کشورهای همسایه روسیه از متحدان خود در ناتو میخواهند خدمت نظام وظیفه را بازگردانند
- نویسنده, نیک بیک
- شغل, گزارشگر بیبیسی از مرز استونی و روسیه
قطرات باران بر شیشههای عینک تویوو ساباس، تازه سرباز، نشسته و با جاری شدن از روی رنگهای سبز و سیاهرنگ استتار صورتش، این استتار را کامل میکند.
در حالیکه بر زمین اشباع شده از باران دراز کشیده و از چشمی تفنگش به بیرون چشم دوخته، تنها نقطه ضعفی که بتواند خطری برای آشکار کردن موقعیت او باشد، توده بخاری است که در هوای یخ بسته جنگلی در استونی بی صدا از دهانش بیرون میآید.
آنگاه صدای رعد آسای دستور حمله به گوشش میرسد.
این جوان ۲۵ ساله به پا میجهد. صفی را با برادران سرباز خود تشکیل داده و از میان درختان به سوی مرز با روسیه حرکت میکند.
هنگامی که او به سمت صدای تق تق تفنگ دشمن پیش میرود، این فارغ التحصیل رشته مهندسی مکانیک از دانشگاه ساوتهمپتون میداند که ممکن است روزی همه اینها واقعیت یابد.
او میگوید: «ما برای مقابله با هر تهدیدی تمرین میکنیم، ما برای هر چیزی که به استونی پا بگذارد آمادهایم ، ما آماده دفاع از میهن هستیم.»
تویوو، اهل تالین، پایتخت استونی، یکی از فرآوردههای نسل جوان استونیایی است که در حال گذراندن خدمت سربازی هستند – خدمت وظیفه که از همه مردان بالای هجده سال خواسته شده است انجام دهند. خدمت سربازی برای زنان، داوطلبانه است.
با پایان یافتن جنگ سرد، و گرم شدن روابط با روسیه پس از سقوط شوروی در دهه ۱۹۹۰، خدمت وظیفه اجباری در بسیاری از نقاط اروپا به تاریخ سپرده شد.
اما نه در استونی که در آن فراموشی رنج دسته جمعی دوران اشغال خارجی و تبعید مردم غیرممکن بود.
و اکنون، پس از تهاجم همه جانبه پوتین به اوکراین، سربازی اجباری مجددا به راه افتاده و در سراسر اروپا گسترش یافته، و کسانی که در کنار مرزهای روسیه زندگی میکنند، از متحدان خود در ناتو در مناطق دورتر، از جمله بریتانیا، میخواهند که از همین روش پیروی کنند.
پس از آنکه دانمارک در ماه گذشته اعلام کرد قصد دارد خدمت سربازی را برای زنان هم اجباری کند و مدت زمان خدمت را افزایش دهد، نروژ این هفته اعلام کرد که تعداد سربازان وظیفه خود را افزایش میدهد.
لتونی و سوئد اخیرا خدمت دوباره خدمت سربازی را از سر گرفتند و لیتوانی پس از الحاق کریمه به روسیه در سال ۲۰۱۴ آن را دوباره از سر گرفته بود.
تویووکه سر تا پا خیس شده است میگوید: «این تمرین شما را خسته میکند» و توضیح می دهد که این مانور نظامی سختترین تجربه زندگی او بوده است.
او میگوید: «اما در نهایت، این خدمت به کشورتان است؛ آماده بودن برای هر چیزی بهتر از این است که مخفیانه از زیر کار در بروند و سعی کنید از خدمت فرار کنید.»
باران طی چند دقیقه به تگرگ و سپس به برف تبدیل شده است.
لباس همه تا پوستشان خیس شده است.
اما با پایان گرفتن این مانور نظامی، برقراری آرامش به سرعت منجر به گفتگوهای پرحرارت و خنده میشود که سختیهای ساعتهای قبل را تحت الشعاع قرار میدهد.
سروان میک هابما که بر تمرین نظارت دارد، میگوید: «این سربازان وظیفه در اوکراین هستند که من برایشان متاسفم. آنها برای حفظ جانشان میجنگند.»
این مرد ۳۸ ساله که بیش از ۲ متر قد دارد، از مزیت طبیعی برای زیر نظر داشتن پیشرفت سربازان جدیدش برخوردار است.
