حمله به کارخانه هوافضای ترکیه؛‌ پیشنهاد آزادی اوجالان به اردوغان و اولین ملاقات او در زندان پس از سه سال

یک روز پس از حمله به یک کارخانه مهم هوا و فضا در نزدیکی آنکارا که دولت ترکیه حزب کارگران کردستان - پ‌ک‌ک - را دولت باحچلی، سیاست‌مدار کهنه‌کار و رهبر حزب حرکت ملی این کشور به رجب طیب اردوغان پیشنهاد کرده با آزادی عبدالله اوجالان، رهبر و بنیان‌گذار پ‌ک‌ک، زمینه را برای پایان دادن به ۴۰ سال مخاصمه میان این گروه و دولت ترکیه را فراهم کند. آقای اوجالان دیروز پس از سه سال برای اولین بار در زندان ملاقاتی داشته است.

درگیری‌ها میان پ‌ک‌ک و دولت ترکیه طی چهل سال گذشته بیش از ۴۰ هزار کشته، اکثرا کرد، برجای گذاشته و موجب شده تدابیر امنیتی شدید حتی در معابر معمولی شهرهای اصلی ترکیه به امری روزانه بدل شود.

دولت باحچلی که از نمایندگان ارشد پارلمان ترکیه است پیشنهاد آزادی عبدالله اوجالان را روز پنجشنبه و در دیدار با نمایندگان حزب حرکت ملی طرح کرد. حزب حرکت ملی یک حزب ملی‌گرای افراطی است و برای ارتباط با «گرگ‌های خاکستری» هم معروف است. پیشنهاد دولت باحچلی خیلی زود موجب شد گمانه‌زنی‌ها درباره تلاش‌های پشت پرده برای آزادی آقای اوجالان در رسانه‌های ترکیه آغاز شود.

عبدالله اوجالان که سابقه مبارزات او با دولت مرکزی ترکیه به حدود ۴۰ سال پیش باز می‌گردد، ۲۵ سال است که در زندان است و به همین علت برخی ناظران در میران نفوذ او بر رهبران امروزی حزب پ‌ک‌ک را مورد تردید قرار داده‌اند.

آقای اوجالان که حبس خود را در سلول انفرادی می‌گذراند، روز چهارشنبه پس از بیش از سه سال ملاقاتی در زندان داشت.

عمر اوجالان، برادرزاده رهبر زندانی پ‌ک‌ک، گفت عمویش پیام داده است که این قدرت را دارد که به مخاصمه با ترکیه پایان دهد و راه حلی سیاسی بیابد.

پ‌ک‌ک تحت رهبری اوجالان مبارزات خود برای تشکیل اقلیم مستقل کردستان در جنوب ترکیه را از سال ۱۹۸۴ آغاز کرد و در حالی که طی این چهار دهه گذشته بارها حملاتی علیه دولت مرکزی ترتیب داده، هنوز درباره حمله روز گذشته به کارخانه هوا و فضا در نزدیکی آنکارا موضع‌گیری نکرده است.

در واکنش به همین حمله که طی آن دست کم ۵ نفر کشته و ۲۲ نفر زخمی شدند، امروز - پنجشنبه سوم آبان - ارتش ترکیه اعلام کرد جنگنده‌های این کشور چهارشنبه شب به مواضع پ‌ک‌ک در داخل خاک عراق و سوریه حمله کردند.

حمله آنکارا به مواضع حزب کارگران کردستان پس از تیراندازی در صنایع هوافضای ترکیه

دولت ترکیه می‌گوید که ارتش این کشور چهارشنبه شب به نقاطی در عراق و سوریه که مرتبط با گروه شبه نظامی حزب کارگران کردستان، معروف به پ‌ک‌ک، حمله کرده است.

این اقدام در پی آن صورت می‌گیرد که ترکیه این گروه را مسئول حمله مسلحانه روز گذشته در نزدیکی شهر آنکارا اعلام کرد که منجر به کشته شدن حداقل پنج نفر شد.

وزارت دفاع ترکیه در بیانیه‌ای گفته است: «در این حمله تلافی جویانه، در مجموع ۳۲ هدف متعلق به تروریست‌ها با موفقیت منهدم شد.»

ترکیه می‌گوید در جریان این حملات هوایی ۵۹ نفر از اعضای پ‌ک‌ک را که آنکارا «تروریست» می‌خواند کشته است اما بخش شبه‌نظامی و مسلح پ‌ک‌ک در سوریه گفته این حملات منجر به جان باختن ۱۲ غیرنظامی در شمال و شرق سوریه شده است.

با وجود این اقدام ترکیه، هیچ گروهی هنوز رسما مسئولیت حمله روز گذشته به صنایع هوافضای این کشور را بر عهده نگرفته است.

