اینفلوئنسرهایی که از اطلاعات نادرست در مورد سلامت زنان سود می‌برند

سوفی به مدت ۱۲ سال از قاعدگی‌های دردناک، افزایش وزن، افسردگی و خستگی رنج می‌برد.

او به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) مبتلا شده بود؛ یک بیماری هورمونی که حدوداً از هر ۱۰ زن یکی به آن مبتلا می‌شود. اما او برای گرفتن کمک درمانی از پزشکان با مشکل مواجه بود.

سوفی احساس کرد تنها گزینه‌اش این است که خودش مسئولیت سلامتی‌اش را برعهده بگیرد. در همین زمان بود که در اینستاگرام با کورتنی سیمنگ آشنا شد.

کورتنی وعده داد که «علت ریشه‌ای سندرم تخمدان پلی‌کیستیک» را درمان می‌کند. این در حالی بود که پژوهشگران هنوز علت اصلی این بیماری را شناسایی نکرده‌اند. او به مشتریان تست‌های آزمایشگاهی، «پروتکل سلامت» شامل یک رژیم غذایی، مکمل‌ها و مشاوره به مبلغ سه هزار و ۶۰۰ دلار ارائه می‌کند.

سوفی در این برنامه ثبت‌نام کرد و صدها دلار دیگر برای مکمل‌ها از طریق لینک‌های تبلیغ شده توسط کورتنی پرداخت کرد.

دکتر جن گانتر، متخصص زنان و مربی سلامت زنان، گفت کورتنی صلاحیت توصیه به انجام این آزمایش‌ها را نداشته و این آزمایش‌ها استفاده بالینی محدودی دارند.

پس از نزدیک به یک سال، علائم بیماری سوفی بهبود پیدا نکرد و در نتیجه او از برنامه کورتنی دست کشید.

او گفت: «من برنامه را زمانی که رابطه‌ام با بدن وغذایم بدتر شده بود، ترک کردم. [احساس می‌کردم] توانایی بهبود سندرم تخمدان پلی‌کیستیک خود را ندارم.»

کورتنی به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخ نداد.

چهره‌های تاثیرگذار اینترنتی که تخصصی در رشته پزشکی ندارند – بسیاری از آنان با بیش از یک میلیون دنبال‌کننده – با وانمود کردن به عنوان متخصص و فروش درمان‌های جعلی، از نبود راه‌حل پزشکی آسان برای سندرم تخمدان پلی‌کیستیک سوءاستفاده می‌کنند.

برخی خود را متخصص تغذیه یا «مربی هورمونی» می‌نامند، اما این مدارک می‌توانند طی چند هفته به صورت آنلاین کسب شوند.

سرویس جهانی بی‌بی‌سی، پربیننده‌ترین ویدیوهایی با هشتگ PCOS در تیک‌تاک و اینستاگرام را به چهار زبان طی ماه سپتامبر ردیابی کرد و دریافت که نیمی از آن‌ها اطلاعات نادرست منتشر می‌کنند. ما ۲۵ ویدیوی برتر به زبان‌های انگلیسی، سواحیلی، هندی و پرتغالی را تحلیل کردیم. بسیاری از ویدیوهای انگلیسی در کشورهایی مانند هند، نیجریه، کنیا و برزیل نیز محبوب بودند.

ابعاد ماجرا

سازمان جهانی بهداشت می‌گوید تا ۷۰ درصد از زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک در سراسر جهان تشخیص داده نشده‌اند و حتی پس از تشخیص، یافتن درمان مؤثر برای آن‌ها دشوار است.

دکتر گانتر می‌گوید: «هر زمان که در پزشکی خلائی وجود داشته باشد، افراد سودجو از آن بهره‌برداری می‌کنند.»

ادعاهای نادرست یا گمراه‌کننده اصلی که توسط این چهره‌های تاثیرگذار اینترنتی به اشتراک گذاشته می‌شود، شامل این موارد است:

کارشناسان می‌گویند هیچ سندی وجود ندارد که رژیم‌های بسیار کم‌ کالری تأثیر مثبتی داشته باشند و رژیم کتو ممکن است علائم را بدتر کند. قرص‌های ضدبارداری باعث سندرم تخمدان پلی‌کیستیک نمی‌شوند و در واقع به بسیاری از زنان کمک می‌کنند، اگرچه برای همه مؤثر نیستند. علت ریشه‌ای مشخصی برای سندرم تخمدان پلی‌کیستیک شناخته نشده است.

