کاخ سفید: ممکن است چین در پاسخ به سفر احتمالی پلوسی به تایوان اقدامات تحریک‌آمیز نظامی انجام دهد

نانسی پلوسی

منبع تصویر، Getty Images

کاخ سفید هشدار داده که احتمال دارد چین در پاسخ به سفر احتمالی نانسی پلوسی، رئیس دموکرات مجلس نمایندگان کنگره آمریکا به تایوان به اقدامات تحریک‌آمیز نظامی دست بزند.

جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، گفت که این پاسخ می‌تواند مواردی از جمله شلیک موشک در نزدیکی تایوان یا تحرکات هوایی یا دریایی در مقیاس بزرگ باشد.

خانم پلوسی امروز در جریان سفر آسیایی خود به مالزی سفر کرده است.

رسانه‌های تایوانی و آمریکایی گزارش داده‌اند نانسی پلوسی قصد دارد سه‌شنبه شب از چین تایپه بازدید کند. اما تا کنون هیچ منبع رسمی این خبر را تایید نکرده است.

امروز سو سنگ‌شنگ، نخست وزیر تایوان در پاسخ به خبرنگاران گفت این جزیره از میهمان خارجی خود «استقبال گرمی» خواهد داشت.

او اضافه کرد تایوان «تمهیدات مناسبی» برای بازدید کنندگانش در نظر می‌گیرد.

تایوان یک جزیره خودمختار است اما چین درباره این کشور ادعای مالکیت دارد.

آمریکا به سیاست «چین واحد» پکن که طی آن تایوان بخشی از چین محسوب می‌شود پایبند است اما همزمان تاکید دارد که ساختار سیاسی و دموکراتیک تایوان و نحوه حکومت داری این جزیره خودمختار نباید از سوی پکن تهدید و مورد مداخله قرار گیرد.

در عین حال، آمریکا اگرچه روابطش با تایوان را «قوی و غیر رسمی» می‌خواند اما روابط دیپلماتیک رسمی را از مجرای چین پیش می‌برد.

پیشتر پکن هشدار داده بود که سفر خانم پلوسی به این جزیره «تبعات جدی» در پی خواهد داشت.

اکنون سفر دیپلماتیک نانسی پلوسی برای کاخ سفید مسئله‌ساز شده است. جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا گفته بود ارتش آمریکا معتقد است سفر خانم پلوسی به تایوان «در حال حاضر ایده خوبی نیست».

جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی روز دوشنبه گفت که بازدید از تایوان «حق خانم پلوسی» است و او «خود تصمیم می گیرد» و کاخ سفید نیز به استقلال کنگره آمریکا احترام می‌گذارد.

خانم پلوسی از نظر سلسله مراتب قدرت در آمریکا، بعد از معاون رئیس‌جمهور سومین مقام عالی‌رتبه کشورش محسوب می‌شود.

اخیرا وزارت امور خارجه چین اعلام کرد که درباره این سفر با آمریکا در تماس است و ابراز امیدواری کرد که واشنگتن اهمیت و حساسیت این موضوع را درک کند.

در واکنشی دیگر، وزارت دفاع تایوان گفت که بر فعالیت‌های نظامی نزدیک جزیره اشراف دارد و مصمم است از خود در برابر هرگونه تهدید چین دفاع کند.

 اگر او به تایوان سفر کند، بلندپایه‌ترین مقام آمریکایی خواهد بود که از سال ۱۹۹۷ تاکنون به این جزیره سفر کرده است.

برآورد می‌شود در میان افکار عمومی و دو حزب اصلی آمریکا سیاست حمایت از تایوان از اقبال بالایی برخوردار است. خانم پلوسی نیز از چهره‌های ارشد حزب دموکرات است که مدت‌هاست از او به عنوان منتقد سرسخت رهبری چین یاد می‌شود. به ویژه در مسائل مربوط به حقوق بشر.

