طرح آتشبس غزه؛ یافتههای بیبیسی از مخالفت فرمانده نظامی حماس
منبع تصویر، Reuters
بیبیسی دریافته است که رئیس شاخه نظامی حماس در غزه به میانجیگران گفته است با طرح جدید آمریکا برای آتشبس موافق نیست. گمان میرود به باور عزالدین حداد، فرمانده ارشد حماس، این گروه چه آتشبس را بپذیرد و چه آن را رد کند، پیشنهاد تازه آمریکا طراحی شده تا کار حماس را تمام کند و به همین خاطر گروه مصمم است جنگ را ادامه بدهد.
عزالدین حداد از محدود فرماندهان نظامی بود که بر عملیات طوفان الاقصی نظارت داشت و عضو شورای نظامی عمومی گردانهای قسام بود. او هنگام این عملیات، فرماندهی تیپ غزه را بر عهده داشت. گفته میشود اسرائیل بارها تلاش کرده بود عزالدین حداد را هدف قرار دهد. پس از کشته شدن محمد ضیف و یحیی سنوار، او عالیترین تصمیمگیر حماس در سطح نظامی در غزه است.
در طرح ۲۰ مادهای آتشبسی که اخیر دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ارائه داد، حماس خلع سلاح میشود و در آینده غزه نیز هیچ نقشی ندارد.
نخستوزیر اسرائیل این طرح را بیدرنگ پذیرفت اما حماس هنوز در این باره بیانیه رسمی صادر نکرده است.
گفته میشود برخی رهبران سیاسی حماس که در قطر مستقر هستند مشروط به تغییراتی با این طرح موافقند.
با این حال، واقعیت سیاسی آن است که این رهبران حماس و شاخه نظامی آن در غزه هستند که گروگانها را در اختیار دارند.
گمان میرود از ۴۸ گروگانی که همچنان در غزه هستند تنها ۲۰ نفر زندهاند.
با این حال یکی دیگر از مسائلی که تردیدهایی درباره پذیرش حماس ایجاد کرده است، آزادی همه گروگانها در ۷۲ ساعت نخست پس از اعلام آتشبس است.
به عبارتی پس از سه روز، حماس دیگر اهرم فشاری برای چانهزنی در مذاکرات در دست ندارد.
علیرغم تضمین دونالد ترامپ مبنی بر پایبندی اسرائیل به توافق، درون حماس اعتماد چندانی به این موضوع وجود ندارد.
حمله به مذاکرهکنندگان حماس در دوحه پایتخت قطر این بیاعتمادی را افزایش داده است.
در این میان مشکل دیگری هم وجود دارد. بسیاری از رهبران حماس استقرار یک «نیروی بینالمللی ثبات» (ISF) در غزه را شکل تازهای از «اشغال» میدانند.
در عین حال، در نقشهای که دولت دونالد ترامپ در خصوص خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از غزه منتشر کرده است، در مرز جنوبی غزه با مصر و اسرائیل یک منطقه «حائل امنیتی» در نظر گرفته شده است.
یکی از ابهامات این است که این منطقه چگونه اداره خواهد شد؟ و آیا اسرائیل در اداره آن دخالت دارد؟
علاوه بر ابهاماتی که در خود طرح وجود دارد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، که دوشنبه شب با این طرح موافقت کرد، بعدتر برخی از بندهای این آتشبس را زیر سوال برد.
او در ویدئویی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد به صراحت گفت که ارتش اسرائیل در بخشهایی از غزه مستقر خواهد بود و اسرائیل حتی اگر شده با توسل به «زور» اجازه تشکیل یک دولت فلسطینی را نخواهد داد.
این موضع آقای نتانیاهو با مفاد پیشنهاد آمریکا که خواستار خروج کامل نیروهای اسرائیلی از غزه است، در تضاد بود. در طرح فقط یک دوره موقت و یک منطقه حاشیهای برای استقرار نیروهای اسرائیلی در نظر گرفته شده است.
علاوه بر این در طرح آقای ترامپ به صراحت گفته شده که مقصود از این پیشنهاد حرکت به سمت «حق تعیین سرنوشت و تشکیل کشور فلسطین» است.
در عین حال حماس بارها به صراحت اعلام کرده است که مادامی که دولت مستقل فلسطین تشکیل نشود حاضر به خلع سلاح نیست.
این مناقشات اکنون در حالی ادامه دارد که حماس و اسرائیل درگیر در قلب شهر غزه درگیر نبردی پرمخاطرهاند.
ارتش اسرائیل در پاسخ به حملهٔ تحت رهبری حماس به جنوب اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، که در آن حدود ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر دیگر گروگان گرفته شدند، کارزار نظامی در غزه را آغاز کرد.
بر اساس اعلام وزارت بهداشت تحت کنترل حماس در غزه، از آن زمان تاکنون دستکم ۶۶ هزار و ۲۲۵ نفر بر اثر حملات اسرائیل در غزه کشته شدهاند.
