بزرگترین کشور مسلمان جهان، در پی تبدیل شدن به یکی از پنج اقتصاد برتر

بیشتر زوج‌های میانسال، در صورت توانایی مالی، خود را برای بازنشستگی آماده می‌کنند. اما موسمولیادی، ۵۵ ساله و همسرش نورمیس، ۵۰ ساله از این روند پیروی نمی‌کنند.

آنها به تازگی با پشت سر گذاشتن هزاران کیلومتر، به پایتخت جدید اندونزی مهاجرت کرده‌اند؛ شهری که در میان جنگل‌ و بین اورانگوتان‌ها در حال شکل‌گیری است.

موسمولیادی به بی‌بی‌سی اندونزی می‌گوید: «اینجا پیدا کردن شغل در شرایطی که هنوز در حال ایجاد زیرساخت‌ها هستند، باید آسان‌تر باشد».

اکنون خانه آنها، یک کارگاه ساختمانی در نوسان‌تارا در جزیره بورنئو است. نوسان‌تارا یک کلمه جاوه‌ای به معنای مجمع‌الجزایر است.

در حالی که نورمیس در حال مخلوط کردن سیمان‌ است، موسمولیادی کاشی‌ها را می‌چیند. رویای آنها رویای اندونزی است. موسمولیادی امیدوار است شغل ثابتی پیدا کند و به عنوان پیمانکار فرعی این پروژه عظیم فعالیت کند.

از دو سال پیش وقتی جوکو ویدودو، رئیس‌جمهوری اندونزی خبر احداث نوسان‌تارا را اعلام کرد، کسب و کار شکوفا شده است.

دولت پیش‌بینی می‌کند که تا سال ۲۰۲۹، دو میلیون نفر در اینجا ساکن خواهند شد. اما ده‌ها کیلومتر آنسوتر، پاندی، ۵۱ ساله، و همسرش سیامسیاه نگران اخراج شدن هستند.

آنها از یک جامعه بومی ۲۰ هزار نفری هستند و به لحاظ قانونی مالکیت زمین‌هایی که چند نسل از خانواده او آنجا زندگی کرده‌اند، متعلق به آنها نیست.

آقای پاندی یک روز صبح که از خواب پاشد، دید زمینش بی‌هیچ اطلاع قبلی علامت‌گذاری شده است.

دولت قصد دارد زمین او را برای حفاظت از سیلاب پاک‌سازی کند. اما در فوریه، آقای پاندی توانست با مراجعه به دادگاه، مانع از اجرای حکم اخراج شود.

او به بی‌بی‌سی اندونزی می‌گوید: «این کاری است که من برای آینده فرزندان و نوه‌هایم انجام می‌دهم. اگر کاری نمی‌کردم، فرزندان و نوه‌هایم برای دولت حکم زباله داشتند. ما در برابر بی‌عدالتی این‌گونه مبارزه می‌کنیم».

ممکن است این تنها یک مهلت موقت باشد، چون پیش از این، دولت جوامع بومی در روستاهای دیگر را پس از پرداخت غرامت اندکی برای زمین‌هایشان، جابجا کرده است.

سرگذشت موسمولیادی و پاندی نشان می‌دهد که پروژه‌های رئیس‌جمهور ویدودو اغلب مانند یک شمشیر دولبه عمل می‌کنند: اگرچه مناقشه‌برانگیز هستند، اما می‌توانند فرصت‌هایی نیز ایجاد کنند.

پنج اقتصاد برتر؟

بر اساس گزارش صندوق بین‌المللی پول، زمانی که آقای ویدودو برای نخستین بار در سال ۲۰۱۴ بر سر کار آمد، اندونزی از نظر شاخص برابری قدرت خرید، دهمین اقتصاد بزرگ جهان محسوب می‌شد.

یک دهه پس از آن، اندونزی پشت سر چین، ایالات متحده، هند، ژاپن، آلمان و روسیه به جایگاه هفتم صعود کرده است.

پیش‌بینی شده این کشور که بزرگترین جمعیت مسلمان جهان را دارد، تا سال ۲۰۲۷ به لحاظ اقتصادی از روسیه پیشی‌ بگیرد.

این کشور جنوب شرق آسیا فوریه امسال انتخابات ریاست جمهوری برگزار کرد، که پروبوا سوبیانتو، وزیر دفاع پیروز شد.

او وعده داده سیاست‌های اقتصادی سلف خود را دنبال کند، و پسر آقای ویدودو، گیبران راکابومینگ راکا را به عنوان معاون خود برگزیده است.

جوشوا پارده، اقتصاددان ارشد در یکی از ده بانک برتر اندونزی، بانک پرماتا، می‌گوید: «برنامه‌های ویدودو روی کاغذ خوب هستند و می‌توانند اندونزی را به پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول نزدیک‌تر کنند».

اما این کشور آرزوی بزرگتری دارد: اینکه تا سال ۲۰۴۵، در صد سالگی تاسیس خود، به یکی از ۵ کشور با درآمد بالا در جهان تبدیل شود.

