موشک‌های تاماهاک؛ برگ برنده اوکراین در جنگ با روسیه؟

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در واشنگتن دیدار کرده است.

موشک‌های کروز دوربرد تاماهاک یکی از محورهای اصلی گفتگو است..

دونالد ترامپ اخیرا اشاره کرد که ممکن است با درخواست زلنسکی برای در اختیار قرار دادن این تسلیحات پیشرفته به کی‌یف موافقت کند.

رئیس‌جمهوری اوکراین بارها خواستار حمایت نظامی قوی‌تر برای ضدحملاتی علیه روسیه شده و امیدوار است که در این دیدارکه سومین سفر او به پایتخت آمریکا از ژانویه تاکنون است خبرهای خوبی بشنود.

گزارش شده که اوکراین اخیراً موشک کروز دوربرد خود با نام «فلامینگو» را به‌کار گرفته، اما همچنان معتقد است برای تغییر قاطع روند جنگ علیه روسیه به موشک‌های تاماهاک نیاز دارد.

چرا این موشک‌های آمریکایی تا این اندازه مهم تلقی می‌شوند و چرا واشنگتن تاکنون آن‌ها را به اوکراین نداده است؟

چرا تاماهاک‌؟

از زمان آغاز تهاجم همه‌جانبه روسیه در سال ۲۰۲۲، اوکراین بارها درخواست موشک‌های دوربرد کرده، زیرا به دنبال حمله به شهرها و اهداف روسیه در فاصله زیاد از خطوط مقدم نبرد فرسایشی است.

مسکو پیش‌تر به واشنگتن هشدار داده بود که در اختیار قرار دادن موشک‌های دوربرد به کی‌یف باعث تشدید قابل توجهی در جنگ خواهد شد و روابط آمریکا و روسیه را تحت فشار قرار می‌دهد.

برخی از انواع موشک تاماهاک که قبلا توسط آمریکا استفاده شده‌اند، بردی معادل ۲۵۰۰ کیلومتر دارند که مسکو را به راحتی در تیررس موشک‌هایی قرار می‌دهد که از خاک اوکراین شلیک شوند.

اگرچه تاماهاک‌ها با سرعت زیرصوت حرکت می‌کنند، اما در ارتفاعی بسیار پایین، فقط چند ده متر بالاتر از زمین، پرواز می‌کنند که رهگیری آن‌ها را بسیار دشوار می‌سازد.

این موشک‌ها همچنین به دلیل برخورداری از سیستم ناوبری پیشرفته، قادرند اهداف را با دقت بالا مورد اصابت قرار دهند. به گفته پاول آکسنوف، خبرنگار امور دفاعی بی‌بی‌سی روسیه، این ویژگی، نقطه قوتی مهم محسوب می‌شود.

با این حال، یکی از موانع اصلی در تحویل تاماهاک‌ها به اوکراین، یافتن سکوی پرتاب مناسب است.

تاماهاک در اصل موشکی دریایی است که معمولا از کشتی‌ها و زیردریایی‌ها پرتاب می‌شود. اوکراین در حال حاضر ناوگان مناسبی برای پرتاب این موشک‌ها در اختیار ندارد.

ارتش آمریکا اخیرا پرتابگرهای زمینی جدیدی را توسعه داده است، اما پیش از استفاده از آن‌ها توسط نیروهای کی‌یف، آموزش‌های فشرده‌ای لازم خواهد بود.

آنچه آمریکا می‌تواند ارائه دهد

استفاده موثر از موشک‌هایی با دقت و برد بالا مستلزم برخورداری از داده‌های دقیق اطلاعاتی از سوی آمریکاست.

وابستگی اوکراین به واشنگتن برای داده‌های هدف‌گیری، در ماه مارس آشکار شد. زمانی که آمریکا به طور موقت اشتراک‌گذاری اطلاعات را متوقف کرد.

روزنامه فایننشال تایمز گزارش داد که از آن زمان، همکاری اطلاعاتی آمریکا با کی‌یف افزایش یافته و داده‌هایی ارائه شده که امکان حمله به تاسیسات مهم انرژی در عمق خاک روسیه، از جمله پالایشگاه‌های نفت را فراهم کرده است.

بر اساس اظهارات مقام‌های مطلع از این موضوع، اطلاعات آمریکا به کی‌یف در تعیین مسیر، ارتفاع، زمان و تاکتیک عملیات‌ها کمک می‌کند.

این همکاری باعث شده پهپادهای تهاجمی اوکراین بتوانند از پدافند هوایی روسیه عبور کنند.

کارشناسان معتقدند اگر اوکراین به موشک‌های تاماهاک مجهز شود، متخصصان آمریکایی نقش کلیدی در آماده‌سازی موشک‌ها و برنامه‌ریزی مسیر پرواز آن‌ها خواهند داشت.

