش انتقاد کرده است.

او گفته: «پیش از این هیچ وزیر دیگری در کابینه امنیتی چنین ضربه سنگینی به امنیت کشور، وجهه و تصویر بین‌المللی آن نزده است.»

رسانه‌های اسرائیلی با آنچه در اصفهان رخ داده عمدتا به عنوان «حمله اسرائیل» برخورد می‌کنند.

جروزالم پست نوشته است که تایید می‌کند که «صبح جمعه هواپیمای دوربرد اسرائیلی به پایگاه هوایی در اصفهان موشک‌هایی شلیک کرد.»

هاآرتص در تحلیلی نوشته است که «حمله خاموش اسرائیل گویای آن است که نتانیاهو در قبال ایران استراتژی ندارد.»

یدیعوت آحارانوت هم نوشته کشمکش نظامی با ایران به اعتبار اسرائیل در بازارهای مالی جهان ضربه زده است.

ایتامار رابینوویچ، سفیر سابق اسرائیل در واشنگتن گفت: «اسرائیل سعی کرد بین نیاز به پاسخ و تمایل برای وارد نشدن به چرخه اقدام و واکنش متقابلی که به‌شکلی بی‌پایان تشدید می‌شود، تعادلی برقرار کند.»

او این وضعیت را مثل یک رقص دانست که هر دو طرف در آن قصد و گام‌های بعدی خود را به یکدیگر اعلام می‌کنند.

ایران، از «سپاه مچکریم» تا نگرانی

به جز اظهارنظرهای مقام‌های رسمی، برخی از شهروندان هوادار حکومت هم این روزها را به عنوان فرصت مناسبی برای ستایش نیروی نظامی ایران دیده‌اند.

امروز بعد از نماز جمعه در تهران و چند شهر دیگر ایران تظاهراتی بر علیه اسرائیل برگزار شد.

تظاهرکنندگان پرچم‌های فلسطین، حزب الله لبنان و پرچم جمهوری اسلامی ایران و پلاکاردهایی در دست داشتند که روی آن شعارهایی از جمله «مرگ بر اسرائیل»، «سپاه مچکریم» و «سیلی بعدی محکم‌تر است» در دست داشتند.

دو روز پیش معاون شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی در ایران از برگزاری یک راهپیمایی بعد از نماز جمعه برای «حمایت و تشکر» از سپاه پاسداران خبر داده بود.

ایران شنبه شب بیش از ۳۰۰ پهپاد و موشک به سوی اسرائیل پرتاب کرد اما به هیچ هدفی در داخل خاک اسرائیل اصابت نکرد.

ایران این حمله را یک پیروزی برای خود توصیف کرد.

برخی از کاربران طرفدار حکومت از «جریان داشتن زندگی عادی می‌گویند». آن‌ها با انتشار تصاویری از پهپادهای اسباب‌بازی حملات را کم‌اهمیت جلوه می‌دهند.

خبرگزاری ایرنا هم تصویری منتشر کرده که در آن گروهی از مردم در حال خواندن سرود «ای ایران»‌ هستند.

گروهی از کاربران اما نگران افزایش تنش میان ایران و اسرائیل و بالا گرفتن حملات بین دو طرف هستند. برخی معتقدند که حکومت در گذشته هم حملات را کم‌اهمیت جلوه داده و ممکن است مقیاس این حمله بزرگ تر از چیزی باشد مقامات و رسانه‌های داخلی نشان می‌دهند.

در ساعات نخستین روز جمعه صدای انفجارهایی در اصفهان یا اطراف آن شنیده شد. رسانه‌های آمریکایی هم از اصابت چند موشک در مناطقی از ایران و سوریه خبر داد‌ه‌اند.

روسیه و چین، دعوت به خویشتنداری

روسیه و چین که روابطی نزدیک با ایران دارند، خواستار کاهش تنش‌ها شده‌اند.

سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه ضمن جانبداری از ایران گفته است که «به صراحت» به مقامات اسرائیل گفته که ایران خواهان تشدید تنش نیست.

سخنگوی وزارت خارجه چین هم گفته است که کشورش با هر اقدامی که به تشدید تنش‌ها منجر شود، مخالف است.

واکنش کشورهای عربی

عمان که به عنوان یک میانجی همواره تلاش کرده تا از تنش‌ها در منطقه بکاهد و روابط نزدیکی هم با جمهوری اسلامی دارد، «حملات نظامی مکرر اسرائیل در منطقه» را محکوم کرده است و مصر نسبت به عواقب گسترش درگیری‌ها و بی ثباتی در منطقه هشدار داده است.

ایمن صفدی، وزیر خارجه اردن که کشورش در دفع حملات پهپادی و موشکی ایران به اسرائیل حضور داشته خواستار پایان یافتن «انتقام جویی‌های ایران و اسرائیل شده» و گفته است که تمرکز جهان باید بر خاتمه دادن به «تجاوزات فاجعه بار در غزه» باشد.

وزارت خارجه امارات متحده عربی هم بر اهمیت دستیابی به راه حل‌هایی اساسی برای مناقشات و بحران‌های جاری در منطقه با هدف تنش زدایی تاکید کرده و گفته است که درگیری از طریق گفتگو و کانال‌های دیپلماتیک برای پایبندی به حاکمیت قانون و احترام به منشور سازمان ملل ضروری است.

