گروه ویژه اقدام مالی؛ ایران همچنان در فهرست سیاه و لبنان در فهرست خاکستری

گروه ویژه اقدام مالی (اف‌اِی‌تی‌اف) روز جمعه اعلام کرد که ایران در فهرست «حوزه نواحی پرخطر تحت فراخوان اقدام»، همچنین معروف به فهرست سیاه، باقی می‌ماند. همزمان اعلام شد که لبنان در فهرست خاکستری این نهاد قرار گرفته است.

«گروه ویژه اقدام مالی» یک نهاد جهانی برای مقابله با پولشویی و تامین مالی تروریسم است. علاوه بر جمهوری اسلامی ایران، کره شمالی و میانمار هم در این فهرست باقی می‌مانند.

قرار گرفتن در فهرست سیاه اف‌اِی‌تی‌اف به معنی این است که این نهاد به اعضای خود شامل شبکه‌ای از کشورهای مختلف، نهادهای بین‌المللی و موسسات پولی و اعتباری، قویا توصیه می‌کند از مراودات مالی و بانکی با آن پرهیز کنند.

این سازمان در گزارش روز جمعه - چهارم آبان / ۲۵ اکتبر - نوشت که فقط زمانی در تصمیم خود در مورد ایران تجدید نظر خواهد کرد که این کشور به طور کامل طرح اقدام مورد نیاز را کامل کند، که شامل تصویب اجرای کنوانسیون‌های پالرمو و تامین مالی تروریسم می‌شود.

کنوانسیون پالرمو یک توافق بین‌المللی مورد حمایت سازمان ملل است که برای مبارزه با قاچاق انسان و تولید غیرقانونی و قاچاق اسلحه و مهمات تصویب شده است.

کنوانسیون مقابله با تامین مالی تروریسم یا «سی‌اف‌تی» هم یکی دیگر از توافق‌های سازمان ملل است که اعضا را ملزم می‌کند با نظارت بر مبادلات بانکی، جلوی تامین مالی گروه‌های تروریستی را بگیرند.

عضویت ایران در چارچوب لوایحی که دولت حسن روحانی تهیه کرد در مجلس تصویب شد، اما مصوبه‌های مجلس با مخالفت شورای نگهبان در آبان ۱۳۹۷ به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع شد. بررسی مجدد این مصوبه‌ها با موافقت رهبر جمهوری اسلامی در دی ۱۳۹۹ در مجمع تشخیص آغاز شد اما تاکنون بلاتکلیف مانده‌اند.

مخالفان این کنوانسیون که در نهایت با رعایت مقررات گروه ویژه اقدام مالی مخالفت می‌کنند، می‌گویند که اجرای آن موجب خواهد شد تا حمایت مالی جمهوری اسلامی ایران از گروه‌های شبه‌نظامی اسلامگرا به ویژه حزب‌الله لبنان با مشکلاتی جدی روبه‌رو شود.

ایران ابتدا در سال ۲۰۰۹ در فهرست سیاه اف‌اِی‌تی‌اف قرار گرفت. این کشور سال ۲۰۱۶ از این فهرست خارج شد اما بار دیگر در سال ۲۰۲۰ به آن افزوده شد.

پیوستن کامل به اف‌ای‌تی‌اف یکی از موضوع‌های مناظره نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ بود.

لبنان در فهرست خاکستری

گروه ویژه اقدام مالی همزمان اعلام کرد که لبنان در فهرست «خاکستری» این نهاد قرار گرفته است.

الیسه د آندا مادرازو، رئیس این نهاد، به خبرنگاران گفت: «ما قطعاً وضعیت فوق‌العاده و جدی که لبنان در حال حاضر با آن روبرو است را شناسایی می‌کنیم.»

او افزود: «وضعیت لبنان در فهرست خاکستری نباید مانع تلاش‌های کمک‌رسانی شود ... ما در حال کار بر روی این موضوع هستیم که اطمینان حاصل کنیم کانال‌های کمک‌های انسانی همچنان باز بمانند.»

لبنان که از سال ۲۰۱۹ در بحران مالی به سر می‌برد اکنون با خسارات فزاینده ناشی از حملات هوایی و عملیات‌های زمینی اسرائیل علیه حزب‌الله مواجه است.

قرار گرفتن لبنان در فهرست «خاکستری» احتمالاً سرمایه‌گذاری در این کشور را بیشتر تحت تأثیر قرار خواهد داد و می‌تواند بر رابطه برخی از بانک‌های لبنانی با سیستم مالی جهانی تأثیر بگذارد.

یک منبع مطلع به خبرگزاری رویترز گفت که جنگ باعث شده « اف‌ای‌تی‌اف» تا سال ۲۰۲۶ به جای ۲۰۲۵ به لبنان فرصت دهد تا به مسائل مربوط به قرار گرفتن در فهرست خاکستری، از جمله نگرانی‌ها درباره «تأمین مالی تروریسم و عدم استقلال قضایی» رسیدگی کند.

اف‌ای‌تی‌اف توسط کشورهای گروه هفت (جی هفت)‌ راه‌اندازی شده و مقرراتش بیشتر متکی بر اجرای قوانینی است که توسط نهادهای معتبر بین‌المللی مانند سازمان ملل تصویب شده‌اند.