او میگوید: «ارتش کشور ما بر پایه نیروهای ذخیره بنا شده است و این افراد دایما جای کسانی را که میروند میگیرند. اما همچنین، آنها مهارتهایی را به دست می آورند که کمک میکند در زندگی به موفقیت برسند - به ویژه اعتماد به نفس خود را افزایش میدهند. در چند هفته آینده، این افراد برای مقابله با دشمن آماده خواهند شد.»
منظور او روسیه است.
«ما در نهایت ناتو را داریم»
روسیه هرگز به یک کشور عضو ناتو حمله نکرده است و پیمان دفاع جمعی ناتو به این معنی است که حمله به یک عضو، حمله به همه تلقی میشود.
در واقع، کرملین احتمال حمله به یک کشور عضو ناتو را ممکن است به سخره بگیرد.
مانند روسیه، سه کشور ناتو - بریتانیا، ایالات متحده و فرانسه - هر کدام دارای تسلیحات هستهای هستند. بنابراین صورت چنین جنگی، نگرانی در مورد خطر تشدید تنش هستهای وجود دارد.
با این حال، من میپرسم اگر روسها حمله کنند چه نتیجهای دارد؟
کاپیتان هابما پاسخ می دهد: «یک شکست بزرگ.»
او میگوید: «البته آنها از نظر شمار نفرات امتیاز دارند اما در نهایت در سطح استراتژیک، ناتو دارای برتری فنی است.»
اتحاد نظامیدو سوی آتلانتیک - که اکنون یک باشگاه متشکل از ۳۲ عضو شامل اعضای جدید یعنی فنلاند و سوئد است - هفتاد و پنجمین سالگرد خود را جشن میگیرد.
بنابراین، امروز چه احساسی در استونی وجود دارد؟
آیا احساس امنیت است از اینکه بخشی از یک اتحاد بزرگ است؟ یا ترس است از اینکه ولادیمیر پوتین در آینده ممکن است چه کار کند؟
کایا کالاس، نخست وزیر استونی، در دفتر کار خود در تالین این سئوال را پاسخ میدهد: «فکر میکنم هر دوی اینها باشد.»
برای او، پایبندی متحدان ناتو به تعهد خود برای اختصاص ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی به بودجه دفاعی بسیار مهم است.
او میگوید: «در سال ۱۹۳۸، مشخص شد که جنگ دوم جهانی در راه است، بنابراین هزینههای دفاعی ۱۰۰ درصد افزایش یافت، اما دیگر خیلی دیر شده بود.»
او ادامه میدهد: «این کاری است که ما اکنون باید انجام دهیم تا شیوه زندگی خود را حفظ کنیم، تا صلح در اروپا حفظ شود.»
با این حال، در سال ۲۰۲۴، کمتر از دو سوم اعضای ناتو در مسیر تحقق هدف بودجه نظامی۲ درصدی خود هستند.
این کمبود همیشه دونالد ترامپ، رئیس جمهور سابق ایالات متحده را در دوران حضورش در کاخ سفید ناخرسند میکرد.
خانم کالاس که از سال ۲۰۲۱ رهبری استونی را بر عهده دارد، خدمت اجباری را به عنوان بخش جداییناپذیر دیگری از ایجاد بازدارندگی در برابر روسیه و همچنین ایجاد بنیه دفاعی قویتر در صورت حمله روسیه میداند.
او میگوید: «ما یک ارتش ذخیره ۴۴۰۰۰ نفری داریم که با توجه به جمعیت کشورمان، مثل یک ارتش ۲ میلیون نفری برای بریتانیا است. دو میلیون نفر که آماده دفاع از کشور خود هستند و میدانند که باید چه کار کنند.»
بعد از اینکه او از بریتانیا نام میبرد، بی درنگ میپرسم که آیا او در واقع خدمت اجباری را به بریتانیا توصیه میکند؟
او میگوید: «البته هر کشوری برای خودش تصمیم میگیرد، ما همه کشورهای مردمسالار هستیم، اما من ار بسیاری جهات این را توصیه میکنم.»
ما یک بار استقلال خود را از دست دادیم
وقتی یادآوری میکنم که یک بار رئیس ارتش بریتانیا گفت این کشور باید «یک ارتش متشکل از شهروندان» را تعلیم دهد که برای جنگ زمینی در آینده آماده باشند و اینکه دفتر نخست وزیر بریتانیا او را به خاطر ابراز این نظر سرزنش کرد، چشمهای خانم کالاس خیره میشود.