خانم پلوسی در آغاز قصد داشت در ماه آوریل به تایوان سفر کند،اما ابتلا به کرونا، سفر او را به تعویق انداخت.

اوایل ماه جاری میلادی هم او گفت که «برای ما مهم است که از تایوان حمایت کنیم.»

حالا آقای کربی می‌گوید در روزهای آینده تنش‌ها با چین می‌تواند تشدید شود و به مواردی همچون «ادعاهای قانونی کذب» بینجامد از جمله اینکه تنگه تایوان یک آبراه بین‌المللی نیست.

آقای کربی گفت نشانه‎‌هایی نمایان شده که چین ممکن است با اعزام جنگنده‌های خود حریم‌هایی تایوان را نقض کند. او در عین حال به این نکته هم اشاره کرد که خانم پلوسی با هواپیمای نظامی آمریکا به منطقه سفر کرده است.

پیشتر در سال ۱۹۹۷ یک رئیس جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان هم به تایوان سفر کرده بود اما ژانگ جون سفیر چین در سازمان ملل گفت که سفر خانم پلوسی قابل مقایسه با سفر سال ۱۹۹۷ نیست و اقدامی تحریک آمیز تلقی می‌شود.

از تایوان چه می‌دانیم؟

تایوان جزیره‌ای است که در فاصله ۱۶۰ کیلومتری سواحل جنوب شرق چین قرار دارد. این جزیره، بسیار بزرگ است.

بعد از شکست امپراتوری چین از ژاپن در سال‌های پایانی قرن ۱۹، کنترل این جزیره به دست ژاپن افتاد.بیش از یک دهه بعد، در سال ۱۹۱۱ در چین انقلابی علیه امپراتور این کشور رخ داد که به سرنگونی او و تاسیس «جمهوری چین» منجر شد.در پایان جنگ جهانی دوم، ژاپن شکست خورد و مجبور شد تا کنترل تایوان را به «جمهوری چین» بازگرداند، چرا که چین یکی از برنده‌های جنگ محسوب می‌شد.

«جمهوری چین» همچنین یکی از بنیانگذاران سازمان ملل متحد بود که به عنوان عضو دائمی شورای امنیت نیز انتخاب شد.اما تنها یک‌سال بعد از پایان جنگ جهانی دوم، مائو تسه‌تونگ که خود از انقلابیون سال ۱۹۱۱ بود، علیه چیانگ کای شک، رئیس‌جمهور چین دست به شورش مسلحانه زد.

چیانگ کای شک، یک سیاستمدار دست‌راستی بود که از سال ۱۹۲۸، رئیس‌جمهور چین بود و برای حفظ قدرت، با ارتش به جنگ شبه‌نظامیان مائو رفت که عملا به رهبر یک قیام کمونیستی کشاورزان تبدیل شده بود.

چیانگ کای شک در سال ۱۹۴۹ از شبه‌نظامیان کمونیست شکست خورد و به همراه دولتش به تایوان گریخت.او در تایوان کماکان حکومتش را دولت قانونی چین می‌دانست و جامعه بین‌المللی نیز تا سال ۱۹۷۱ میلادی، حکومت چیانگ کای شک را به عنوان «جمهوری چین» به رسمیت می‌شناخت.در مقابل، حکومت انقلابی چین نیز با نام «جمهوری خلق چین» در پکن مستقر بود و کنترل سراسر کشور به جز تایوان را در دست داشت.

از زمانی که «جمهوری چین» در جزیره تایوان به حیاتش ادامه داد، این حکومت خود را «حکومت قانونی» سراسر چین اعلام کرد.در مقابل «جمهوری خلق چین» نیز همواره تایوان را یکی از استان‌های خود قلمداد کرده که توسط شورشیان جدا شده است.از دهه ۸۰ میلادی روابطی بین پکن و تایپه آغاز شد. در این زمان بود که طرح «یک کشور، دو سیستم» از سوی پکن پیشنهاد شد.