«قطر در شبکه اجتماعی هم‌جنسگرایان برای برادرم دام پهن کرد»

خانواده یک مرد هم‌جنسگرای بریتانیایی-مکزیکی، که به اتهام داشتن مواد مخدر در قطر بازداشت شده، جزئیات بیشتری درباره ماجرای دستگیری او ارائه دادند که به گفته آنها یک عملیات «تله جنسی» با استفاده از گرایندر، اپلیکیشن دوست‌یابی هم‌جنسگراها، طراحی شده است.

انریکه گوئررو آوینیا به بی‌بی‌سی گفت که مردی به نام «جیو» در فضای آنلاین به برادرش مانوئل نزدیک می‌شود و با هم قرار می‌گذارند، اما آن طور که انریکه تعریف می‌کند، به جای جیو،‌ پلیس از راه می‌رسد و مانوئل را به اتهامات ساختگی مربوط به مواد مخدر بازداشت می‌کند.

خانواده مانوئل می‌گویند او که اچ‌آی‌وی مثبت است، اکنون داروهایش تمام شده و از دولت بریتانیا خواسته‌اند که او را برای درمان به خانه برگرداند.

سازمان عفو بین‌الملل وضعیت مانوئل را در بازداشت «وحشتناک» توصیف کرده و گفته است که محاکمه او «با مجموعه‌ای از نقض مراحل و تشریفات قانونی» همراه بوده است». دیگر سازمان‌های حقوق بشری هم در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی همین نگرانی را بازتاب داده‌اند.

مقام‌های قطری تاکید می‌کنند که با مانوئل «با عزت و احترام» رفتار شده است.

«جیو»‌ -که از نام «مایک» هم استفاده می‌کرد- در نگاه اول مثل هزاران مرد دیگری به نظر می‌آمد که در شبکه‌های آنلاین دوست‌یابی در سرتاسر جهان عضو هستند.

پروفایل گرایندر او، که بی‌بی‌سی هم آن را مشاهده کرده، پر از سلفی‌هایی در باشگاه ورزشی بود که عضلاتش را به رخ می‌کشید. فوتبال، کارائوکه و نتفلیکس به عنوان سرگرمی‌های مورد علاقه‌ او فهرست شده بود.

او صفحه مشابهی هم در اپلیکیشن تیندر داشت، جایی که هویتش باید از طریق فناوری تشخیص چهره تایید می‌شد.

انریکه می‌گوید برادرش با این مرد شماره تماس رد و بدل کرده بود و او را به آپارتمانش در دوحه، پایتخت قطر، دعوت کرده بود.

اما وقتی مانوئل برای استقبال از «جیو» به ورودی ساختمان رفت، به جای او با ماموران پلیس قطر روبرو شد، که به گفته برادرش بلافاصله به مانوئل دستبند زدند و او را بازداشت کردند.

همجنس‌گرایی در قطر غیرقانونی است، اما خانواده مانوئل می‌گویند او که کارمند یک شرکت هواپیمایی است، در طول هفت سال گذشته یک «زندگی معمولی» داشته و هرگز به مشکلی برنخورده است.

مسئولان قطری تاکید می‌کنند که بازداشت مانوئل ۴۴ ساله در ماه فوریه به دلیل «همراه داشتن مواد غیرقانونی با خودش و در آپارتمانش» بوده و «هیچ عامل دیگری در این میان مطرح نبوده است».

آنها می‌گویند که او به داشتن مواد غیرقانونی «اقرار کرده» و اضافه می‌کنند که «نتیجه آزمایش مواد مخدر او مثبت بوده و وجود مواد غیرقانونی، به ویژه آمفتامین و مت‌آمفتامین،‌ را در بدن او در هنگام دستگیری تایید کرده است».

اما برادرش انریکه اصرار دارد که مانوئل هیچ‌گونه مواد مخدری مصرف نمی‌کرده و می‌گوید مقدار کمی مت‌آمفتامین را در لباس او جاسازی کرده‌اند و بعد به او «فشار آورده‌اند» که قبول کند مال خودش بوده است.

بی‌بی‌سی نمی‌تواند گفته‌های مانوئل و خانواده‌اش را به صورت مستقل تایید کند. بسیاری از اتهامات درباره شیوه رفتار با او، به بعد از دستگیری و وقایعی مربوط می‌شود که پشت درهای بسته و با حضور شاهدان اندکی رخ داده است.

با وجود این خانواده مانوئل زمان‌بندی دقیقی از رخدادها ارائه داده‌اند و گزارش‌های قبلی درباره شیوه رفتار با افراد جامعه ای‌جی‌بی‌تی در قطر و رفتار پلیس آن کشور، نشان می‌دهد که دیگران هم تجربه‌های مشابهی را پشت سر گذاشته‌اند.

وقتی که مانوئل در بازداشت پلیس بوده، آن طور که به خانواده‌اش گفته، افراد دیگری را دیده که «به پشت آنها شلاق می‌زدند» و او را هم تهدید کرده‌اند که اگر چندین سند حقوقی را امضا نکند، به همان سرنوشت دچار خواهد شد.

