هشدار دمشق به تهران درباره «هرج و مرج در سوریه» و دفاع ایران از حمله به اسرائیل پس از اذعان به ترور هنیه

اسعد حسن شیبانی روز سه‌شنبه از ایران خواست از گستراندن هرج‌ومرج در سوریه خودداری کند و به اراده و حق حاکمیت ملی این کشور احترام بگذارد. تهران می‌گوید تاکنون «تماس مستقیمی» با حاکمان جدید دمشق نداشته اما به دنبال بازگشایی سفارتش است. در تحولی دیگر، نماینده ایران در سازمان ملل اذعان رئیس‌جمهور اسرائیل به ترور اسماعیل هنیه در تهران را دلیل «قانونی» بودن حمله موشکی ایران به اسرائیل دانسته است.

اسعد حسن شیبانی، وزیر خارجه دولت موقت سوریه، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران باید به اراده مردم سوریه و حق حاکمیت ملی و امنیت این کشور احترام بگذارد. ما به آنها هشدار می‌دهیم از گستراندن هرج‌ومرج در سوریه خودداری کنند و آنها را به خاطر عواقب تازه‌ترین اظهاراتشان مسئول می‌شناسیم.»

او نگفت که به چه اظهاراتی اشاره دارد، اما منظور او ممکن است نطق تلویزیونی آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در روز یکشنبه باشد که خواستار مقاومت سوری‌ها در برابر دولت تازه این کشور شد.

رهبر جمهوری اسلامی در آن سخنرانی گفت پیش‌بینی می‌کند که «یک نیروی شرافتمند قوی» در سوریه ظاهر شود: «جوان سوری چیزی برای از دست دادن ندارد. دانشگاهش ناامن است، مدرسه‌اش ناامن است، خانه‌ش ناامن است، خیابانش ناامن است، زندگی‌اش ناامن است، چه کار کند؟ بایستی با قوت و اراده در مقابل آن کسانی که این ناامنی را طراحی کرده‌اند و آن کسانی که آن را اجرا کرده‌اند بایستد و ان‌شاءالله بر آنها فائق خواهد آمد.»

احمد شرع، رهبر هیئت تحریر شام، که هدایت نیروهای مخالف بشار اسد را به عهده داشت و عملا رهبری سوریه را به دست گرفته، روز جمعه به روزنامه الشرق الاوسط گفت: «امروز، پروژه ایران در منطقه ۴۰ سال عقب رانده شد، که خلیج (فارس) را امن‌تر و باثبات‌تر می‌کند.»

به نوشته این نشریه عرب زبان او گفت: «سوریه به سکویی برای ایران بدل شده بود تا پایتخت‌های عربی را کنترل کند، جنگ بگستراند، و خلیج (فارس) را با مواد مخدری مثل کاپتاگون بی‌ثبات کند. با حذف شبه‌نظامیان ایران و بستن سوریه بر نفوذ ایران، به منافع منطقه خدمت کرده‌ایم.»

وبسایت خبری والا در اسرائیل روز یکشنبه گزارش داد که حکومت جدید سوریه تصمیم گرفته است جلو پرواز هواپیماهای ایران بر فراز این کشور را بگیرد.

حکومت بشار اسد روز ۸ دسامبر پس از ۱۳ سال جنگ داخلی فروپاشید. آقای اسد همان روز از سوریه به روسیه پناه برد.

ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه هفته پیش گفت که بعد از سقوط حکومت اسد چهار هزار نظامی ایرانی از طریق پایگاه هوایی حمیمیم روسیه منتقل شدند. همچنین پس از سرنگونی بشار اسد، تصاویری از حمله به سفارت ایران و غارت آن منتشر شد.

