آیا طالبان به مقابله با شبکه‌‌ توزیع و فروش مواد مخدر برخاسته‌ است؟

به‌دنبال جمع‌آوری هزاران معتاد به مواد مخدر در کابل و شهرهای دیگر افغانستان، طالبان می‌گویند مقابله شدید با شبکه‌های فروش و توزیع مواد مخدر را در دستور کار قرار داده‌اند..

معاونت وزارت داخله طالبان در امور مبارزه با مواد مخدر می‌گوید «تحقیقات از افراد معتاد و اطلاعات آنان سرنخ‌های قوی» برای کشف، شناسایی و بازداشت افراد شبکه توزیع موادمخدر فراهم کرده است.

در هفته‌های گذشته با چند معتاد به موادمخدر که برای درمان به شفاخانه هزار بستر/تختخوابی معتادان ابن‌سینا در کابل آورده شده اند، تلفنی صحبت کردم.

یک فرد معتاد که از منطقه «کارته نو» کابل که به این محل درمانی منتقل شده است، در حضور مسئولان شفاخانه تحت کنترل طالبان از حاکمان گذشته و فعلی به دلیل کم کاری برای سرکوب فروشندگان و شبکه توزیع مواد مخدر در کابل انتقاد کرد.

او گفت: «این درد دل او و صدها معتاد دیگر نیز است که ناخواسته گرفتار بدبختی اعتیاد شده‌اند...جمع‌آوری معتادان اقدام خوب است، اما این مشکل باید ریشه کن شود. معتاد چه کاری می‌تواند انجام بدهد؟ معتاد حالا که آزاد شود، دوباره به همان محلات رفته و مواد خریداری کرده و استفاده می‌کند. فروشندگان مواد مخدر باید محو شوند».

حرف این معتاد موضوعی است که بسیاری از گذشته‌های دور مطرح می‌کنند و باور بر این است که محل‌های فروش و توزیع موادمخدر برای همه معلوم بود، ولی برای سرکوب شبکه توزیع مواد مخدر، تاکنون عمداً کوتاهی صورت گرفته است.

به گفته مسئولان نهادهای مبارزه با مواد مخدر در حکومت طالبان و معتادانی که حالا تحت درمان هستند، محل‌هایی در کابل مانند پل سوخته و مناطق اطراف آن، تپه سرای شمالی، مناطقی در اطراف تپه نادرخان، چهلستون، ده دانا، واصل آباد و برخی محلات دیگر شهر کابل، مراکز اصلی تجمع معتادان برای مصرف مواد مخدر بوده است و همچنین محل‌های فروش و توزیع موادمخدر بوده است.

میوند هوشمند، مشاور روانی و اجتماعی این درمانگاه که در هفته‌های اخیر با صدها فرد معتاد به موادمخدر صحبت کرده، می‌گوید داستان‌های چگونگی توزیع و دریافت موادمخدر در مناطق مختلف متفاوت است.

او گفت: «معتادان از مناطق مختلف شهر کابل جمع آوری شده‌اند. بر اساس اظهارات آنها، در مناطق مختلف شیوه فروش مواد مخدر متفاوت است. مثلاً در سرای شمالی افراد کهنسال و جوانان مواد توزیع می‌کنند. در منطقه کمپنی برخی افرادی که در کمپ مهاجران زندگی می‌کنند در فروش مواد مخدر دست دارند. گداها نیز در فروش مواد نقش دارند. در کارته نو اما فروشندگان مواد مخدر متاسفانه از کودکان سواستفاده می‌کنند. موادمخدر را به کودکان می‌دهند و آنها در بین معتادان پخش می کنند».

«از کودکان به عنوان فروشنده موادمخدر در کابل استفاده شده»

اکنون مسئولان مبارزه با مواد مخدر حکومت طالبان از تصمیم سرکوب شبکه توزیع و فروش مواد مخدر در کابل و شهرهای دیگر خبر داده و می‌گویند تاکنون «بیش از ۵ هزار نفر» را در پیوند به فروش، توزیع و قاچاق مواد مخدر بازداشت کرده‌اند.

عبد الحق همکار، معاون مبارزه با مواد مخدر وزارت امور داخله طالبان می‌گوید، تحقیقات از افراد معتاد و اطلاعات آنان سرنخ‌های قوی برای کشف، شناسایی و بازداشت شبکه توزیع موادمخدر فراهم کرده است.

