پایان ماجراجویی ۸ ساله ساوتگیت؛ حالا هدایت «سه شیر»، دل شیر می‌خواهد

از چند دقیقه پس از سوت پایان بازی فینال یورو ۲۰۲۴ بحث درباره آینده کاری گرث ساوتگیت و سرنوشت نیمکت تیم ملی فوتبال انگلیس در رسانه‌های این کشور، داغ شد.

هرچند فدراسیون فوتبال انگلیس پس از صعود این تیم به فینال یورو و از ۳ روز پیش از بازی با اسپانیا، رسما اعلام کرد که «بی توجه به نتیجه بازی فینال، تصمیم به ادامه همکاری با ساوتگیت و تمدید قرارداد او تا پایان جام جهانی ۲۰۲۶ گرفته است»، ساوتگیت واکنشی به این موضع رسمی نشان نداد.

روز سه‌شنبه، اما، پس از گذشت ۴۸ ساعت از شکست مقابل اسپانیا در فینال، ساوتگیت در بیانیه‌ای، رسما از ادامه همکاری با تیم ملی انگلیس انصراف داد.

ساوتگیت اعلام کرده که پس از ۸ سال کار به عنوان سرمربی انگلیس که برایش مایه افتخار است، وقت تغییر برای این تیم فرا رسیده است.

وقتی انتظارات بالا رفت

ساوتگیت پس از ناکامی بزرگ انگلیس در یورو ۲۰۱۶ به عنوان جانشین سم آلاردایس، که مدتی کوتاه سرمربی انگلیس بود، هدایت این تیم را پذیرفت.

در آن تورنمنت انگلیس با ستارگان بزرگی مثل وین رونی و استیون جرارد در یک‌چهارم نهایی مقابل ایسلند شکست خورد و حذف شد.

انگلیس با ساوتگیت به نیمه‌نهایی جام جهانی ۲۰۱۸ رسید؛ در یورو ۲۰۲۰ به فینال صعود کرد و در ضربات پنالتی به ایتالیا باخت؛ در جام جهانی ۲۰۱۸ در یک چهارم نهایی درحالی مغلوب فرانسه شد که نمایش خوبی داشت و هری کین پنالتی را خراب کرد و سرانجام در یورو ۲۰۲۴، انگلیس برای نخستین در تورنمنت بزرگی که بیرون از خاک این کشور برگزار می‌شد، به فینال رسید و در یک قدمی فتح جام، با گل دیرهنگام اسپانیا، نایب قهرمان شد.

تمام این نتایج خوب و رکوردهای ویژه ساوتگیت، اما، برای جلب رضایت عمومی جهت ادامه حضور روی نیمکت انگلیس کافی نبود.

فقط ساعتی پس از پایان فینال یورو ۲۰۲۴، ریو فردیناند، که به عنوان کارشناس فنی تلویزیونی در طول تورنمنت فعالیت می‌کرد، مدعی شد که «انگلیس با داشتن بازیکنان بسیار مستعد در تیم خود، می‌تواند با یک مربی دیگر با شیوه‌ای تهاجمی‌تر نتایج بهتری در جام جهانی آینده کسب کند.»

«پپ، چرا که نه؟»

در برنامه گری لینه‌کر، کارشناسان فراتر رفتند. دیروز لینه‌کر به عنوان میزبان برنامه گفت: «ما به عنوان هواداران فوتبال، دوست داریم تیممان هجومی بازی کند و حالا وقت آن رسیده به این فکر کنیم که به جای ساوتگیت - با احترام به دستاوردهایش -چه کسی می‌تواند بیاید و با این تیم فوتبال بهتری بازی کند.»

آلن شیرر، کاپیتان سابق تیم ملی انگلیس، نیز گفت: «نباید فراموش کنیم زمانی که ساوتگیت هدایت انگلیس را به عهده گرفت، کجا بودیم و حالا کجا هستیم، اما وقت آن رسیده که یک مربی با تفکر هجومی جای او را بگیرد.»

در این برنامه نام گراهام پاتر و ادی هو مطرح شد اما میکا ریچاردز در ادامه نام پپ گواردیولا را به میان کشید و گفت: «بله، پپ. چرا بگوییم نه! اگر می‌خواهیم با این ستاره‌ها، فوتبال هجومی باکلاس مثل اسپانیا بازی کنیم، باید گواردیولا را به خدمت بگیریم.»

یورگن کلوپ نام دیگری است که این روزها به عنوان گزینه مناسب شنیده می‌شود.

ساوتگیت در ۱۰۲ بازی، ۶۱ پیروزی، ۱۷ باخت و ۲۴ تساوی ثبت کرده و از موفق‌ترین سرمربیان تاریخ تیم انگلیس و چه بسا بهترین آنها باشد.

