رقابت تنگاتنگ میان اردوغان و قلیچداراوغلو در ساعات پایانی تا انتخابات ترکیه

ساعات پایانی رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری ترکیه با تلاش‌های رجب طیب اردوغان برای تمدید قدرت ۲۰ ساله خود تا پنج سال دیگر به‌شدت تلخ و تیره شده است.

پیش از دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ترکیه، کمال قلیچداراوغلو، رقیب آقای اردوغان، با وعده اخراج میلیون‌ها پناهنده سوری تلاش کرده که آرای ملی‌گرایان را جلب کند.

رجب طیب اردوغان رقیب خود را به اظهار سخنان «نفرت‌انگیز» متهم کرده و گفته که پیروزی آقای قلیچداراوغلو «پیروزی تروریست‌ها خواهد بود.»

آقای قلیچداراوغلو در دور اول انتخابات، که یکشنبه ۲۸ مه برگزار شد، با ۲/۵ میلیون رای کمتر از رقیب خود عقب ماند.

با آنکه رجب طیب اردوغان تاکنون نامزد برگزیده است، رقیب او آقای قلیچداراوغلو معتقد است که هنوز هم می‌تواند برنده رقابت باشد - چه با ۲/۸ میلیون هوادار سنان اوغان، نامزدی که در دور اول سوم شد و چه با هشت میلیون رای‌دهنده که در دور اول شرکت نکردند.

آقای قلیچداراوغلو در هفته اخیر در برنامه‌ای در کانال اینترنتی «بابالا تی‌وی» به سوالات مخاطبان پاسخ داد. بر اساس آخرین آمار این برنامه تاکنون ۲۴ میلیون بازدید داشته است. کل جمعیت ترکیه به ۸۵ میلیون نفر می‌رسد.

مهتپ یکی از حامیان کارزار انتخاباتی آقای قلیچداراوغلو معتقد است که حضور او در این گفتمان اینترنتی ممکن است کارساز باشد. او گفت: حضور در تلویزیون بابالا بر عده زیادی از رای‌دهندگان جوانی که در دور اول رای نداده بودند تاثیرگذار بود.

مهتپ عضو حزب راست میانه و ملی‌گرای «نیک» است. حزب نیک از کمال قلیچداراوغلو حمایت کرده و تنها حزب در دنیای سیاست امروز ترکیه است که رهبرش، مرال آق‌شنر، زن است.

حضور در این برنامه حرکت هوشمندانه آقای قلیچداراوغلو برای غلبه بر رقیبش بود که کنترل حدود ۹۰ درصد رسانه‌های ترکیه را در دست دارد.

ناظران بین‌المللی معتقد هستند که ممکن است رای‌دهندگان یک «انتخاب واقعی» داشته باشند، اما «ترکیه اصول اساسی برای برگزاری یک انتخابات دموکراتیک را رعایت نکرده است.»

آقای اردوغان نه تنها در شش سال گذشته اختیارات‌ گسترده‌ای به‌دست آورد بلکه مخالفان را سرکوب کرد و حتی مخالفان سیاسی‌اش را به زندان انداخت.

شهر بالا، در جنوب شرق آنکارا، جایی نیست که آقای قلیچداراوغلو بتواند برای کسب حمایت مردمش به آنجا برود. بیش از ۶۰ درصد از رای‌دهندگان در این شهر دو هفته قبل حمایت‌شان را از آقای اردوغان اعلام کرده و نشانه کمی از حضور پنج میلیون رای‌دهنده که برای اولین‌بار پای صندوق‌های رای‌دهی می‌روند در ترکیه وجود دارد.

ال اوزدمیر، صاحب یک رستوران کباب دونر در مسیر دفتر مرکزی حزب آقای اردوغان، می‌گوید که برای پنج سال دیگر به آقای اردوغان رای خواهد داد.

اما یکی دیگر از مغازه‌داران حاضر نشد به بی‌بی‌سی بگوید که از چه کسی حمایت می‌کند زیرا می‌ترسید مشتریان طرفدار اردوغان را از دست بدهد.

تورم اقتصادی، ماه‌ها موضوع شماره یک بحث در ترکیه بود، اما با نزدیک شدن به دور دوم انتخابات، لفاظی‌ها تشدید شده و مسئله خروج یا اخراج پناهندگان در کانون توجه قرار دارد.

اگرچه رئیس‌جمهور حمایت سنان اوغان را به دست آورد اما در مقابل آقای قلیچداراوغلو با کسب حمایت حزب پیروزی (حزب مخالف پناهجویان) به رهبری اومید اوزداغ ۱/۲ میلیون رای به دست آورده است.