مانوئل به خانواده‌اش گفت که این اسناد به زبان عربی بوده -که او قادر به خواندن آن نیست- و مترجم یا هیچ‌گونه مشاوره حقوقی هم در اختیار او قرار نداده‌اند.

برادرش می‌گوید وقتی مانوئل به مسئولان زندان گفته که اچ‌آی‌وی مثبت است او را به سلول انفرادی فرستاده‌اند و در مواردی از دادن داروهای او را خودداری کرده‌اند تا او را برای اطلاعات دادن درباره مردان همجنس‌گرای دیگر تحت فشار قرار دهند،‌ کاری که به گفته برادرش از آن سر باز زده است.

انریکه به بی‌بی‌سی گفت که در یک مورد چند ساعت از مانوئل بازجویی شده است. «سازمان ملی ایدز» بریتانیا می‌گوید امتناع از دادن دارو در زندان «از نظر اخلاقی غیرقابل تحمل» است و می‌تواند تا همین الان هم پیامدهای جدی برای سلامتی مانوئل ایجاد کرده باشد.

این سازمان خیریه از دولت بریتانیا خواسته در این پرونده دخالت کند و مانوئل را برای درمان مناسب بازگرداند.

مقام‌های قطری به بی‌بی‌سی گفته‌اند که رفتار با مانوئل «در تمام مدت بازداشت با عزت و احترام» بوده است.

به او گفته شده که به دلیل حمل و مصرف مواد مخدر با حکم شش ماه تا سه سال حبس روبرو است.

اما در حال حاضر او بعد از گذراندن ۴۲ روز در بازداشتگاهی در قطر، به صورت مشروط آزاد شده و در انتظار مراحل بعدی محاکمه در منزل دوستانش زندگی می‌کند.

پاسپورت مانوئل را به عنوان یکی از شرایط آزادی مشروط، از او گرفته‌اند و او حق ندارد از قطر خارج شود.

دینا احمد، پژوهشگر خاورمیانه سازمان عفو بین‌الملل، می‌گوید رفتار با او در بازداشت، و بعدا در اولین جلسات محاکمه، «باعث افزایش نگرانی‌ها درباره این موضوع شده که مانوئل به دلیل گرایش جنسی‌اش هدف قرار گرفته و تحت فشار است تا اطلاعاتی را در اختیار مقامات قرار دهد که آنها می‌توانند با استفاده از آن افراد جامعه ال‌جی‌بی‌تی را در قطر مجازات کنند».

نگرانی‌های جدی برای سلامتی مانوئل

خانواده مانوئل به بی‌بی‌سی گفته‌اند که داروهایی که دکترهای بریتانیا برای او تجویز کرده‌ بودند، اواسط آوریل تمام شده و او الان داروهایی را مصرف می‌کند که قطری‌ها در اختیار او گذاشته‌اند.

مانوئل قبل از دستگیری، با داروهای ضد ویروس که در سفرهایش به بریتانیا و مکزیک می‌گرفته، تحت درمان بوده است. این داروها ویروس را تحت کنترل قرار می‌دهد و از سرایت آن به دیگران جلوگیری می‌کند.

سازمان ملی ایدز بریتانیا در نامه‌ای به وزارت خارجه خواهان دخالت این وزارت‌خانه شده و توضیح داده است که مصرف نامنظم دارو در زندان،‌ ممکن است همین الان هم بدن مانوئل را نسبت به دارو مقاوم کرده باشد، که به معنای کم شدن تاثیر دارو است و می‌تواند پیامدهای بسیار جدی برای سلامتی او داشته باشد.

دانیل فلاسکی، مدیر سیاست‌گذاری سازمان ملی ایدز بریتانیا می‌گوید: «مانوئل باید به داروهایش دسترسی پیدا کند، و همین طور به درمان پزشکی حرفه‌ای از یک پزشک متخصص اچ‌آی‌وی در خارج قطر، برای انجام آزمایش و ارزیابی مناسب درمان‌هایی که به آن نیاز دارد.»

وزارت امور خارجه بریتانیا می‌گوید «از یک مرد بریتانیایی در قطر حمایت می‌کند» و «با خانواده او در تماس است»، اما اطلاعات بیشتری ارائه نمی‌دهد.

اما بی‌بی‌سی نامه‌ای را دیده که در آن دیوید کامرون، وزیر خارجه بریتانیا، به گروهی از نمایندگان مجلس که نگران وضع مانوئل بودند، نوشته است که دولت وضعیت سلامت و رفاه او را بسیار جدی می‌گیرد. او به نمایندگان مجلس اطمینان داده است که «از نزدیک این پرونده را دنبال می‌کند»، اما این را هم گفته که بریتانیا نمی‌تواند در امور قضایی یک کشور دیگر دخالت کند.

«شکارشده و آزاردیده»

بی‌بی‌سی در ابتدا از طریق سازمان‌ حقوق بشری «فیر اسکوئر» از پرونده مانوئل باخبر شد، که یکی از مدیرانش، جیمز لینچ، دیپلمات سابق بریتانیا در قطر است.