ویدئوهای مختلف از حمله روز چهارشنبه حداقل دو نفر را نشان می‌دهد که با اسلحه در اطراف ورودی صنایع هوافضای ترکیه واقع در ۴۰ کیلومتری آنکارا، با اسلحه اقدام به شلیک می‌کنند.

در همین حال، جبهه دموکراتیک سوریه (اس‌دی‌اف) که کردها رهبری آن را در دست دارند صبح امروز گفت که «موج جدیدی» از حملات ترکیه علیه مواضع این گروه شبه‌نظامی مخالف بشار اسد آغاز شده و طی آن در جریان حمله به یک «تجمع غیرنظامیان» ۱۲ نفر کشته شده‌اند.

همزمان گروه ناظر بر مسایل حقوق بشری سوریه که مقر آن در بریتانیا است هم گفته جنگنده‌های ترکیه و پهپادهای نظامی این کشور تاسیسات زیربنایی در شمال و شرق سوریه را هدف قرار داده‌اند.

این گروه افزوده شهرهایی چون رقه، کوبانی، منبج، تل رفعت و حسکه شاهد حملات جدی بوده‌اند و جنگنده‌های ارتش ترکیه بامداد پنجشنبه هم به حملات خود ادامه داده و نقاطی چون ایستگاه های قطار، نیروگاه‌های برق، یک ایست بازرسی و یک نانوایی را هدف قرار داده‌اند.

روز گذشته علی یرلی‌کایا، وزیر کشور ترکیه حمله به کارخانه هوا و فضا تی‌ای‌آی در نزدیکی آنکارا را «تروریستی» خواند و ضمن متهم کردن پ‌ک‌ک گفت دو مهاجم که شامل یک زن و یک مرد بودند «کشته شده‌اند.»

پ‌ک‌ک که از دهه ۱۹۸۰ با دولت ترکیه می‌جنگد هنوز در این باره موضع‌گیری نکرده و مسئولیت این حمله را به عهده نگرفته، این گروه که ترکیه، آمریکا و بریتانیا آن را «تروریستی» می‌شناسند با هدف کسب حقوق گسترده‌تر برای اقلیت قابل توجه کرد ترکیه مبارزه می‌کند.

جودت ییلماز، معاون رئیس جمهور ترکیه گفته چهار نفر از کشته شدگان کارمندان «تی‌اِی‌آی» بودند و نفر پنجم هم یک راننده بوده است. رسانه‌های محلی پیشتر گزارش دادند مظنونان یک راننده تاکسی را کشته و خودروی او را برای انجام حمله ربوده بودند.

علی یرلی‌کایا، وزیر کشور نیز گفته بود هفت نفر از نیروهای عملیات ویژه در میان ۲۲ نفری هستند که در این حمله زخمی شدند.

رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، در جریان دیدار روز گذشته‌اش با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در اجلاس بریکس، این حمله را یک «اقدام کریه تروریستی» توصیف کرد.

او کارکنان شرکت هوا فضای ترکیه را ستود و کشته‌شدگان را «شهید» خواند.

آقای اردوغان در بیانیه‌ای طولانی در شبکه اجتماعی ایکس، تأکید کرد که نیروهای امنیتی «خیلی زود» وارد عمل شدند.

بسیاری از کشورها از جمله بریتانیا، آلمان، آمریکا و یونان این حمله را محکوم کردند.

مارک روته، دبیرکل ناتو حمله به کارخانه متعلق به صنایع هوافضای ترکیه در آنکارا محکوم کرد.

او گفت: «در کنار ترکیه متحد خود در ناتو ایستاده‌ایم و هر شکلی از تروریسم را محکوم می‌کنیم.»

درباره شرکت تی‌ای‌آی چه می‌دانیم؟

کارخانه محل حمله یکی از زیر مجموعه‌های تی‌ای‌آی، یکی از بزرگترین شرکت‌های صنایع دفاعی ترکیه است.

این شرکت در سال ۱۹۷۳ میلادی تاسیس شد و یکی از مراکز اصلی پیشرفته در فناوری‌های مرتبط با صنعت هوافضا این کشور است.

تی‌اِی‌آی در طراحی، توسعه و تولید هواگردهای مختلف برای مقاصد تجاری و نظامی دست دارد. این شرکت از جمله در نوسازی هواپیماهای کهنه برای استفاده ارتش ترکیه نقش دارد.

در سال‌های گذشته تی‌ای‌آی آمریکا را در تولید جنگنده‌های اف-۱۶ همراهی می‌کرد.

این شرکت اخیرا در توسعه پهپادها و هواپیماها فعالیت‌های گسترده‌ای انجام داده است.

بخش عمده‌ای از سهام کارخانه محل حمله هم متعلق به این شرکت بود.