یکی از سخنگویان تیک‌تاک گفت این شرکت اجازه انتشار محتوای گمراه‌کننده یا نادرست را که ممکن است آسیب جدی وارد کند، به کاربران نمی‌دهد.

سخنگوی شرکت متا گفت محتوای کاربران درباره سلامت زنان در این پلتفرم «بدون محدودیت» مجاز است. این شرکت اعلام کرد که با طرف‌های ثالث برای افشای اطلاعات نادرست درباره سلامت همکاری می‌کند.

سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) چیست؟

مشکلی جهانی

بی‌بی‌سی با ۱۴ زن از کنیا، نیجریه، برزیل، بریتانیا، ایالات متحده و استرالیا صحبت کرده که محصولات مختلفی را که توسط چهره‌های تاثیرگذار اینترنتی تبلیغ می‌شد، امتحان کرده بودند.

یکی از این زنان «وایشناوی» از شهر بنگلور در هند بود. او به یکی از چهره‌های تاثیرگذار اینترنتی هندی به نام «آنیا شارما» که درمان‌های «طبیعی» مانند برنامه‌های غذایی و دتوکس را تبلیغ می‌کند، اعتماد کرده بود. مانند بسیاری از تاثیرگذاران دیگر، آنیا نیز تأکید زیادی بر کاهش وزن دارد.

طبق برنامه غذایی آنیا، وایشناوی باید بین هزار تا هزار و دویست کالری در روز مصرف می‌کرد.

خوردن یک رژیم غذایی سالم می‌تواند به بهبود علائم سندرم تخمدان پلی‌کیستیک کمک کند، اما این محدودیت شدید کالری به راحتی می‌تواند منجر به اختلالات تغذیه‌ای شود. سازمان خدمات سلامت ملی بریتانیا توصیه می‌کند که یک زن معمولی باید روزانه دو هزار کالری مصرف کند.

قاعدگی‌های وایشناوی به مدت شش ماه متوقف شد، که یک عارضه جانبی رایج ناشی از این میزان کم‌ خوری است. با این حال او به اندازه‌ای که وعده داده شده بود وزن کم نکرد، که این امر باعث شد احساس شرم عمیقی پیدا کند.

او گفت: «هر مشتری دیگر آنیا که سندرم تخمدان پلی‌کیستیک داشت، خیلی بیشتر از من وزن کم کرده بود. آدم فکر می‌کند که شاید این روش جواب بدهد چون برای همه کارساز بوده است، پس من هم نتیجه عالی خواهم گرفت، ولی به نوعی همیشه من استثنا هستم.»

آنیا شارما گفت که علائم سندرم تخمدان پلی‌کیستیک قابل برگشت هستند، اما ادعایی مبنی بر درمان قطعی ندارد. او اظهار داشت که سبک زندگی سالم را برای مشتریانش توصیه می‌کند.

مانیشا، زنی دیگر از بنگلور، به وضعیت مشابهی گرفتار شد.

مانند سوفی، او نیز پس از تلاش برای دریافت کمک از پزشکان برای نگرانی‌های خود در مورد رشد موهای بدن، افزایش وزن، درد شدید دوران قاعدگی و احتمال ناباروری، به چهره‌های معروف اینترنتی روی آورد.

او گفت: «زنانی را دور و برم دیده‌ام که به دلیل اینکه خانواده‌ها فهمیده‌اند آن‌ها سندرم تخمدان پلی‌کیستیک دارند و تصور کرده‌اند نمی‌توانند باردار شوند، ازدواج‌هایشان از هم پاشیده است. من به شدت به درمان نیاز داشتم.»

او رژیم‌های غذایی مد روز مانند روزه‌داری شدید و رژیم کتو را امتحان کرد که به‌ویژه برای او به‌عنوان یک گیاهخوار بسیار سخت بود. او همچنین مکمل‌هایی را خریداری کرد که به او وعده داده شده بود «درمان معجزه‌آسا» هستند.

یکی از این مکمل‌ها «آشواگاندا» بود؛ یک مکمل سنتی آیورودا در هند. چهره‌های موثر اینترنتی او را از مصرف داروهای غربی منصرف کردند و گفتند این داروها فقط «علائم سندرم تخمدان پلی‌کیستیک را می‌پوشانند».

اما رژیم‌ها و «درمان‌ها» تنها باعث شدند درد و سایر علائم او بدتر شود.