کار دشوار جانشین ساوتگیت

تیم انگلیس و موضوع ساوتگیت نمونه‌ای تازه از موقعیت «قربانی شدن مربی موفقی است که انتظارات عمومی از یک تیم را بالا برده است.»

انگلیس از اواخر دهه ۱۹۹۰ تا زمانی که در سال ۲۰۱۶ ساوتگیت هدایت آن را به عهده گرفت، همیشه تیمی پرستاره بوده است.

کافی است به یاد بیاوریم که در یورو ۲۰۰۴ انگلیس در حالی در یک‌چهارم نهایی در ضربات پنالتی مغلوب پرتغال شد که ترکیب خط میانی و حمله این تیم را دیوید بکام، پل اسکولز، فرانک لمپارد، استیون جرارد، مایکل اوون و وین رونی تشکیل داه بودند؛ نسلی که در جام جهانی ۲۰۰۶ هم از یک‌چهارم نهایی فراتر نرفت و حتی موفق به صعود به یورو ۲۰۰۸ نشد.

هرچند انگلیس در یورو ۲۰۲۴ در تناسب با مهره‌های تکنیکی بخش هجومی خود، فوتبالی تهاجمی به نمایش نمی‌گذاشت و توان این تیم را در قالب نمایشی هجومی فقط در نیمه اول نیمه‌نهایی مقابل هلند دیدیم، ساوتگیت در زمینه انتخاب بازیکنان جوان برای تیمش و انجام تعویض‌ها در نیمه دوم و عوض کردن جریان و نتیجه بازی با بازیکنان تعویضی، مهارتی ویژه‌ از خود نشان داد‌.

گل سرنوشت‌ساز اولی واتکینز مقابل هلند و گل کول پالمر در فینال به اسپانیا از مهم‌ترین نمونه‌ها در این زمینه بودند.

در میان اظهارنظرهای اخیر، یک نکته ویژه و مهم را جیمی کاراگر مطرح کرده است: «جانشین ساوتگیت هرکه باشد، کار بسیار دشواری خواهد داشت. تیمی که سال‌ها به نیمه‌نهایی تورنمنت‌های بزرگ هم نمی‌رسید، حالا دو صعود پیاپی به فینال یورو را تجربه کرده و به این ترتیب جانشین ساوتگیت، با هر نتیجه‌ای غیر از قهرمانی جام جهانی ۲۰۲۶ ناکام محسوب خواهد شد. به همین دلیل‌ حالا زمان مناسبی برای تغییر سرمربی نیست.»

از چند دستگی، تا رسیدن به اتحاد تیمی

ریو فردیناند، که مدافع تغییر سرمربی انگلیس بود، پیش از فینال یورو، درباره ایجاد فضای روانی مناسب در اردوی تیم انگلیس از سوی ساوتگیت صحبت کرده و گفته بود: «در دوره‌ای که من برای تیم ملی بازی می‌کردم، پیوند میان بازیکنان لیورپول، منچستریونایتد و آرسنال چندان خوب نبود. مثلا جرارد هیج اشتیاقی برای صحبت با من نداشت و در اردو چند گروه داشتیم، از بازیکنان تیم‌های مختلف؛ چیزی که حالا کاملا تغییر کرده و به روشنی مشخص است که ستارگان آرسنال، من سیتی و من یونایتد و لیورپول ‌در اردوی تیم ملی، با هم ارتباط و رفاقت بسیار خوبی دارند.»

پایان ماموریت، در قامت برنده

به این ترتیب همه مسائل سرمربیگری ساوتگیت، به مالکیت توپ، شوت در چارچوب و بازی هجومی محدود نمی‌شود‌.

ساوتگیت مربی آرام و فروتن بود که تیم انگلیس را از یک دوره رکود طولانی، با مشکلات اردویی، روانی و فنی، به سطحی از رقابتی بودن انتقال داد که حالا دوستدارانش، انتظار دارند‌ در جام جهانی و یورو قهرمان شود.

همین نشان می‌دهد که ساوتگیت در ۸ سال حضورش، تا چه حد در کارش موفق بوده و حالا به رغم شکست در فینال، به عنوان پیروز و نه ناکام، ماموریتش را به پایان رسانده است.

سرمربی بعدی انگلیس هر کس باشد، چنان که کاراگر گفته، کار بسیار دشواری خواهد داشت، حتی با یادآوری اینکه ستارگانی مثل جود بلینگام، فیل فودن، بوکایو ساکا و هری کین در این تیم حضور دارند.