رمزگشایی از خودنمایی گسترده پوتین پس از شورش واگنر

ولادیمیر پوتین کجاست؟ سوالی که تا دو روز پس از شورش دراماتیک گروه واگنر به شدت ذهن همه را درگیر کرده بود.

سخنگوی پوتین در ساعات پایانی روز شنبه ۲۴ ژوئن از توافق برای پایان دادن به شورش واگنر خبر داد. اما چه زمانی قرار است خود رئیس‌جمهور در مورد این توافق بحث‌برانگیز اظهار نظر کند؟ این توافق از آن جهت بحث‌برانگیز بود که به رغم اینکه جنگجویان واگنر دست به شورش زدند، اماکن نظامی را تصرف کردند و حتی خلبانان نیروی هوایی روسیه نیز در این شورش کشته شدند، کرملین موافقت کرد که اگر جنگجویان واگنر و فرمانده‌شان، یوگنی پریگوژین، از شورش دست بکشند، آنها را محاکمه نکند.

طی هفته گذشته، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه به طرزی بی‌سابقه چندین‌بار در سخنرانی‌هایی که از طریق تلویزیون پخش می‌شد حضور یافت.

دوشنبه؛ پوتین خطاب به ملت

دوشنبه ۲۴ ژوئن خبری از یوگنی پریگوژین، فرمانده گروه واگنر می‌رسد: یک پیام صوتی که در فضای مجازی منتشر شد، روایت او را از ماجرا ارائه می‌دهد. او گفت افرادش راهی مسکو شدند تا رهبرانی را که مقصر و عامل 'اشتباهات' جنگ اوکراین خواند، «بازخواست کنند.»

سپس تا اواخر عصر همان روز کرملین اعلام کرد که پوتین برای ملت سخنرانی خواهد کرد.

ولادیمیر پوتین حوالی ۱۰ شب در یک سخنرانی تلویزیونی ظاهر شد. سخنرانی آخر شب از پوتین بسیار غیرمنتظره است. در شبکه‌های اجتماعی شایعاتی مبنی بر این که سخنرانی پوتین «تعیین کننده سرنوشت روسیه» خواهد بود دست به دست شد. با دلهره کانال تلویزیونی روسیه را روشن می‌کنیم تا صحبت‌های رئیس‌جمهور را بشنویم.

اما به سرعت مشخص می‌شود که سخنرانی پوتین حاوی هیچ اطلاعیه مهمی نیست و قرار نیست سرنوشت روسیه را تعیین کند. تنها سرنخی که این سخنرانی پنج دقیقه‌ای به دست می‌دهد این است که کرملین قرار است اتفاقات دراماتیک آخر هفته را به نفع خود سوق دهد.

پوتین در صدد ترسیم تصویری از روسیه است که برای شکست دادن خیانت رهبران واگنر متحد شده است.

او در تلاش است تا همه را به سمت و نفع خود سوق دهد. او از مردم، مقامات، رهبران مذهبی، نیروهای مسلح و سرویس‌های امنیتی روسیه تشکر کرد. او میان فرمانده شبه‌نظامیان واگنر و جنگجویان معمولی این گروه که آنان را میهن‌پرست می‌خواند، تمایز قائل شد. و مهمتر از همه، خود را مردی معرفی کرد که از «خونریزی بزرگ» جلوگیری کرده است.

پوتین گفت: «به محض شروع این وقایع، با دستور مستقیم من، اقداماتی برای جلوگیری از خون‌ریزی انجام شد».

او به جنجالی که قبلا به آن اشاره شد نمی‌پردازد اما مسئله اصلی این است که اکنون روسیه از مرز عقب‌نشینی کرده است.

سه‌شنبه: روبه رو شدن با ارتش

رئیس‌جمهور روز دوشنبه تلاش می‌کرد که سرپا شود و خود را بازیابد. صبح روز سه‌شنبه اما تمام تمرکزش بر احیای اقتدارش بود.

در یک مراسم شتابزده حدود ۲۵۰۰ سرباز و مقامات امنیتی در میدان کلیسای جامع کرملین صف کشیدند. جایی که محل مراسم تاجگذاری و تشییع جنازه تزارهای روسیه است.

پوتین یکی یکی از پله‌های کرملین که فرش قرمز روی آن پهن شده پایین آمده و به سمت مراسم حرکت کرد. و با رسیدن به میدان کلیسای کرملین خطاب به نیروهای ارتش شروع به سخنرانی کرد.

اما حتی قبل از شروع سخنرانی، تصویر گویای همه‌چیز است. در مجموع همه در کنار هم قرار گرفته‌اند: کلیسای ارتدکس، کرملین، رئیس‌جمهور و ارتش. تصویری که آدمی را به یاد شعار قدیمی امپراتوری روسیه می‌اندازد: «برای ایمان، برای تزار و میهن».