رهبر حزب پیروزی گفته که آقای قلیچداراوغلو این هفته با اخراج «۱۳ میلیون مهاجر» از این کشور ظرف یک سال «مطابق با قوانین بین‌المللی» موافقت کرده است.

با آنکه ترکیه بیش از هر کشور دیگری میزبان پناهجویان است، اما شمار پناهجویان در این کشور به این آمار نمی‌رسد.

مورات اردوغان (آقای اردوغان ارتباطی با رئیس‌جمهور ترکیه ندارد) که روی یک تحقیق میدانی به نام فشارسنج سوریه کار می‌کند، معتقد است که شمار کل پناهندگان سوری و مهاجران غیرقانونی از ایران، عراق، افغانستان و پاکستان در این کشور نزدیک به شش یا هفت میلیون نفر است.

آقای اردوغان می‌گوید: گفته‌های آنها واقع‌بینانه نیست، عملا غیرممکن است. اگر از بازگشت داوطلبانه صحبت کنیم که امکان پذیر نیست و اگر مقصود اخراج اجباری است که با این حساب باید روزانه بیش از ۵۰ هزار نفر بازگردانده شوند.

با آنکه این لفاظی‌ها نامطلوب است اما ممکن است تفاوتی در جلب آرا ایجاد کند. نظرسنجی‌ها حاکی از آن است که ۸۵ درصد از مردم ترکیه خواهان بازگشت پناهجویان جنگ داخلی سوریه به کشورشان هستند.

نزیه اونور کورو، استاد علوم سیاسی از دانشگاه کوچ ترکیه می‌گوید: هر دو طرف احزاب ملی‌گرا را در کنار خود دارند و آقای قلیچداراوغلو از نگرانی‌های امنیتی که بسیاری از رای‌دهندگان، به‌ویژه جوانان احساس می‌کنند، استفاده می‌کند. او می‌داند که به دلیل بحران پناهجویان و حملات تروریستی و جنگ‌های روسیه، سوریه و جمهوری آذربایجان، سطح تهدیدات بسیار بالاست.

رئیس جمهور اردوغان می‌گوید که او هم اکنون عملا در حال بازگرداندن پناهجویان سوری به کشورشان است و در نظر دارد تا عده بیشتری از آنان را اخراج کند. حامی اصلی او در این راستا حزب ملی‌گرای راست افراطی است.

همچنین او در یک گردهمایی با اشاره به یک ویدیوی تبلیغاتی جعلی تلاش کرد تا رقیب خود آقای قلیچداراوغلو را با شبه‌نظامیان کرد پ.ک.ک، گروهی که در غرب و ترکیه یک گروه تروریستی محسوب می‌شود، مرتبط کند.

آقای اردوغان روز جمعه در این مورد گفت که پیروزی قلیچداراوغلو به معنی پیروزی «سازمان‌های تروریستی» است.

هدف او حزب دموکراتیک خلق‌ها است که از آقای قلیچداراوغلو حمایت می‌کند. آقای اردوغان بارها سعی کرده ارتباط این حزب را با شبه‌نظامیان پ.ک.ک ثابت کند. اما حزب دموکراتیک خلق‌ها هرگونه ارتباط با شبه نظامیان پ.پ.ک را رد کرده است.

حزب دموکراتیک خلق‌ها در حال حاضر از آقای قلیچداراوغلو حمایت می‌کند زیرا خواهان پایان دادن به «رژیم تک نفره» ترکیه است. اما با وجود آن نگرانی‌هایی در مورد پیوستن این نامزد انتخاباتی به حزب ملی‌گرای راست افراطی دارد.

در ابتدا تصور بر آن بود که آقای اردوغان به دلیل «سیاست‌های فاجعه‌بارش» در قبال اقتصاد ترکیه و واکنش ضعیف در امدادرسانی به زلزله‌زدگان اخیر این کشور شکست می‌خورد.

اما با این حال تقریبا نیمی از رای‌دهندگان در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری از او حمایت کردند. حالا سوال این است که آیا تغییر رویکرد آقای قلیچداراوغلو در دور دوم انتخابات برای او کارساز خواهد بود یا خیر.

سونگول در رستورانش می‌گوید: «من خواهان تغییر بودم، همه مشتریانم تغییر می‌خواستند.»

او، اما، در ادامه می‌گوید که با وجود این، همه به رئیس‌جمهور فعلی رای می‌دهند زیرا به رقیب او اعتماد ندارند: «من به اردوغان رای می‌دهم چون هیچ جایگزین دیگری وجود ندارد.»