اما او میگوید: «خوب، این من را شگفتزده نمیکند زیرا ما پیشینههای تاریخی متفاوتی داریم. ما یک بار استقلال و آزادی خود را از دست دادهایم و نمیخواهیم دوباره آن را از دست بدهیم. میگویند که شما ارزش آزادی را وقتی میفهمید که آن را از دست داده باشد، وقتی آن را دارید، نمیدانید چه معنایی دارد.»
سخنگوی وزارت دفاع بریتانیا به بیبیسی گفت که «مطلقا هیچ طرحی برای بازگرداندن خدمت سربازی اجباری وجود ندارد.»
دولت بریتانیا میگوید در سال ۲۰۲۴ مبلغ ۵۰ میلیارد پوند در نیروهای مسلح سرمایهگذاری میکند تا آن را برای مقابله با تهدیدهای مختلف از جمله خطرات ناشی از تجاوز روسیه به اوکراین آماده کند و اولویت اصلی افزایش استخدام عضو و بهبود کیفیت نیروی انسانی در تمامیعرصههای نظامیاست.
خدمت سربازی ممکن است دوران نوزایی را در پیش داشته باشد اما این بدان معنا نیست که همه جوانان استونیایی برای رفتن به سربازی پر از شور و اشتیاق هستند.
فضای گرم و هیاهوی میخانه اف-هون در مرکز پایتخت بسیار متفاوت از جنگل غرق در باران است که سربازان وظیفه سر تا پا خیس در آن مشغول کار پرزحمت هستند.
پایتخت برای هفته موسیقی تالین آماده میشود. این یک فستیوال سالانه موسیقی از ژانرهای متفاوت با اجرای زنده است.
بوندداکس، یک گروه چهار نفره مستقل که در اصل در شهر ساحلی پارنو در جنوب غربی استونی تشکیل شده یکی از گروههایی است که در این فستیوال موسیقی زنده اجرا خواهد کرد.
ویلم ساراپو ۲۵ ساله در تصنیفی به نام «آسهای دودزا» میخواند: «من سرباز نیستم.»
اما او هر روز صبح به مدت دو ماه لباس کار نظامی بر تن کرد و خستگی آموزش نظامی را تحمل کرد.
او اعتراف میکند: «در اول، واقعا نمی خواستم این کار را انجام دهم؛ من فکر نمیکنم افراد زیادی باشند که بخواهند داوطلبانه به خدمت بروند.»
او میگوید که در ابتدا، آسیب روانی قابل توجهی به او وارد شد و توضیح میدهد: «شما از همه و از دنیای گستردهتر جدا میشوید هرچند هنوز در تالین هستید، بنابراین مثل یک برزخ عجیب و غریب است.»
پس از آموزش اولیه بدنی، ویلم شش ماه باقیمانده خدمتش را با ارکستر نظامی گذراند و در نهایت در رژه روز استقلال برنامه اجرا کرد.
او میگوید: «دوستانم که خدمت واقعی را انجام میدادند به من میخندیدند – البته به شکلی مثبت!»
در کنار او، هندریک تامبرگ ۲۸ ساله و عضو همین گروه نشسته است.
او به عنوان یک مخالف عقیدتی جنگ از خدمت سربازی معاف شد و در عوض یک سال را مامور مراقبت از بزرگسالان آسیبپذیر با مشکلات روانی بود.
او میگوید: «من آن را فوقالعاده ارزشمند دیدم، اما رفاقت بین افرادی را که در جنگلپیمایی نظامی دوره سختی را میگذرند نداشتم. احساس میکنم که چیزی را از دست دادهام.»
اما ویلم، خواننده اصلی، میگوید که اکنون با خاطرات خوشی به دوره آموزشی نظامی خود نگاه میکند و میگوید که این احساس در تضاد کامل با ناراحتی عمیق جمعی است که نسل او از احتمال حمله روسیه احساس میکند.
او می گوید: «اگر به اراده آزاد مردم فکر کنم، خدمت اجباری کار خیلی خوبی برای مجبور کردن مردم به انجام آن نیست، اما وقتی صحبت از کشوری مانند استونی است، کشوری که بسیار کوچک است، جذب افراد برای انجام خدمت کاملا ضروری است. در غیر این صورت این کشور دیگر وجود نخواهد داشت.»