وقتی حکومت اسد پس از قیام مردمی سال ۲۰۱۱ و جنگ داخلی متزلزل شد، تهران سرباز، تسلیحات و سوخت برای اسد فراهم کرد. بیش از دو هزار نیرو و فرمانده نظامی ایران در آنجا کشته شدند، در حالی که به گفته ایران به عنوان «مستشار نظامی» به آنجا رفته بودند. به علاوه روسیه با کمک نیروی قدرتمند هوایی خود و گروه حزب‌الله لبنان با اعزام نیرو به بقای اسد کمک کردند.

ایران با سقوط حکومت اسد بار دیگر متحمل ضربه قابل توجه دیگری به نفوذ خود در منطقه شده است.

سوریه، تحت فرمان اسد، بخشی از حلقه ارتباط ایران و حزب‌الله بود و نقشی کانونی در انتقال سلاح و مهمات به این گروه داشت.

با این حال آقای خامنه‌ای در نخستین سخنرانی پس از سرنگونی اسد، تلاش کرد با نمایش چهره‌ای مقاوم و مصمم، این شکست استراتژیک را کم‌ اهمیت جلوه دهد.

او تاکید کرد که ائتلاف تحت رهبری ایران در خاورمیانه قوی‌تر خواهد شد. این ائتلاف که شامل گروه‌هایی مانند حماس، حزب‌الله، حوثی‌های یمن و شبه‌نظامیان شیعه عراق است، با عنوان «محور مقاومت» شناخته می‌شود.

وزارت خارجه ایران روز دوشنبه تایید کرد که تهران «هیچ تماس مستقیمی» با حاکمان جدید سوریه ندارد.

«اعتراف گستاخانه»

ایران می‌گوید اذعان اسرائیل به کشتن اسماعیل هنیه، رهبر سیاسی حماس، در تهران به حمله روز اول اکتبر ایران به اسرائیل مشروعیت می‌بخشد.

امیرسعید ایروانی، نماینده ایران در سازمان ملل، در نامه‌ای به شورای امنیت گفته است: «این اعتراف گستاخانه و بی‌شرمانه به ترور یک رهبر سیاسی در خاک حاکمیتی یکی از کشورهای عضو سازمان ملل متحد، بار دیگر مسئولیت بین‌المللی رژیم اسرائیل را برای اقدامات تروریستی و تجاوزکارانه‌اش آشکار می‌سازد.»

آقای ایروانی اقدام اسرائیل را مبنای مشروع و قانونی بودن «پاسخ دفاعی ایران» در ۱ اکتبر ۲۰۲۴ دانسته است.

نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد در نیویورک سه‌شنبه شب در بیانیه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس به انگلیسی نوشت: «در اذعانی بی‌شرمانه، وزیر جنگ‌افروزی این رژیم (اسرائیل) به ترور اسماعیل هنیه، رهبر سیاسی و نخست وزیر سابق فلسطین، اعتراف کرد.»

این نمایندگی اضافه کرد: «این عمل گستاخانه که موید نقش اسرائیل در تروریسم است، به پاسخ روز اول اکتبر ۲۰۲۴ ایران مشروعیت می‌بخشد و نشان می‌دهد که رژیم صهیونیستی تهدیدی جدی برای صلح منطقه است که باید متوقف شود.»

اسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل برای اولین بار گفته است که کشورش در کشتن اسماعیل هنیه، رهبر حماس در تهران نقش داشته است. او گفت اسرائیل به حوثی‌های یمن هم ضربه سختی خواهد زد.

تا پیش از این اسرائیل به طور رسمی مسئولیت کشتن آقای هنیه را برعهده نگرفته بود و در این باره سکوت کرده بود، اما برداشت عمومی این بود که این کشور مسئول ترور رهبر حماس در تهران بوده است.

بر اساس بیانیه سپاه پاسداران، ایران در آن روز ۲۰۰ موشک بالستیک به طرف اسرائیل شلیک کرد که بیشتر آنها توسط سامانه دفاع هوایی اسرائیل دفع شد.‌ این تقریبا دو برابر تعداد موشک‌های بالستیکی است که ایران در حمله اول – ۱۳آوریل - به اسرائیل شلیک کرده بود. ‌