او گفت: «در مقطعی به خودکشی فکر می‌کردم. چطور ممکن است همه این روش‌ها برای دیگران کار کند، ولی برای من نه؟ این ناامیدکننده بود.»

مانیشا دوباره به پزشک مراجعه کرد. در سن ۲۹ سالگی، او به دیابت نوع ۲ مبتلا شد. بسیاری از زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک مقاومت به انسولین دارند، به این معنی که در پردازش قند مشکل دارند و در معرض خطر بسیار بالاتری برای ابتلا به دیابت هستند. اگر او زودتر متفورمین، دارویی که برای پیشگیری از دیابت و درمان سندرم تخمدان پلی‌کیستیک استفاده می‌شود، مصرف کرده بود، این وضعیت قابل پیشگیری بود.

مانیشا گفت اولین باری که تلاش کرد درمان سندرم تخمدان پلی‌کیستیک دریافت کند، او را جدی نگرفتند و به او گفتند وقتی قصد بارداری داشت، برگردد.

دکتر گانتر گفت این گروه از بیماران، گروهی آسیب‌پذیر هستند که ممکن است بدون دسترسی به درمان، با احساس بی‌پناهی دست‌وپنجه نرم کنند. او افزود که اطلاعات نادرست اغلب باعث می‌شود بیماران درمان پزشکی را به تعویق بیندازند، و این می‌تواند منجر به توسعه مشکلات بیشتری مانند دیابت نوع ۲ شود.

او پس از امتحان رژیم‌ها و مکمل‌های مختلف که بی‌نتیجه بودند، اکنون دیگر زنان را تشویق می‌کند که با پزشکان خود مشورت کرده و درمان مبتنی بر شواهد را بپذیرند. نیجریه، مدلین، دانشجوی پزشکی، تلاش می‌کند تا بخشی از شرمساری مرتبط با سندرم تخمدان پلی‌کیستیک را کاهش دهد.

او گفت: «زنان وقتی تشخیص سندرم تخمدان پلی‌کیستیک دریافت می‌کنند، با انگ بسیاری همراه است. مردم فکر می‌کنند شما تنبل هستید، از خودتان مراقبت نمی‌کنید و نمی‌توانید باردار شوید. بنابراین، هیچ‌کس نمی‌خواهد با شما قرار بگذارد یا با شما ازدواج کند.»

اما او اکنون برخی از ویژگی‌های سندرم تخمدان پلی‌کیستیک خود را پذیرفته است.

او گفت: «پذیرفتن سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، وضعیت موهایم و اضافه وزنم دشوار بوده است. این چیزها مرا متفاوت می‌کنند.»

ساشا اوتی، از خیریه مستقر در بریتانیا به نام «چالش سندرم تخمدان پلی‌کیستیک» گفت درمان پزشکی معمولاً به افراد مبتلا به این بیماری امکان بارداری می‌دهد.

او افزود: «زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک به اندازه زنان بدون این بیماری بچه دارند. فقط ممکن است برای رسیدن به آن کمی کمک نیاز داشته باشید.»

دکتر گانتر می‌گوید زنانی که نمی‌توانند از پزشک عمومی کمک بگیرند، باید درخواست کنند که به یک متخصص ارجاع داده شوند.

او گفت: «برخی از زنان به یک متخصص غدد معتمد یا متخصص زنان و زایمان مورد اعتماد نیاز دارند تا مدیریت در سطح بعدی را دریافت کنند.»

پس از دریافت حمایت پزشکی، مانیشا شروع به مصرف متفورمین کرده است که برخی از علائم او را بهبود بخشیده و او امیدوار است دیابت نوع ۲ خود را به سمت بهبودی ببرد.

وایشناوی برنامه ورزشی خود را بهبود داده است و سوفی با یک متخصص تغذیه واجد شرایط همکاری می‌کند که به او کمک می‌کند وزن کم کند. هر دوی آن‌ها همچنان با پزشکان درمان‌ها را بررسی می‌کنند و امیدوارند یکی از آن‌ها مؤثر باشد.

پروژه صد زن بی‌بی‌سی هر سال ۱۰۰ زن الهام بخش و تاثیرگذار در سراسر جهان را معرفی می‌کند. محتوای مربوط به صد زن را در اینستاگرام و فیس بوک دنبال کنید. با استفاده از هشتگ #BBC100Women به این گفتگو بپیوندید.