آقای همکار گفت: «حالا یافته‌های ما نشان می‌دهد که معتادان نیز در فروش مواد مخدر نقش اصلی دارند. در هر پنج معتاد دو نفر فروشنده مواد مخدر هستند. همزمان شبکه توزیع مواد مخدر از کودکان، زنان، دختران کوچک برای پخش مواد مخدر در بین معتادان استفاده می‌کنند. پس از بازجویی معتادان همه مراکز فروش و فروشندگان و توزیع کنندگان حالا مشخص شده، از این رو روند بازداشت فروشندگان نیز بسیار نتیجه بخش بوده است».

این مقام طالبان می‌گوید پس از جمع‌آوری و صحبت با هزاران معتاد، در یک هفته بیش از هزار فروشنده و توزیع کننده مواد مخدر را تنها در کابل بازداشت کرده‌اند و به قول او شبکه توزیع موادمخدر ازهم پاشیده است.

یک معتاد دیگر که به تازگی به شفاخانه آورده شده است گفت، پس از جمع آوری معتادان و بازداشت فروشندگان موادمخدر، حالا پیدا کردن مواد برای معتادان دشوار شده است و «مشتری و فروشنده هردو از همدیگر در هراس هستند».

او گفت: «من که ده روز قبل بیرون بودم، برنامه‌ای را که امارت اسلامی [طالبان] راه اندازی کرده است، فکر می‌کنم ظرف یک تا دو ماه حضور معتادان و فروش مواد مخدر صفر خواهد شد. تعدادی فروشندگانی که باقی مانده اند، حالا خودشان به دنبال معتاد سرگردان هستند تا بتوانند مواد را بفروشند. اطلاعاتی که من دارم هنوز هم در تپه کارته، کمپ هلمندی‌ها و پل سوخته برچی هنوز هم فروشندگان مواد مخدر هستند. به واصل آباد کسی نمی‌رود، زیرا هر فردی که از بیرون برود، بلافاصله بازداشت می‌شود».

او گفت، حالا معتاد هم مجبور است به‌خاطر خرید مواد مخدر به مناطق مختلف شهر سر بزند.

به گفته او، «در دوران جمهوریت 'تابلیت کا' در هر منطقه به مقدار زیاد پیدا می‌شد. حالا خرید آن برای ما نیز مشکل شده است. پول در دست داریم اما مواد پیدا نمی‌شود. فروشنده هم هراس دارد و به هر کس اعتماد نمی‌کند. برای خرید مواد از یک گوشه به گوشه دیگر شهر می‌روند و پول خرید مواد مصرف کرایه موتر می‌شود».

به گفته مسئولان اداره مبارزه با مود مخدر وزارت داخله طالبان، فروش مواد مخدر در برخی مناطق تجارت خانوادگی شده بود.

«در برخی مناطق تمام اعضای خانواده به شمول پدر، پسر، دختر و زنان خانواده در توزیع و فروش مواد مخدر نقش داشتند.»

یکی از مسئولان پیشین در یک اداره مبارزه با مواد مخدر در دوران جمهوریت نیز می‌گوید در گذشته هم فهرستی از خانواده‌هایی که همه اعضای آن در فروش پرچون مواد مخدر در کابل نقش داشتند تهیه و حتی در اختیار مرکز عدلی و قضایی مبارزه با مواد مخدر قرار گرفته بود، ولی به دلایلی برای بازداشت اعضای چنین خانواده‌ها اقدام نشد.

اخیرا، فرمان تازه رهبر طالبان در مورد منع کشت گیاه «بنگ» که از مشتقات حشیش است، صادر شد و سال گذشته فرمان منع کشت خشخاش را صادر کرده بود.

با آن هم چند ماه قبل دفتر مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل گفت از زمان به قدرت رسیدن دوباره طالبان کشت خشخاش در افغانستان بیش از ۳۰ درصد افزایش یافته و درآمد محصولات آن هم سه برابر شده است. سازمان ملل گفت هنوز هزاران هکتار زمین در افغانستان زیرکشت خشخاش برای تولید تریاک و هیروئین و شاهدانه برای تولید انواع حشیش قرار دارد و افراد طالبان نیز متهم به دریافت سهم از کشاورزان و تاجران مواد مخدر هستند.

در دو دهه گذشته قبل از بازگشت طالبان به قدرت آمریکا و ناتو تلاش کردند تا با پرداخت پول به کشاورزان برای کشت محصولات جایگزین مانند گندم و زعفران، کشت خشخاش را محدود کنند. طالبان مناطق اصلی کشت خشخاش در افغانستان را کنترل می‌کردند و بنا به گزارش‌ها در آن زمان مواد مخدر از منابع درآمد اصلی طالبان بود.