«لو رفتن» اسرار غول تراشه‌سازی دنیا؛ سه نفر بازداشت شدند

دادستانی تایوان امروز، سه‌شنبه ۱۴ مرداد/پنجم اوت، خبر داد پس از گزارش «لو رفتن اسرار» یک فناوری حیاتی از شرکت بزرگ تراشه‌سازی تی‌اس‌ام‌سی، سه نفر بازداشت شده‌اند.

شعبه مالکیت معنوی دادستانی تایوان اعلام کرد که شرکت تولیدی نیمه‌رسانای تایوان (تی‌اس‌ام‌سی) می‌گوید دو کارمند فعلی و یک کارمند سابقش ممکن است اسرار تجاری‌اش را «غیرقانونی» به دست آورده باشند.

به گفته دادستانی این اطلاعات مربوط به «فناوری بنیادین ملی» این شرکت است.

دادستانی گفت شرکت تی‌اس‌ام‌سی در ماه گذشته میلادی (ژوئیه) دریافت که یک «دسترسی غیرمعمول» به پرونده‌های پرسنلش وجود داشته است.

به گزارش دادستانی، پس از صحبت با شاهدان عینی و جمع‌آوری شواهد، به نظر می‌رسد که این سه متهم مظنون به نقض قانون امنیت ملی هستند.

این شرکت بزرگترین تولیدکننده تراشه در جهان است و شرکت‌هایی از جمله انویدیا و اپل از مشتریانش هستند.

این شرکت در بیانیه‌ای اعلام کرد که «اقدامات انضباطی سختگیرانه‌ای» را برای پرسنل دخیل در «نشت احتمالی اسرار تجاری» انجام داده است.

در این بیانیه آمده است: «از آنجا که پرونده اکنون تحت بررسی قضائی است، ما در حال حاضر قادر به ارائه جزئیات بیشتر نیستیم.»

ریزتراشه‌ها در کانون جدال ژئوپولتیک منطقه

جنگ فناوری اکنون جزء جدایی‌ناپذیر جنگ اقتصادی و نظامی است. تقریبا تمام جنگ‌افزارهای پیشرفته به ریزتراشه نیاز دارند که تولید آن بسیار دشوار است و تنها چند تولیدکننده در دنیا چنین قابلیتی دارند.

برخلاف تصور، پیشرفته‌ترین ریزتراشه‌ها برای هوش مصنوعی و فناوری‌های نظامی و فضایی در کشورهایی مثل آمریکا، چین، کشورهای اروپایی و ژاپن تولید نمی‌شوند. این ریزتراشه‌ها در حال حاضر در دو کشور دنیا تولید می‌شوند: تایوان و کره‌جنوبی.

بخشی از تنش آمریکا و چین بر سر تایوان به همین برمی‌گردد: هر دو کشور فعلا به برای دسترسی به این ریزتراشه‌ها به شرکت «تی‌اس‌ام‌سی» وابسته‌اند که روابط نزدیک با آمریکا دارد و تمام تحریم‌های آن را رعایت کرده است.

اما جزیره کوچک تایوان فقط حدود ۱۶۰ کیلومتر با خاک اصلی چین فاصله دارد و پکن آن را بخشی از خاک خود می‌داند.

آمریکا همچنان در طراحی و مهندسی نیمه‌هادی‌ها، پیشرفته‌ترین کشور است. ۸۵ درصد بازار جهانی ابزارهای خودکارسازی طراحی الکترونیک که برای طراحی پیشرفته‌ترین ریزتراشه‌ها ضروری است، در دست شرکت‌های آمریکایی است.

اما مسئله این است که فقط ۱۰ درصد ریزتراشه‌های مورد نیاز آمریکا در خاک این کشور تولید می شود و بسیاری از کارخانه‌های آن در دهه‌های اخیر برای کاهش هزینه، برون‌سپاری شده‌اند.

پیشرفت در تولید ریزتراشه‌های پیشرفته، به سرمایه‌هایی چنان هنگفت نیاز دارد که بسیاری از شرکت‌های عظیم دنیا را از تحقیق و توسعه و سرمایه‌گذاری منصرف کرده است. آن‌ها ریزتراشه‌های پیشرفته را از دو سه شرکتی که قابلیت تولید آن را دارند می‌خرند. مثال آن شرکت اپل است که ریزتراشه‌هایش را خودش تولید نمی‌کند.

به جز تولید ریزتراشه، تست، مونتاژ (سوار کردن) و بسته‌بندی آنها بخش بزرگی از این صنعت است که آمریکا فقط پنج درصد آن را در خاک خود انجام می‌دهد. اما چین در کنار تایوان و سنگاپور جز بزرگترین تولیدکنندگان دنیا محسوب می‌شوند.

مسئله دیگر این است که برای تولید ریزتراشه‌های پیشرفته نیاز است که شرکت سازنده فقط بر یک نوع تولید و حتی یک خط تولید متمرکز باشد. کاری که شرکت تی‌اس‌ام‌سی بخوبی انجام داده است. مزیت دیگر این شرکت این است که هر چه نیاز دارد در کارخانه‌هایی در نزدیکی‌اش تولید می‌شوند.

ریزتراشه‌های پیشرفته با فناوری‌ ساخته می‌شوند به نام «لیتوگرافی با پرتو فرابنفش بسیار پرانرژی (فرین)». این کار بسیار پیچیده با دستگاه‌هایی انجام می‌شود که با پرتو لیزر ریزترانزیستورها را بر روی زیرلایه (ویفر) که معمولا از جنس بلور سلیکون است می‌نشاند. این نوع دستگاه را فقط یک شرکت هلندی به نام ای‌اس‌ام‌ال می‌سازد.

پیشرفته‌ترین ریزتراشه‌های دنیا اکنون به پنج نانو معروفند یعنی در هر میلیمتر مربع از زیرلایه، ۱۲۵ تا ۳۰۰ میلیون ریزترانزیستور حک شده است. این قابلیت را اکنون فقط تی‌اس‌ام‌سی و سامسونگ دارند.

فناوری قدیمی تر ۷ نانو بود که در میلیمتر مربع ۹۵ تا ۱۱۵ میلیون ریزترانزیستور نشانده شده است. اینتل در حال ساخت کارخانه‌ای برای تولید پنج نانو است اما در سال ۲۰۲۴ که زمان راه‌اندازی کارخانه عنوان شده، تی‌اس‌ام‌سی ساخت ریزتراشه ۳ نانو را شروع کرده است و بنابراین به نظر کارشناسان اینتل بین دو تا یک نسل عقب است. بنابر گزارشی که امروز رویترز منتشر کرد، آخرین تلاش اینتل برای پر کردن فاصله‌اس با تی‌اس‌ام‌سی با شکست مواجه شده است.

رقابت بر سر تولید ریزتراشه‌های هر چه توانمندتر و سریعتر شاید مهمترین رقابتی است که در حال حاضر در دنیا در جریان است.

تمام زندگی روزمره شهروندان در تمام دنیا به ریزتراشه‌ها وابسته است، جز موبایل و کامپیوتر و خودرو، هر وسیله الکتریک و الکترونیک و حتی مکانیکی امروزه به ریزتراشه‌ نیاز دارد، چه درسطح تجاری، چه صنعتی چه نظامی.