آقای لینچ که از خانواده مانوئل حمایت می‌کند، می‌گوید:‌ «این پرونده از اول تا آخر به همجنسگرا بودن او مربوط می‌شود وهمین طور خواسته او برای نشان دادن موقعیت و هویتش،‌ و این تمام چیزی است که پرونده بر اساس آن شکل گرفته است.»

بی‌بی‌سی در تلاش برای بررسی گفته‌ها و ادعاهای اعضای خانواده مانوئل، با چندین کارشناس حقوق بشر صحبت کرده است.

شیوه بازجویی که مانوئل گفته با آن روبرو شده، در گذشته هم سابقه داشته است. گزارش سال ۲۰۲۲ دیده‌بان حقوق بشر که در آن با شش عضو جامعه ال‌جی‌بی‌تی در قطر مصاحبه شده، نشان می‌دهد که از همه آنها خواسته شده اطلاعات افراد دیگری مانند خودشان را در اختیار مقام‌ها بگذارند، و آنها هم شاهد یا هدف آزار جسمی بوده‌اند.

راشا یونس، معاون برنامه حقوق ال‌جی‌بی‌تی در دیده‌بان حقوق بشر، به بی‌بی‌سی گفت که نیروهای امنیتی قطر «افراد جامعه ال‌جی‌بی‌تی را فقط به خاطر آنچه که هستند، بازداشت می‌کنند و آزار می‌دهند»، و افزود که آزار جسمی آنها با بدرفتاری‌هایی مانند سیلی زدن، لگد زدن و مشت زدن صورت می‌گیرد.

او گفت که آنها همچنین «توهین می‌کنند، اعتراف اجباری می‌‌گیرند و فرد بازداشتی را از دسترسی به مشاوره حقوقی، خانواده و مراقبت پزشکی محروم می‌کنند».

تازه‌ترین گزارش حقوق بشری وزارت خارجه آمریکا درباره قطر می‌گوید که در سال ۲۰۲۳ «افراد جامعه ال‌جی‌بی‌تی پلاس بر اساس قانون و در عمل با تبعیض روبرو بوده‌اند».

این گزارش می‌افزاید: «تلاشی از سوی دولت برای برخورد با تبعیض بالقوه صورت نگرفته و قوانین ضد تبعیضی هم برای حفاظت از افراد جامعه ال‌جی‌بی‌تی پلاس که بر مبنای گرایش یا ابراز جنسیتی هدف قرار می‌گیرند، وجود ندارد.»

رفتار قطر با افراد ال‌جی‌بی‌تی، در زمان میزبانی جام جهانی فوتبال سال ۲۰۲۲ مورد توجه جهانی قرار گرفت.

در آن زمان مقام‌های قطری گفتند که «از حضور همه استقبال می‌شود» اما به گفته ناس محمد، فعال ال‌جی‌بی‌تی قطری، گزارش‌های مربوط به «تعقیب و آزار» اعضای این جامعه به صورت گسترده‌ای منتشر می‌شد.

دکتر محمد، که خود قبل از آن مسابقات هم‌جنسگرا بودنش را آشکار کرد، به آمریکا پناهنده شده اما همچنان با بسیاری از مردان هم‌جنسگرا در قطر در ارتباط است.

او می‌گوید: «نمی‌دانم مانوئل مواد مخدر مصرف کرده یا نه، اما واقعیت این است که او هم‌جنسگرا است و در گرایندر برای او تله گذاشته‌اند.»

بعد از دستگیری مانوئل،‌ برنامه دوست‌یابی گرایندر یک پیام هشدار به کاربرانش در قطر نشان می‌دهد با این مضمون که «گفته شده پلیس با این اپلیکیشن اقدام به بازداشت می‌کند».

یک سخنگوی گرایندر گفت که این شرکت از پرونده مانوئل آوینیا «خشمگین»‌ شده است، و افزود که این شبکه نقش خود را «به عنوان پیونددهنده جامعه کوئیر به شدت جدی می‌گیرد».

گرایندر می‌گوید: «متاسفانه هم‌جنسگرا بودن در بیش از ۶۰ کشور همچنان غیرقانونی است، و در بسیاری از آنها گرایندر یکی از راه‌هایی است که اعضای جامعه ال‌جی‌بی‌تی از طریق آن به یکدیگر متصل می‌شوند.»

انریکه می‌گوید برادرش مانوئل و کل خانواده دوره دشواری را پشت سر گذاشته‌اند: «وقتی او را در زندان دیدم و شنیدم که چه اتفاقی برای او افتاده، به نظرم ماجرا مربوط به یک قرن دیگر می‌آمد.»

انریکه امیدوار است که جلب توجه جهانی به این پرونده و دخالت سازمان‌هایی مانند فیر اسکوئر،‌ باعث شود که با برادرش به شکل عادلانه‌ای رفتار شود.

او می‌گوید که مانوئل الان تنها یک چیز می‌خواهد، این که در امنیت به بریتانیا بازگردانده شود.