در زرادخانه فعلی آمریکا هزاران موشک تاماهاک وجود دارد، اما جنگ در اوکراین نشان داده که درگیری با کشوری دارای ارتشی بزرگ، مستلزم استفاده گسترده از سلاح است.

با توجه به نگرانی‌های آمریکا نسبت به احتمال درگیری با چین، بعید است واشنگتن تعداد زیادی موشک در اختیار اوکراین قرار دهد تا فقط از طریق هدف قرار دادن اهداف نظامی بتواند مسیر جنگ را تغییر دهد.

اما کارشناسان می‌گویند حتی ارسال ده‌ها موشک به اوکراین، در ترکیب با سایر ابزارها، می‌تواند نقش مهمی در تغییر روند جنگ ایفا کند.

خود روسیه نیز با ترکیب موشک‌های کروز مختلف با پهپادها در حملات به اوکراین، اثربخشی این تاکتیک را نشان داده است.

حملات دقیق اوکراین به تاسیسات پالایش نفت اخیرا شرایط اقتصادی در روسیه را پیچیده‌تر کرده و تاماهاک‌ها می‌توانند توان کی‌یف برای ادامه این حملات را افزایش دهند.

تغییر فضا

در ماه‌های اخیر، رویکرد ترامپ نسبت به روسیه سخت‌تر شده، زیرا او از عدم همکاری ولادیمیر پوتین برای دستیابی به توافق آتش‌بس با کی‌یف خسته شده است.

او روز یکشنبه گفت: «شاید به آن‌ها [روسیه] بگوییم که اگر جنگ حل نشود، ما خیلی خوب ممکن است [موشک‌های تاماهاک به کی‌یف بدهیم]، شاید ندهیم، اما شاید این کار را بکنیم.»

او افزود: «آیا آن‌ها [روسیه] دوست دارند موشک‌های تاماهاک به سمتشان بیاید؟ فکر نمی‌کنم.»

روسیه به این اظهارات به شدت واکنش نشان داده است.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین گفت که سخن گفتن از تاماهاک‌ها «بسیار نگران‌کننده» است.

او افزود: «اکنون واقعا لحظه‌ای بسیار حساس است از این جهت که تنش‌ها از همه طرف در حال افزایش است.»

پسکوف در ماه سپتامبر تهدید تاماهاک‌ها را بی‌اهمیت دانسته بود و گفته بود که این موشک‌ها نمی‌توانند «معادله جنگ» را تغییر دهند.

اما در اظهارات اخیر خود اشاره کرد که اگر تاماهاک‌ها به سمت روسیه پرتاب شوند، مسکو قادر نخواهد بود تشخیص دهد که آیا حامل کلاهک هسته‌ای هستند یا نه.

او گفت: «فدراسیون روسیه چه باید فکر کند؟ دقیقا چگونه باید واکنش نشان دهد؟»

دمیتری مدودف، رئیس‌جمهوری پیشین روسیه، سخنان پسکوف را تکرار کرد و در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «روسیه چگونه باید واکنش نشان دهد؟ دقیقا همین!»

او افزود: «تحویل این موشک‌ها می‌تواند برای همه بد تمام شود. و اول از همه برای خود ترامپ.»

مدودف که در سال‌های اخیر به چهره‌ای تندروتر بدل شده، اغلب مواضعی افراطی‌تر از خط رسمی دولت روسیه را در شبکه‌های اجتماعی بیان می‌کند.

او پیش‌تر نیز با ترامپ درگیری لفظی داشته است. در ماه اوت، اظهارات مدودف در فضای مجازی باعث شد که رئیس‌جمهوری آمریکا بگوید دستور داده دو زیردریایی هسته‌ای به روسیه نزدیک‌تر شوند.

در تماس‌های تلفنی اخیر، زلنسکی و ترامپ درباره تلاش اوکراین برای تقویت توان نظامی خود گفت‌وگو کرده‌اند، از جمله افزایش ظرفیت دفاع هوایی و تسلیحات دوربرد.

شهرهای اوکراین، از جمله کی‌یف، بارها هدف بمباران‌های سنگین روسیه با پهپاد و موشک قرار گرفته‌اند. روسیه به طور ویژه زیرساخت‌های انرژی اوکراین را هدف قرار داده است. آن هم در شرایطی که زمستان نزدیک می‌شود و این حملات باعث قطعی گسترده برق شده‌اند.

ماه گذشته، کیت کلگ، فرستاده ویژه ترامپ به اوکراین، گفت که رئیس‌جمهوری آمریکا حمله به اعماق خاک روسیه را مجاز شمرده و در گفتگو با فاکس نیوز گفت: «در این جنگ چیزی به نام پناهگاه امن وجود ندارد.»