به گفته سری مولیانی، وزیر اقتصاد اندونزی، برای رسیدن به این هدف اقتصاد این کشور باید سالانه ۶ تا ۷ درصد رشد کند. رشد فعلی ۵ درصد است.

«تب نیکل»

اندونزی به خاطر جزیره گردشگری بالی شهرت دارد. اما در عین حال دارای بزرگ‌ترین ذخایر نیکل جهان است که از آن برای ساخت باتری‌ وسایل نقلیه الکتریکی استفاده می‌شود.

وقتی رئیس‌جمهور ویدودو برای اولین در سال ۲۰۱۹ ممنوعیت صادرات نیکل خام را اعلام کرد، اتحادیه اروپا از اندونزی در سازمان تجارت جهانی شکایت کرد.

رئیس‌جمهور گفت که می‌خواهد فرآوری مراحل پایین‌دستی نیکل را در اندونزی توسعه دهد.

بر اساس مقاله یک نهاد تحقیقاتی مستقل به نام موسسه توسعه اقتصادی و مالی، سیاست‌های آقای ویدودو در زمینه نیکل موجب ایجاد شغل و رشد اقتصاد اندونزی شده است.

اما اندونزی برای ساخت کوره‌های نیکل، همچنان به شدت به سرمایه‌گذاری چین وابسته است که این خود سوالاتی را درباره آینده ایجاد می‌کند. به خصوص از آنجا که پیش‌بینی شده امسال رشد اقتصادی چین از ۵.۲ درصد به ۴.۶ درصد کاهش خواهد یافت.

رئیس‌جمهور ویدودو همچنین به خاطر «فرش قرمزی» که برای سرمایه‌گذاری چینی‌ها پهن کرده مورد انتقاد است. به ویژه چون متهم است مشکلاتی نظیر مناقشات بر سر زمین، مسایل بهداشتی و تخریب محیط زیست در ارتباط با سیاست‌های صنعتی خود را نادیده می‌گیرد.

ملکی ناهار، هماهنگ‌کننده شبکه حمایت از معدن در اندونزی می‌گوید: «تب نیکل باعث شده دولت عقلش را از دست بدهد».

جزیره‌ نوردی؟

ارتباطات کلید توسعه اندونزی است. چون این کشور شامل ۱۷۰۰ جزیره است که در سه منطقه زمانی پراکنده شده‌اند، و پایتخت فعلی آن، جاکارتا، در حال غرق شدن در دریا است.

در سال ۲۰۲۲، در شرایطی که جهان از مشکلات ناشی از همه‌گیری کرونا بهبود پیدا می‌کرد، تصویب قانونی برای انتقال پایتخت اندونزی از سوی رئیس‌جمهور ویدودو باعث تعجب همگان شد.

بعضی از کشورها از جمله چین تمایل خود را برای سرمایه‌گذاری در توسعه پایتخت جدید ابراز کرده‌اند، با این حال تا کنون نتیجه «ملموسی» وجود نداشته است.

نائیلول هدا عضو اندیشکده مستقل مرکز مطالعات اقتصادی و حقوقی می‌گوید: «تا به حال، جذب سرمایه‌گذاران بزرگ جهانی برای سرمایه‌گذاری در نوسان‌تارا دشوار بوده است».

رئیس‌جمهور شیوه‌های مختلفی را آزموده است. از جمله تصویب یک قانون کار که منافع سرمایه‌گذاران را تامین می‌کند و از نظر جامعه مدنی باعث نقض حقوق کارگران می‌شود.

او در ماه اکتبر قدرت را واگذار می‌کند، و بر اساس گزارش‌ها احداث پایتخت جدید، نوسان‌تارا را به عنوان میراث دائمی خود می‌بیند.

اما فرمن نور، پژوهشگر سیاسی در آژانس دولتی تحقیقات نوآوری ملی این میراث را لکه‌دار می‌داند. آقای نور می‌گوید: «از بسیاری از جنبه‌ها، نوسان‌تارا بازتابی از چگونگی کم‌رنگ شدن ارزش‌های دموکراتیک در توسعه و عملکردهای سیاسی طی ۱۰ سال گذشته است».

در همین حال، رئیس‌جمهور آینده، آقای سوبیانتو، با وعده سیاست‌های عوام‌فریبانه‌ مانند شیر و ناهار رایگان برای مادران و کودکان، سعی کرده محبوبیت کسب کند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که این پروژه‌ها می‌توانند بودجه‌ای را که هم‌اکنون به دلیل پروژه‌های کلان رئیس‌جمهور تحت فشار است، حتی بیش از پیش با سختی مواجهه کنند.

آقای هدا می‌گوید: «ناهار رایگان و چند سیاست دیگر بودجه دولت را خالی خواهند کرد و باعث افزایش بدهی ملی می‌شوند. اگر سیاست‌های دولت بعدی همچنان به این شکل بی‌پروا ادامه یابد، گمان می‌کنم با وجود رویای تبدیل شدن به بزرگ‌ترین اقتصاد جهان، می‌تواند بدهی کشور را تا سال ۲۰۲۹ دو برابر کند».