به عبارت دیگر، آنچه به چشم می‌رسد تماما، تلاش برای نشان دادن روسیه به عنوان کشوری متحد با تکیه به ولادیمیر پوتین است. مثل اینکه سعی دارند تا مردم روسیه را متقاعد بسازند که کلیسا، ارتش و پوتین با هم مرتبط یا حتی بخشی از یک کل هستند.

پوتین در سخنرانی کوتاه خود بار دیگر مدعی شد که پس از پایان شورش گروه واگنر، ملت روسیه گرد هم آمده‌اند. اما بیشتر تمرکز او روی ستایش از ارتش «برای توقف یک جنگ داخلی» است.

در این مراسم، حاضران برای ادای احترام به خلبانان نیروی هوایی روسیه که در پی این شورش کشته شدند، یک دقیقه سکوت کردند. اما پوتین تاکنون پاسخ نداده که چرا جنگجویان واگنر محاکمه نمی‌شوند.

لب سخنرانی پوتین: رئیس‌جمهور نه تنها مسئول است بلکه با کمک ارتش و مردم روسیه به تازگی یک پیروزی بزرگ رقم زده است.

چهارشنبه: دیدارهای حضوری

ویدیوهایی از سفر رسمی پوتین به داغستان برای شرکت در جلسه‌ای پیرامون گردشگری داخلی این کشور در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود. صحنه‌های غافلگیرکننده‌ ای که تعامل و نزدیکی بی‌سابقه پوتین با جمعیت را نشان می‌دهد.

پوتین با قدم گذاشتن در خیابان‌های شهر دربند مورد استقبال جمعیتی از هوادارانش قرار گرفت.

در حالی که ولادیمیر پوتین معمولا در دیدارها سعی می‌کند از جمعیت فاصله بگیرد، در این ویدیوها دیده می‌شود که بر سر کودکان بوسه می‌زند، زنان را در آغوش می‌گیرد، و با جمعیتی که در تلاش برای عکس گرفتن با او هستند دست می‌دهد.

تلویزیون دولتی روسیه این صحنه‌ها را پخش می‌کند. مجری یک برنامه گفتمان پرطرفدار در کانال یک روسیه فریاد می زند: «جیغ، کف، توصیف و تمجید. حتی ستاره‌های راک هم مورد چنین استقبالی قرار نمی‌گیرند. غرب به تمسخر مدعی است که پس از شورش پریگوژین، رئیس‌جمهور ضعیف شده است. اما آنچه می‌بینیم خلاف این را ثابت می‌کند.»

رفتار پوتین بسیار غیرمعمول به نظر می‌رسد. ولی خب به نظر می‌رسد که هیچ چیزی در روسیه در حالت عادی نیست.

پوتین به تازگی از یک شورش مسلحانه جان سالم به در برده و احتمالا می‌خواهد به کشور، نخبگان سیاسی و حتی خودش نشان دهد که هنوز هم هوادارانی دارد.

با دیدن این تصاویر، ناگهان تصاویر جنگجویان واگنر را به یاد می‌آوریم که پس از توافق برای پایان دادن به شورش شنبه شب روستوف را ترک کرده و در خیابان‌ها مورد استقبال و تشویق قرار گرفتند.

آیا ولادیمیر پوتین آن تصاویر را دیده است؟ آیا او هنوز هم خودش را قهرمان فکر می‌کند؟

احتمالا هرگز نخواهیم دانست.

پنجشنبه: تشویق حضار ... و نقاشی بازی

پوتین در یک کنفرانس تجاری درباره برندهای روسی در مسکو حضور یافت. هرچند این بار صحنه راک استار مانند برای او تکرار نشد.

با این حال، او از هر فرصتی برای اینکه نشان دهد مسئولیت‌پذیر، فعال و محبوب است، استفاده می‌کند.

رئیس‌جمهور روسیه با ورود به سالن کنفرانس مورد استقبال قرار گرفت.

او به سخنان یکی از برگزارکنندگان این کنفرانس گوش می‌دهد که می‌گوید: «آقای پوتین، همراه با شما و کل کشور، ما نیز حوادث ۲۴ ژوئن (شورش) را با اضطراب تجربه کردیم. ما همه با شما هستیم و از شما حمایت می‌کنیم.»

سایر شرکت‌کنندگان نیز برای تایید این گفته‌ها، شروع به تشویق پوتین کردند.

ویدیویی عجیب‌تر از این کنفرانس نیز منتشر شده است که پوتین را در حال کشیدن یک چهره قرمز کارتونی با سه تار مو نشان می‌دهد. تصویری عجیب از رهبری که هنر بقای سیاسی را آموخته است.

رهبر کرملین با صف نیروهای وفادار و صدای تشویق طرفداران خود در تلاش است تا نشان دهد که دوباره کنترل اوضاع را به دست گرفته است.