پنتاگون: حملات آمریکا برنامه هستهای ایران را یک تا دو سال عقب انداخته است
منبع تصویر، Getty Images
وزارت دفاع آمریکا میگوید ارزیابیهای اطلاعاتی نشان میدهد که حمله ماه گذشته واشنگتن، برنامه هستهای ایران را تا دو سال عقب انداخته است.
این ارزیابی جدید که از سوی شان پارنل، سخنگوی پنتاگون اعلام شد، با گزارش محرمانه پنتاگون که به رسانهها درز کرده بود متفاوت به نظر میرسد. این گزارش درز کرده بر خلاف نظر دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، میگفت برنامه هستهای ایران در حملات ایالات متحده، «نابود نشده» و فقط چند ماه عقب افتاده است.
آقای پارنل بدون ارائه شواهد یا مدارک جدید، چهارشنبه به گزارشگران گفت: «بر اساس ارزیابیهای اطلاعاتی در وزارت دفاع ما برنامه آنها را حداقل یک تا دو سال عقب انداختیم.»
سخنگوی پنتاگون افزود که ارزیابی رسمی «احتمالا به دو سال نزدیکتر است.»
گزارش درز کرده وزارت دفاع آمریکا را آژانس اطلاعات دفاعی، نهاد وابسته به پنتاگون تهیه کرده بود که در زمینه اطلاعات نظامی برای پشتیبانی از عملیاتها تخصص دارد.
یازده روز پیش نیروی هوایی آمریکا در عملیاتی پیچیده سه مرکز هستهای ایران، فردو، نظنز و اصفهان را بمباران کرد.
در پی این حمله که در آن از بمبهای سنگر شکن استفاده شد، دونالد ترامپ گفت که برنامه هستهای ایران «نابود» شده است.
از آن زمان نهادهای اطلاعاتی و مقامهای آمریکا گزارشهایی متفاوت و در مواردی ضدونقیض از میزان خسارت وارد شده به تاسیسات ایران ارائه کردهاند.
بعد از واکنش خشمگینانه دونالد ترامپ به گزارش درز کرده پنتاگون که ظاهرا ارزیابی او مبنی بر نابود شدن برنامه هستهای ایران را زیر سوال میبرد، مقامها و نهادهای اطلاعاتی آمریکا در گزارشها و اظهارنظرهایی بر «موفقیت» حملات آمریکا به تاسیسات هستهای ایران تاکید کردند.
منبع تصویر، Anadolu via Getty Images
وزیر دفاع آمریکا هفته پیش، حملات ایالات متحده به تاسیسات هستهای ایران را «موفقیتی تاریخی» توصیف کرد و گفت مردم آمریکا باید این موفقیت را جشن بگیرند.
پیت هگست که در یک کنفرانس خبری صحبت میکرد گفت آمریکا تواناییهای هستهای ایران را «نابود» کرده است.
او گزارش درز کرده پنتاگون را که در آن آمده بود حمله آمریکا برنامه هستهای ایران را فقط چند ماه عقب انداخته، «گزارشی» مقدماتی خواند و رسانههای خبری را متهم کرد «دستورکار» دارند که موفقیت واشنگتن را کمرنگتر جلوه بدهند.
سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، هم هفته پیش گفت که «اطلاعات معتبری» وجود دارد که نشان میدهد برنامه هستهای ایران «بهشدت» آسیب دیده است.
خود ایران هم اذعان کرده است که تاسیسات هستهایش آسیب شدیدی دیده اما جزئیات بیشتری از میزان خسارت اعلام نکرده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در مصاحبهای با شبکه خبری سیبیاس که سهشنبه منتشر شد، درباره صدمات وارد شده به مرکز زیرزمینی غنیسازی اورانیوم در فردو گفت: «هیچ کس اطلاع دقیقی ندارد که در حال حاضر چه اتفاقی در فردو افتاده است. تا آنجایی که من میدانم میزان آسیبها خیلی زیاد و خیلی جدی بوده است.»
به گفته آقای عراقچی، سازمان انرژی اتمی ایران در حال بررسی و ارزیابی وضعیت است و نتیجه را به دولت اعلام خواهد کرد.
بحث در مورد میزان خسارات وارد آمده به تاسیسات هستهای ایران در حالی ادامه دارد که به دنبال ابلاغ قانون الزام دولت ایران به تعلیق همکاری با اژانس بینالمللی انرژی اتمی، تنش بین تهران و غرب بالا گرفته است.
عراقچی: درخواست اتحادیه اروپا برای پایان دادن به برنامه هستهای مغایر انپیتی است
منبع تصویر، EPA-EFE/Shutterstock
عباس عراقچی، وزیرخارجه ایران، به اظهارات کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا واکنش نشان داده و گفته «درخواست پایان دادن به برنامه هستهای ایران» از سوی این مقام اروپایی در تضاد با مفاد پروتکل الحاقی است که به کشورهای عضو انپیتی حق غنیسازی اورانیوم را داده است.
اشاره وزیرخارجه ایران به پست روز گذشته خانم کالاس در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر) است که طی آن نوشته بود در گفتگوی خود با عباس عراقچی، به وی گفته از نظر این اتحادیه مذاکرات برای توقف برنامه هستهای ایران باید هر چه زودتر شکل گیرد و این که هر اقدامی برای خروج از انپیتی در مسیر حل بحران برنامه هستهای ایران «سازنده نخواهد بود».
خانم کالاس در شبکه اجتماعی ایکس همچنین نوشت که در گفتگوی روز سهشنبه خود با آقای عراقچی بر لزوم همکاری ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاکید کرده و از آمادگی اتحادیه اروپا برای تسهیل همه این موارد خبر داده است.