عبدالرحمن الراشد، تحلیلگر سعودی، به رویترز گفته است: «آرامش بزرگی در سراسر منطقه خلیج فارس وجود دارد. به نظر می‌رسد این حمله محدود و متناسب بوده و خسارات محدودی به بار آورده است. من آن را کاهش تنش می‌دانم.»

آمریکا و متحدانش: تحریم‌های بیشتری علیه ایران

وزرای خارجه هفت کشور عمده صنعتی جهان موسوم به «گروه هفت» در جلسه امروز خود تاکید کردند که به تلاش‌ها برای «جلوگیری از تشدید درگیری بین اسرائیل و ایران» ادامه خواهند داد.

در بیانیه این گروه با اشاره به حملات شب گذشته در ایران گفته شده که «ما از همه طرف‌ها می خواهیم تا برای جلوگیری از تشدید بیشتر درگیری‌ها تلاش کنند.»

آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا هم با بیان این که گروه هفت حمله «بی سابقه» ایران به اسرائیل را محکوم کرده، خاطر نشان کرد که این حمله از نظر «وسعت و مقیاس» بی سابقه بود.

او همچنین تاکید کرد که آمریکا به امنیت اسرائیل و کاهش تنش‌ها در خاورمیانه متعهد است.

آقای بلینکن با اشاره به این که دولت آمریکا دیروز تحریم‌های بیشتری را علیه ایران اعلام کرد گفت که «گروه هفت» هم تحریم های بیشتری را «در روزهای آینده» اعمال خواهد کرد.

مقامات اروپایی از جمله جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم ضمن درخواست «خویشتنداری»‌ به همه طرف‌ها در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس گفت: «ما باید جنگ در غزه را متوقف کنیم و از گسترش آن به بقیه نقاط منطقه جلوگیری کنیم.»

اورسولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا هم از ایران، اسرائیل و متحدان این کشورها خواست تا از تشدید تنش‌ها خودداری کنند.

ریشی سوناک، نخست وزیر بریتانیا و اولاف شولتس، صدراعظم آلمان هم تاکید کرده‌اند که به دنبال جلوگیری از شدت یافتن‌ها تنش‌ها هستند و اعلام کردند که تشدید درگیری‌ها در منطقه به نفع هیچکس نیست.

ترکیه هم از همه طرف‌ها خواسته است که از هر اقدامی که به گسترش درگیرهای بیانجامد،‌ خودداری کند. در بیانیه وزارت خارجه ترکیه آمده که شواهد نشان می‌دهد که خطر اینکه تنش میان ایران و اسرائیل به «یک جنگ دائمی» تبدیل شود، رو به افزایش است.

برخی از کشورها از جمله استرالیا از شهروندانشان خواسته‌اند که به اسرائیل سفر نکنند و آمریکا هم در «اقدامی احتیاطی» سفر کارکنانش را در اسرائیل محدود کرده است.

صدای رساتر کاربران افغان در حمایت از «همسایه مسلمان»

کاربران افغان در شبکه‌های اجتماعی واکنش گسترده‌ای به حملات ایران و اسرائيل نشان داده‌اند و عمدتا در این مناقشه در کنار ایران ایستاده‌اند.

امروز پس از نشر خبر حمله منتسب به اسرائيل در اصفهان، عبدالله عبدالله، از چهر‌ه‌های سیاسی دولت پیشین در ایکس «حمله اسرائيل» را به خاک ایران «محکوم» کرده و افزوده است: «اسرائیل به خاطر انحراف افکار عمومی جهان از جنایت‌هایی که در غزه انجام می‌دهد و ساکت‌ساختن مخالفت‌های درونی به این اقدام غیرمسوؤلانه دست زده است.»

محمد محقق، از چهره‌های سیاسی و رهبر حزب وحدت در ایکس درباره حمله امروز در اصفهان نوشت: «با توجه به رجز خوانی‌هایشان خیلی ناچیز بود و‌ از اهمیت رسانه و سیاسی بهره‌مند نشد ولی هرچه باشد تجاوز بدون دلیل به یک کشور بزرگ منطقه است، که ما آن را بشدت محکوم» می‌کنیم.

اما حملات پهپادی و موشکی بی‌سابقه هفته گذشته ایران به اسرائيل در افغانستان شاید تنها موضوعی بود که حکومت طالبان و چهره‌های سیاسی دولت پیشین یک‌صدا آن را «دفاع مشروع» خوانده و محکوم کردند.

عمده کاربران افغان در شبکه‌های اجتماعی و از جمله در بخش نظرات مطالب بی‌بی‌سی در اینستاگرام و فیسبوک از آغاز بالا گرفتن تنش میان اسرائیل و ایران در پی حمله هوایی به کنسولگری ایران در دمشق از همسایه‌شان حمایت کرده‌اند. اکثریت نظرات آنها با رنگ‌وبوی مذهبی و به‌ نظر می‌رسد نشات‌گرفته از حمایت آنها از مردم غزه در جریان حملات اسرایل باشد.

برخی از کاربران هم از شدت گرفتن «جنگ نیابتی» در منطقه و آسیب دیدن مهاجران افغان در ایران ابراز نگرانی می‌کنند.