خبرگزاری دولت ایران - ایرنا - عصر چهارشنبه ۱۱ تیر، به نقل از آقای عراقچی نوشت: «اگر هماهنگکننده کمیسیون مشترک برجام بر این باور است که هدف از هرگونه مذاکره احتمالی «پایان دادن به برنامه هستهای ایران» است، این به معنای آن است که خانم کایا کالاس نماینده عالی اتحادیه اروپا، مفاد معاهده عدم اشاعه (NPT) را که صراحتاً حق همه کشورهای عضو برای توسعه، تحقیق و استفاده از فناوری هستهای برای اهداف صلحآمیز را تأیید میکند، نادیده میگیرد.»
وزیرخارجه ایران همچنین در پست خود در شبکه ایکس نتیجهگیری کرده که در صورت نادیده گرفته شدن حق غنیسازی اورانیوم در قالب انپیتی، آن وقت «مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد و خود برجام، برای هماهنگکننده رسمی آن دیگر هیچ اعتباری ندارد و در نتیجه، سازوکار موسوم به «اسنپبک» نیز بیاساس و فاقد وجاهت است» و بر همین اساس «مشارکت و نقش اتحادیه اروپا، کشورهای عضو آن و همچنین بریتانیا در هرگونه مذاکره آتی، بیربط و در نتیجه بیمعنا خواهد بود.»
واکنش عباس عراقچی به اظهارات مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، روز چهارشنبه همزمان با ابلاغ رسمی تعلیق همکاریهای ایران با آژانس از سوی مسعود پزشکیان بود.
ساعاتی پس از ابلاغ این قانون در ایران، سخنگوی وزارت خارجه آلمان این تصمیم را «ارسال علامتی فاجعهبار» از طرف ایران خواند و گفت: «برای رسیدن به راهحل دیپلماتیک، ضرورت دارد که ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کند.»
گیدعون سعر، وزیر خارجه اسرائیل، هم در واکنشی سریع خواستار فعال شدن مکانیسم ماشه شد؛ مکانیسمی که در توافق هستهای برجام درنظر گفته شده و امکان بازگشت خودکار تحریمهای شورای امنیت علیه ایران را فراهم میکند.
آقای سعر در پستی در شبکه ایکس نوشت: «من از سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و بریتانیا درخواست میکنم که تمام تحریمها را علیه ایران دوباره اعمال کنند. ایران بهتازگی اعلامیهای ننگینی را درباره تعلیق همکاری خود با آژانس بینالمللی انرژی اتمی صادر کرده است. این اقدام، نقض کامل تمامی تعهدات و الزامات بینالمللی ایران در حوزه هستهای محسوب میشود.»
وزیر خارجه اسرائیل افزود: «جامعه جهانی باید اکنون قاطعانه اقدام و از تمام ابزارهای موجود برای توقف جاهطلبیهای هستهای ایران استفاده کند.»
این موضع اسرائیل، یک هفته پس از آتشبس در جنگ ۱۲ روزه با ایران است؛ جنگی که در آن اسرائیل از جمله به تاسیسات اتمی ایران حمله کرد.
منبع تصویر، Reuters
ساعاتی پس از دستور مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، برای اجرای قانون الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا این اقدام را «غیرقابل قبول» خواند.
تامی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در نشست خبریاش در واشنگتن گفت: «ما از واژه غیرقابل قبول استفاده میکنیم، چون ایران در زمانی تصمیم به تعلیق همکاری گرفت که هنوز برای تغییر مسیر و انتخاب راه صلح و رفاه فرصت داشت.»
صبح امروز آلمان هم این تصمیم ایران را «ارسال علامتی فاجعهبار» خواند و اسرائیل هم خواستار فعال کردن مکانیسم ماشه برای بازگرداندن تحریمهای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران شد.
آقای پزشکیان امروز قانون «الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی» را برای اجرا به سازمان انرژی اتمی، شورایعالی امنیت ملی و وزارت خارجه ایران ابلاغ کرد.
آژانس به بیبیسی گفته است که از این گزارشها آگاه و در انتظار دریافت اطلاعات رسمی بیشتر از طرف ایران است.
قانون تعلیق همکاری ایران با آژانس در قالب یک طرح دو فوریتی، هفته گذشته و یک روز پس از شروع آتشبس اسرائیل و ایران تصویب شد و فوراً به تأیید شورای نگهبان رسید.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پیشتر در گفتگو با تلویزیون ایران گفته بود این تصویب قانون به معنای تعلیق فوری رابطه با آژانس نیست بلکه همکاری با آژانس به تصمیم شورای عالی امنیت ملی واگذار شده است.
بیشتر بخوانید:
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از ایران خواست فورا همکاری کامل با آژانس را از سر بگیرد از جمله با «ارائه اطلاعات در مورد مواد هستهای اعلامنشده و فراهم کردن دسترسی بدون محدودیت به تاسیسات غنیسازی جدید.»
خانم بروس همچنین گفت که پیش از حملات موفق آمریکا، ایران مشغول انباشت اورانیوم غنیشده با غلظتی بالا بود که «هیچ هدف صلحآمیز معتبری برای آن وجود نداشت.»
او بار دیگر با تکرار هشدار دونالد ترامپ گفت که «ایران نمیتواند و نخواهد توانست به سلاح هستهای دست پیدا کند. رئیسجمهور بارها این را گفته و وزیر خارجه هم بر آن تأکید کرده است.»
عباس عراقچی اخیرا در گفتوگو با شبکه سیبیاس نیوز گفت که بمباران سایت هستهای فردو توسط آمریکا «خسارات سنگین و جدی» وارد کرده است.
